Azərbaycanda binalarla bağlı YENİLİK:Pasport necə veriləcək?

Azərbaycanda yeni tikilən, yenidən qurulan və əsaslı təmir olunan yaşayış və qeyri-yaşayış binalarının enerji effektivliyi üzrə məcburi pasportlaşdırılması nəzərdə tutulur. Bu, enerji resurslarından səmərəli istifadə və enerji effektivliyi haqqında qanuna təklif edilən dəyişikliklərdə əksini tapıb. Yeni qaydalara əsasən, binaların enerji sərfiyyatı, istilik və soyutma sistemləri, havalandırma imkanları, eləcə də isti su təchizatı əvvəlcədən hesablanacaq və müvafiq göstəricilər xüsusi pasportda əks olunacaq. Təklif olunan dəyişikliklər bütün tikililərə şamil edilməyəcək. Belə ki, istismarda olan binalar, fərdi yaşayış evləri, tarixi abidələr və qanunvericilikdə nəzərdə tutulan bir sıra digər tikililər bu tələbdən istisna ediləcək. Qanun layihəsi Milli Məclisdə birinci oxunuşda qəbul olunub.

Məsələ ilə bağlı Energetika Nazirliyinin sektor müdiri Orxan Məmmədli Oxu24.com-a açıqlamasında bildirib ki, yeni mexanizmin əsas məqsədi binaların enerji effektivliyini əvvəlcədən müəyyənləşdirmək, enerji resurslarından istifadəyə nəzarəti gücləndirmək və tikililərin enerji göstəricilərini qiymətləndirməkdir.

Onun sözlərinə görə, indiyədək binaların enerji sərfiyyatı ilə bağlı göstəricilərin sistemli şəkildə müəyyənləşdirilməsi və müqayisəli qiymətləndirilməsi baxımından müəyyən ehtiyaclar mövcud olub. Yeni pasportlaşdırma mexanizmi isə binanın istismara verilməsindən əvvəl onun enerji istehlakını hesablamağa və gələcəkdə nə qədər enerji tələb edəcəyini proqnozlaşdırmağa imkan yaradacaq.

Orxan Məmmədli qeyd edib ki, burada əsas məqsəd yalnız binanın tikilib istifadəyə verilməsi deyil, həm də onun uzunmüddətli istismar dövründə nə dərəcədə səmərəli enerji istehlak edəcəyini müəyyənləşdirməkdir. Çünki yaşayış və qeyri-yaşayış binalarında enerji sərfiyyatının böyük hissəsi istilik, soyutma, havalandırma və isti su sistemlərinin fəaliyyəti ilə bağlıdır. Bu sistemlərin texniki göstəricilərinin əvvəlcədən hesablanması binanın ümumi enerji effektivliyini qiymətləndirməyə şərait yaradacaq.

Sektor müdiri bildirib ki, enerji effektivliyi pasportunda binanın bir neçə əsas göstəricisi öz əksini tapacaq. Bunlara binanın isitmə və soyutma sistemləri, havalandırma imkanları, isti su təchizatı və digər enerji istehlakı parametrləri daxildir. Həmin göstəricilər əsasında binanın enerji effektivliyi müəyyənləşdiriləcək. Eyni zamanda, binanın fəaliyyəti nəticəsində yaranan karbon emissiyalarının səviyyəsinin hesablanması da mümkün olacaq.

Onun sözlərinə görə, karbon emissiyası göstəricisinin müəyyənləşdirilməsi də yeni sistemin mühüm istiqamətlərindən biridir. Belə ki, enerji istehlakının həcmi ilə yanaşı, binanın istismarı zamanı ətraf mühitə təsiri də qiymətləndiriləcək. Bu yanaşma gələcəkdə daha az enerji sərf edən və ətraf mühitə daha az karbon emissiyası yaradan binaların inşasını təşviq edə bilər.

Orxan Məmmədli diqqətə çatdırıb ki, yeni tələblərin tətbiqi yalnız bina istifadəyə verildikdən sonra həyata keçirilən yoxlama ilə məhdudlaşmayacaq. Qiymətləndirmə prosesinə tikinti mərhələsində başlanılacaq, həmçinin layihələrin ekspertizası zamanı enerji effektivliyi göstəriciləri nəzərdən keçiriləcək. Bununla da binanın layihələndirilməsindən başlayaraq enerji sərfiyyatının müəyyənləşdirilməsi və müvafiq tələblərə uyğunluğunun yoxlanılması mümkün olacaq.

Sektor müdiri vurğulayıb ki, nəzərdə tutulan sistem çərçivəsində binalar enerji effektivliyinə görə siniflərə ayrılacaq. İlkin olaraq minimum A, B və C siniflərinin tətbiqi nəzərdə tutulur. Bu siniflər binanın enerji istehlakı və effektivlik göstəricilərinin qiymətləndirilməsi üçün əsas olacaq.

Beləliklə, binanın hansı səviyyədə enerji səmərəliliyinə malik olduğu xüsusi pasport vasitəsilə müəyyən ediləcək.Yeni mexanizmin tətbiqi tikinti sektorunda da müəyyən dəyişikliklərə səbəb ola bilər. Belə ki, tikinti şirkətləri və layihəçilər binaların layihələndirilməsi zamanı enerji sərfiyyatını nəzərə almağa, daha səmərəli isitmə, soyutma və havalandırma sistemlərindən istifadə etməyə təşviq olunacaqlar.

Bu isə tikililərin yalnız ilkin tikinti keyfiyyətinin deyil, gələcək istismar xərclərinin də nəzərə alınmasını aktuallaşdıracaq.Enerji effektivliyinin qiymətləndirilməsi sakinlər və əmlak sahibləri baxımından da əhəmiyyət daşıyır. Çünki binanın enerji istehlakı nə qədər yüksək olarsa, onun isitmə, soyutma və digər kommunal ehtiyacları üçün sərf olunan resursların həcmi də bir o qədər arta bilər. Enerji effektivliyi yüksək olan binalarda isə düzgün layihələndirmə və texniki həllər hesabına enerji itkilərinin azaldılması, nəticə etibarilə istismar xərclərinin optimallaşdırılması mümkün ola bilər.

Qeyd edək ki, təklif olunan dəyişikliklərin əsas hədəfi Azərbaycanda tikilən yeni binaların enerji göstəricilərinin əvvəlcədən müəyyənləşdirilməsi, enerji resurslarından daha səmərəli istifadə olunması və tikinti sektorunda müasir enerji effektivliyi standartlarının tətbiqinin genişləndirilməsidir. Qanun layihəsinin Milli Məclisdə birinci oxunuşda qəbul edilməsi isə bu istiqamətdə qanunvericilik bazasının formalaşdırılması baxımından növbəti mərhələ hesab olunur.

Turan Etibaroğlu

Həmçinin oxuyun

Azərbaycanda koronavirus  təhlükəsi varmı? - HƏKİM DANIŞIR

Trampın Əliyevi  ABŞ-yə dəvəti Azərbaycana nə verəcək?  —  SİYASİ ŞƏRH

Azərbaycan milyonlarla gəlir qazanacaq - AÇIQLAMA

 Elm və Təhsil Nazirliyi yeni təyinatla bağlı MƏLUMAT YAYDI