Rafflesia niyə çürümüş ət qoxusu verir? Nəhəng çiçək haqqında maraqlı FAKTLAR   

Cənub-Şərqi Asiyanın rütubətli tropik meşələrində yaşayan Rafflesia arnoldii dünyanın ən iri tək çiçəklərindən birinə sahib olan qeyri-adi parazit bitkilərdəndir. Onun çiçəyi böyük ölçülərə çata, çəkisi isə bəzi mənbələrə görə 7–11 kiloqrama qədər ola bilər. Lakin bu bitkini daha maraqlı edən yalnız nəhəng çiçəyi deyil, demək olar ki, bütün həyatını başqa bir bitkinin hesabına yaşamasıdır.

Oxu24.com xəbər verir ki, rafflesia-nın adi bitkilərdə gördüyümüz kökü, gövdəsi və yarpaqları yoxdur. O, əsasən Tetrastigma cinsinə aid lianaların toxumalarında parazit şəkildə inkişaf edir və su, mineral maddələr və digər zəruri resursları sahib bitkidən əldə edir. Fotosintez edə bilmədiyi üçün öz qidasını adi yaşıl bitkilər kimi müstəqil şəkildə hazırlaya bilmir.

Rafflesia-nın həyat dövrünün ən maraqlı mərhələlərindən biri onun çiçəyinin meydana çıxmasıdır. Bitki uzun müddət liananın daxilində gizli şəkildə inkişaf edir. Çiçək tumurcuğu formalaşdıqdan sonra belə onun tam açılması üçün aylarla gözləmək lazım gəlir. Bəzi hallarda tumurcuğun formalaşmasından çiçəyin açılmasına qədər 9–15 ay vaxt keçə bilər.Nəhəng çiçəyin özünü görmək isə heç də asan deyil. Çünki Rafflesia çiçəyi cəmi bir neçə gün, adətən 5–7 gün ərzində açıq qalır və daha sonra solaraq məhv olur. Buna görə də təbiət həvəskarları və tədqiqatçılar onun çiçəkləmə dövrünü xüsusi maraqla izləyirlər.

Rafflesia-nın daha bir diqqətçəkən xüsusiyyəti isə qoxusudur. Çiçək açdığı zaman çürümüş ətə bənzər kəskin qoxu yayır. Məhz bu xüsusiyyətinə görə bitki bəzən xoşagəlməz görünüşü və qoxusu ilə tanınır. Bu qoxu təsadüfi deyil. Rafflesia-nın tozlanmasında əsas rol oynayan canlılar arasında milçəklər var. Çürümüş ət qoxusu bu həşəratları çiçəyə cəlb edir və onlar bitkinin tozcuqlarının yayılmasına kömək edirlər.Çiçək milyonlarla toxum əmələ gətirə bilsə də, onların çox az hissəsinin uğurla yeni bitkiyə çevrilməsi mümkündür. Rafflesia-nın toxumları çox kiçikdir və onların uyğun sahib bitkinin toxumasına necə daxil olaraq uzun müddət orada inkişaf etməsi elm adamlarının diqqətini çəkən mürəkkəb bioloji proseslərdəndir.Bu qeyri-adi bitki yerli əhali arasında da maraq doğurur. Rafflesia ilə bağlı müxtəlif ənənəvi inanclar və xalq təbabəti tətbiqləri mövcuddur. Bəzi bölgələrdə onun tumurcuqlarından və digər hissələrindən hazırlanan vasitələrin doğuşdan sonra qadın orqanizminin bərpasına kömək etdiyinə inanılır. Lakin bu cür ənənəvi istifadələrin elmi baxımdan təsdiqlənmiş müalicə üsulu kimi qəbul edilməsi üçün kifayət qədər klinik sübut yoxdur.

Rafflesia-nın reproduktiv və digər bioloji xüsusiyyətləri də tədqiqatçıların maraq dairəsindədir. Onun həyat tərzi, sahib bitki ilə mürəkkəb əlaqəsi, nəhəng çiçəyinin formalaşması və tozlanma mexanizmi bu bitkini təbiətdəki ən qeyri-adi canlılardan birinə çevirir.Bu çiçəyi canlı görmək üçün dünyanın müxtəlif ölkələrindən təbiət həvəskarları və turistlər Cənub-Şərqi Asiyanın tropik meşələrinə səfər edirlər. Çünki Rafflesia-nın çiçəklənməsi həm nadir, həm də qısa müddətli hadisədir. Bir neçə gün ərzində nəhəng çiçəyini nümayiş etdirən bu parazit bitki daha sonra yenidən meşənin sıx bitki örtüyündə görünməz olur.

Rafflesia arnoldii bir daha göstərir ki, təbiətdə bitkilərin yaşamaq strategiyaları düşündüyümüzdən qat-qat müxtəlifdir. Yarpağı, gövdəsi və kökü olmayan, başqa bitkinin daxilində inkişaf edən, aylarla çiçəklənməsini gözlədən və cəmi bir neçə gün ərzində nəhəng çiçəyə çevrilən bu canlı təbiətin ən maraqlı möcüzələrindən biridir.

Həmçinin oxuyun

21 avqustla bağlı Bakı və rayonlar üçün XƏBƏRDARLIQ

Döyüş meydanında yeni ERA: PUA-lar və Elektron Müharibə sistemləri müharibələrin taleyini necə dəyişir?  

Azərbaycanda bu sahədə  yeni mərhələ başlayır —Prezidentin təsdiqlədiyi Qanun nələri dəyişəcək?

Leysanla bağlı XƏBƏRDARLIQ