Külək səbəbindən təcili yardıma müraciət edənlərin sayı artıb
27 İyul 2026, 17:23
Qaynar xətt:
(+99450) 247 90 86
CƏMİYYƏT
460
25.06.2026, 18:21
Müasir tibb və psixologiya insan beyninin bədən üzərindəki ağlasığmaz gücünü hər gün yeni araşdırmalarla sübut edir.
Oxu24.com xəbər verir ki, mənfi gözləntilərin və qorxuların insan bədənində real fiziki ağrılara və simptomlara səbəb olması elmdə "Nozebo effekti" (Nocebo effect) adlanır.
Çox vaxt insanlar elə düşünürlər ki, hər hansı bir xəstəlik haqqında oxuduqdan sonra bədəndə yaranan narahatlıq sadəcə psixolojidir və ya bədxahlıqdır. Lakin neyrobioloji araşdırmalar bunun tamamilə real fiziki proses olduğunu ortaya qoyur.
Dərman təlimatını oxuyarkən diqqətli olun!
Yəqin ki, bir çoxlarımız həyatımızda belə bir halla qarşılaşmışıq: hər hansı bir dərmanın təlimatındakı əks-təsirləri oxuyarkən və ya internetdə hansısa xəstəliyin simptomları ilə tanış olarkən, bir neçə dəqiqə sonra bədənimizdə qəfil narahatlıq və ya ağrı hiss etməyə başlayırıq.
Alimlər kliniki tədqiqatlarla sübut ediblər ki, tamamilə təsirsiz və içi boş kapsul (plasebo) verilən insanlara əvvəlcədən "bu dərmanın bəzi fəsadları ola bilər" deyildikdə, sınaq iştirakçıları bir müddət sonra iştahsızlıq, yaddaş problemləri və bədənlərində kəskin sancılardan şikayət etməyə başlayırlar.
Beynimizdə nələr baş verir?
Nozebo effektinin arxasında duran bioloji mexanizm olduqca mürəkkəbdir:
1. İnsula (adacıq) aktivləşir: İnsan hər hansı bir mənfi nəticəni gözləməyə başlayan kimi, beyin buna sadəcə bir fikir kimi deyil, real təhlükə kimi reaksiya verir. Beynimizdə bədənin daxilindən gələn siqnallara cavabdeh olan "insula" (adacıq) hissəsinin fəaliyyəti kəskin şəkildə artır.
2. Xolisistokinin maddəsi: Daha sonra bədəndə "xolisistokinin" adlı maddə aktivləşir. Bu maddə ağrı hissinə qarşı həssaslığı artıran əsas neyromediatorlardan biridir.
3. Hiperalgeziya yaranır: Bu proses bəzi hallarda "hiperalgeziya"ya, yəni normal şəraitdə zəif və ya tamamilə adi hesab olunan hisslərin beyin tərəfindən kəskin ağrı kimi qəbul edilməsinə yol açır.
Nozebo effekti bizə çox vacib bir həqiqəti göstərir: beynin gözlədiyi təhlükə hələ mövcud olmasa belə, orqanizm ona artıq real bir təhlükə kimi cavab verməyə başlayır. Başqa sözlə, mənfi gözləntilərimiz və qorxularımız təkcə düşüncələrimizdə qalmır, birbaşa fiziki bədənimizə və sağlamlığımıza təsir göstərir. Müəssisə rəhbərləri və həkimlər xəstələrlə ünsiyyət zamanı bu effektin təsirlərini mütləq nəzərə almalıdırlar.
17:23 / 27 İyul 2026
65
17:07 / 27 İyul 2026
49
17:00 / 27 İyul 2026
50
16:42 / 27 İyul 2026
57
16:21 / 27 İyul 2026
60
16:18 / 27 İyul 2026
120
16:16 / 27 İyul 2026
70
15:59 / 27 İyul 2026
78
15:45 / 27 İyul 2026
76
15:21 / 27 İyul 2026
83
15:20 / 27 İyul 2026
85
15:17 / 27 İyul 2026
69
14:59 / 27 İyul 2026
83
14:34 / 27 İyul 2026
78
14:28 / 27 İyul 2026
70
14:04 / 27 İyul 2026
97
13:59 / 27 İyul 2026
102
13:55 / 27 İyul 2026
87
13:50 / 27 İyul 2026
99
13:47 / 27 İyul 2026
73
13:40 / 27 İyul 2026
108
13:30 / 27 İyul 2026
100
13:15 / 27 İyul 2026
96
© 2026 Oxu24.com Müəllif hüquqları qorunur.