Sağlam yaşlanmanın sirləri
29 İyul 2026, 13:59
Qaynar xətt:
(+99450) 247 90 86
TİBB
1583
04.02.2026, 17:14
Başgicəllənmə həkimlərə edilən ən çox şikayətlərdən biridir və yaş artdıqca bu problemin rastgəlmə tezliyi də yüksəlir.
Həkim-nevroloq Qalib Əsədov Oxu24.com-a açıqlamasında bildirib ki, görə, statistik məlumatlara əsasən, 45 yaşlı şəxslərin təxminən 10 faizi başgicəllənmədən şikayət edirsə, bu göstərici 60 yaşdan sonra 40–45 faizə qədər yüksəlir.
Mütəxəssis bildirir ki, başgicəllənmə müstəqil xəstəlik deyil, çoxsaylı xəstəliklərin əlamətlərindən biridir. Bu zaman xəstəyə ətrafdakı sabit obyektlərin hərəkət etdiyi və ya özünün hərəkətdə olduğu hissi yaranır, tarazlıq pozulur, müvazinət itir və hərəkət çətinləşir.
Qalib Əsədov qeyd edir ki, tibb elmi başgicəllənməni yaranma səbəblərinə görə iki əsas qrupa ayırır: periferik və mərkəzi başgicəllənmə.
Periferik başgicəllənmə əsasən daxili qulaqda yerləşən vestibulyar aparatın pozğunluğu ilə əlaqədardır. Daxili qulaqda yerləşən yarımdairəvi kanalların içində maye və kristallar olur. Bədənin vəziyyəti dəyişdikdə bu kristallar hərəkət edir və müvafiq reseptorları qıcıqlandıraraq müvazinətin qorunmasını təmin edir. Lakin bəzi hallarda bu kanallarda “otolit” adlanan kristal yığıntılar əmələ gəlir və bu da güclü başgicəllənməyə səbəb olur. Bu hal tibbdə xoşxassəli paroksizmal başgicəllənmə adlanır və çox vaxt tərləmə, ürəkbulanma, bəzən isə qusma ilə müşayiət olunur.
Həkimin sözlərinə görə, periferik tipli başgicəllənmə Menyer xəstəliyi, daxili qulaq nevrinomaları, labirintit (labirintin iltihabı) və vestibulyar aparatın digər pozğunluqları zamanı da müşahidə oluna bilər.
Mərkəzi başgicəllənmə isə beynin müvazinəti idarə edən strukturlarının — beyincik, alın və gicgah paylarının zədələnməsi və ya funksional pozğunluqları nəticəsində yaranır. Dağınıq skleroz, beyin və beyincik şişləri, insultlar, beyin qanaxmaları bu tip başgicəllənmənin əsas səbəbləri sırasındadır. Eyni zamanda arterial təzyiqin, qanda şəkərin və ya hemoqlobinin aşağı düşməsi, ürək xəstəlikləri və beynin qanla təchizatının pozulması da mərkəzi başgicəllənməyə yol aça bilər.
Qalib Əsədov vurğulayır ki, başgicəllənmənin effektiv müalicəsi üçün ilk növbədə düzgün diaqnoz qoyulmalıdır. Çünki 70-dən çox xəstəlik var ki, onların əlamətlərindən biri başgicəllənmədir. Bunun daxili qulaq mənşəli sadə bir problem, yoxsa dağınıq skleroz və ya beyinciyin şişi kimi ciddi patologiya olub-olmadığını yalnız həkim müayinəsi və müvafiq müalicə taktikasının seçilməsi ilə müəyyən etmək mümkündür.
Hazırladı: Nigarxanım
17:59 / 29 İyul 2026
12
17:40 / 29 İyul 2026
27
17:20 / 29 İyul 2026
48
17:14 / 29 İyul 2026
47
16:49 / 29 İyul 2026
61
16:26 / 29 İyul 2026
70
16:11 / 29 İyul 2026
70
15:53 / 29 İyul 2026
82
15:39 / 29 İyul 2026
74
15:20 / 29 İyul 2026
71
15:09 / 29 İyul 2026
78
14:59 / 29 İyul 2026
70
14:45 / 29 İyul 2026
83
14:30 / 29 İyul 2026
73
14:15 / 29 İyul 2026
95
13:59 / 29 İyul 2026
79
13:35 / 29 İyul 2026
405
13:30 / 29 İyul 2026
85
13:10 / 29 İyul 2026
95
13:08 / 29 İyul 2026
94
12:55 / 29 İyul 2026
83
12:51 / 29 İyul 2026
90
12:45 / 29 İyul 2026
100
© 2026 Oxu24.com Müəllif hüquqları qorunur.