Ürək xəstələri antibiotik qəbul edərkən nələrə diqqət etməlidir? – HƏKİM DANIŞDI
20 Noyabr 2026, 19:46
Qaynar xətt:
(+99450) 247 90 86
TİBB
374
01.09.2026, 17:11
Azərbaycanın müxtəlif bölgələrində qan xəstəliklərinin yayılması: Coğrafi amillərin rolu nədir?
Qan xəstəliklərinin yayılma xüsusiyyətləri müxtəlif coğrafi ərazilərdə fərqlənə bilər. Bu fərqlərin formalaşmasında genetik xüsusiyyətlər, ətraf mühit, qidalanma, yaşayış şəraiti və bəzi hallarda iqlim və yüksəklik kimi amillər rol oynaya bilər. Lakin hər hansı qan xəstəliyinin konkret olaraq yalnız müəyyən regiona xas olduğunu söyləmək elmi baxımdan düzgün deyil.
Oxu24.com xəbər verir ki,mütəxəssislər xüsusilə bəzi irsi qan xəstəliklərinin müəyyən əhali qruplarında daha yüksək tezliklə müşahidə oluna bildiyini bildirirlər. Azərbaycanın Cənub bölgəsində də favizm kimi tanınan, qlükoza-6-fosfat dehidrogenaza (G6PD) çatışmazlığı ilə əlaqəli hemolitik reaksiyalara rast gəlinə bilər. Bu vəziyyətdə bəzi şəxslərdə paxlalı bitkilərin, xüsusilə paxlanın qəbulu və ya müəyyən digər oksidləşdirici təsirlər eritrositlərin parçalanmasına – hemolizə səbəb ola bilər.
Azərbaycanda qan xəstəlikləri ümumi şəkildə bütün regionlarda müşahidə olunur, lakin bəzi patologiyaların yayılma tezliyi ərazilər üzrə fərqlənə bilər.
Yüksək dağlıq ərazilərlə Aran zonası arasında qan xəstəliklərinin rastgəlmə tezliyinin müqayisəsi zamanı xəstəliyin növü əsas amillərdən biridir. Yüksək yüksəklikdə atmosferdə oksigenin qismən təzyiqi aşağı düşdüyündən, bəzi qan xəstəlikləri olan şəxslərdə hipoksiya əlavə klinik əhəmiyyət daşıya bilər.
Bu baxımdan oraqvari hüceyrəli anemiya xüsusi diqqət tələb edən irsi qan xəstəliklərindən biridir. Xəstəliyi olan şəxslərdə oksigen çatışmazlığı eritrositlərin oraq formasını almasına, onların elastikliyinin azalmasına və kiçik qan damarlarında qan axınının pozulmasına səbəb ola bilər. Nəticədə damarların tutulması, toxumalarda oksigen çatışmazlığı və hemoliz kimi ağırlaşmalar meydana çıxa bilər.
Yüksək dağlıq ərazilərdə konkret bir qan xəstəliyinin mütləq şəkildə daha çox yayıldığını və ya digər bölgələrdə yaranmadığını söyləmək mümkün deyil. Dağlıq və düzənlik ərazilərdə qan xəstəliklərinin yayılmasını qiymətləndirərkən yalnız coğrafi yüksəklik deyil, genetik, epidemioloji, sosial və tibbi amillər də nəzərə alınmalıdır.
Beləliklə, Azərbaycanın müxtəlif bölgələrində müəyyən qan xəstəliklərinin yayılma tezliyində fərqlər müşahidə oluna bilsə də, bu fərqləri yalnız ərazinin iqlimi və relyefi ilə əlaqələndirmək düzgün yanaşma hesab edilmir. Xəstəliklərin real yayılma səviyyəsinin müəyyənləşdirilməsi üçün genişmiqyaslı epidemioloji və statistik araşdırmalara ehtiyac var.
Nigar
10:58 / 21 Noyabr 2026
9
10:33 / 21 Noyabr 2026
58
10:28 / 21 Noyabr 2026
73
10:27 / 21 Noyabr 2026
98
10:00 / 21 Noyabr 2026
102
09:42 / 21 Noyabr 2026
112
09:38 / 21 Noyabr 2026
92
09:35 / 21 Noyabr 2026
83
09:33 / 21 Noyabr 2026
97
09:03 / 21 Noyabr 2026
97
00:12 / 21 Noyabr 2026
179
23:31 / 20 Noyabr 2026
178
23:23 / 20 Noyabr 2026
179
23:06 / 20 Noyabr 2026
191
22:45 / 20 Noyabr 2026
176
22:35 / 20 Noyabr 2026
194
22:22 / 20 Noyabr 2026
212
22:01 / 20 Noyabr 2026
197
21:52 / 20 Noyabr 2026
188
21:48 / 20 Noyabr 2026
190
21:21 / 20 Noyabr 2026
193
20:50 / 20 Noyabr 2026
243
20:40 / 20 Noyabr 2026
346
© 2026 Oxu24.com Müəllif hüquqları qorunur.