Rövşən Muradov: Bakı mühüm nəqliyyat qovşağına çevrilir

SİYASƏT

02.09.2026, 09:59

Avrasiya məkanında dövlətlərin çəkisi artıq yalnız iqtisadi imkanlar, hərbi potensial və təbii sərvətlərlə ölçülmür. Böyük bazarları, nəqliyyat xətlərini, enerji şəbəkələrini və təhlükəsizlik gündəliklərini birləşdirmək qabiliyyəti müasir gücün ayrıca meyarına çevrilib. 2001-ci ildə regional etimad və təhlükəsizlik platforması kimi yaradılan Şanxay Əməkdaşlıq Təşkilatının təkamülü də bu dəyişimi əks etdirir. Təşkilatın 25 illiyinə həsr olunan Bişkek sammiti təhlükəsizlikdən logistika, enerji, rəqəmsallaşma, süni intellekt və yaşıl inkişafadək uzanan yeni əməkdaşlıq arxitekturasını müəyyənləşdirdi. Azərbaycan üçün sammitin başlıca mənası ölkəmizin formalaşdırdığı siyasi və geoiqtisadi reallıqların geniş Avrasiya məkanına təqdim olunmasıdır.

Bunu Oxu24.com-a açıqlamasında millət vəkili millət vəkili Rövşən Muradov bildirib.

Rövşən Muradovun sözlərinə görə, Azərbaycanın ŞƏT-lə münasibətləri ardıcıl və praqmatik siyasi xətt üzərində qurulub. Ölkəmiz 2015-ci ildə dialoq üzrə tərəfdaş statusu alıb, 2016-cı ildə müvafiq memorandum imzalayıb, 2024-cü ildə isə müşahidəçi statusu üçün rəsmi müraciət edib. Bu trayektoriya Azərbaycanın ayrı-ayrı güc mərkəzlərindən birinə bağlanmadan qarşılıqlı faydaya əsaslanan çoxtərəfli əməkdaşlığı genişləndirmək strategiyasını ifadə edir. Prezident İlham Əliyevin “ŞƏT plyus” formatında iştirakı Bakının Avropa ilə Asiya arasında siyasi dialoq, enerji təhlükəsizliyi və nəqliyyat bağlantıları yaradan etibarlı tərəfdaş kimi qəbul olunduğunu göstərir. Dövlətimizin başçısının çıxışında suverenlik, beynəlxalq hüquq, çoxtərəflilik və Cənubi Qafqazda möhkəmlənən sülh mühitinin önə çəkilməsi Azərbaycanın Avrasiyanın yeni gündəliyinə məzmun verən fəal aktor mövqeyini nümayiş etdirdi.Sammitin yekununda qəbul olunan 28 sənəd ŞƏT-in gələcək fəaliyyət istiqamətlərini sistemləşdirdi. Nizamnaməyə dəyişikliklər, təhlükəsizlik çağırışlarına qarşı Universal Mərkəz, Antinarkotik Mərkəz, 2026–2028-ci illər üzrə informasiya təhlükəsizliyi planı, liman və logistika mərkəzlərinin inkişafına dair 2026–2030-cu illər yol xəritəsi, “Yaşıl texnologiyalar dəhlizi”, regional məlumat mərkəzləri və süni intellekt konsepsiyası, enerji sistemləri və enerji səmərəliliyi üzrə sənədlər təşkilatın praktiki gündəliyini genişləndirdi. Qərarlar əsasən üzv dövlətlərə aid olduğundan Azərbaycan üçün avtomatik hüquqi öhdəlik və hazır maliyyə paketi yaratmır. Bununla yanaşı, həmin mexanizmlər ölkəmizə ikitərəfli sazişlər, tərəfdaş layihələr və investisiya təşəbbüsləri vasitəsilə yeni əməkdaşlıq sahələri açır.

Deputat qeyd edib ki, ən mühüm iqtisadi perspektiv nəqliyyat və logistika ilə bağlıdır. Bakı–Tbilisi–Qars dəmir yolu, Ələt limanı, Xəzər donanması, Orta Dəhliz və Şimal–Cənub marşrutu Azərbaycanı Avrasiyanın əsas yük axınlarının kəsişməsinə gətirib. Çin və Mərkəzi Asiyadan gələn yüklərin Azərbaycan üzərindən Türkiyə və Avropaya daşınması tranzit gəlirləri ilə yanaşı, anbar, gömrük, sığorta, rəqəmsal izləmə, paylama və emal xidmətlərini inkişaf etdirə bilər. Qazaxıstan Prezidenti ilə görüşdə Orta Dəhlizin ayrıca müzakirəsi çoxtərəfli gündəliyin konkret tərəfdaşlığa çevrilməsinə xidmət edir. Azərbaycan–Qırğızıstan müttəfiqlik müqaviləsi, Azərbaycan–Qırğız İnvestisiya Fondunun vəsaitinin 200 milyon dollara çatdırılması və yeni layihələrin icrasına başlanması siyasi dialoqun iqtisadi məzmunla tamamlandığını göstərir.

R. Muradov əlavə edib ki, Bişkek səfərinin digər strateji xətti sülhün iqtisadi əsaslarının gücləndirilməsidir. Prezident İlham Əliyev Azərbaycanın Ermənistana neft məhsulları ixrac etdiyini, üçüncü ölkələrdən yüklərin Azərbaycan ərazisi ilə tranzitinin həyata keçirildiyini, qarşılıqlı ticarətin genişləndirilməsi və yeni yerüstü kommunikasiyaların yaradılması üzərində iş aparıldığını bəyan etdi. Nikol Paşinyanla görüşdə sərhədlərin delimitasiyası, enerji və ticarət əməkdaşlığı, işgüzar dairələrin əlaqələri, həmçinin TRIPP üzrə növbəti praktiki addımlar müzakirə olundu. TRIPP qəbul edilmiş ŞƏT sənədlərinə ayrıca təşkilat layihəsi kimi daxil edilməsə də, onun sammit çərçivəsində müzakirəsi Cənubi Qafqazın sülh gündəliyini Avrasiya bağlantıları ilə əlaqələndirdi. Türkiyə ilə regional sabitliyin, İranla əməkdaşlığın, Qazaxıstanla nəqliyyat əlaqələrinin müzakirəsi də səfərin diplomatik əhatəsini genişləndirdi.Bişkek sammitinin Azərbaycan üçün əsas strateji dividendi ölkənin etibarlı nəqliyyat, enerji və sülh tərəfdaşı kimi mövqeyinin möhkəmlənməsidir. Prezident İlham Əliyevin həyata keçirdiyi siyasət Azərbaycanın coğrafi mövqeyini müasir infrastruktur, siyasi iradə və balanslaşdırılmış diplomatiya vasitəsilə işlək geoiqtisadi üstünlüyə çevirib. Qarşıdakı əsas vəzifə bu siyasi kapitalı daha böyük yük axınına, sərmayəyə, qeyri-neft ixracına, texnoloji əməkdaşlığa və uzunmüddətli regional sabitliyə çevirməkdir.

Həmçinin oxuyun