Dilin orucu necə olur?

Ramazan ayı bəndəliyin təmrin ayı olaraq, nəfsi istəklərə qalib gəlmək üçün ən gözəl fürsətlərdən hesab olunur. Bu ayın əməlləri başqa aylardan fərqlənir. İnsan yeməyə və içməyə "yox" deyərək, halallardan imtina edər və bu yolla nəfsi ilə mübarizənin ilk döyüşünə daxil olur. İnsanın batinindən aclıq və susuzluq hissi ona təzyiq göstərir, ancaq insan bu hissini əzərək, nəfsinə qalib gəlir və başqa istəkləri ilə mübarizə aparmaq üçün hazırlıq görür.

İnsan bədənində elə bir kiçik üzv vardır ki, onun xoşbəxt və ya bədbəxt olmağını müəyyən edər. Dil - elə bir kiçik üzvdür ki, insana çoxlu günahlar qazandıra bilir. Nə qədər özü kiçik olsa da, yerinə yetirdiyi günahlar bir o qədər böyükdür. (Erfan)

Allah nurani səma kitabında insanları gözəl sözlər deməyə dəvət edir və buyurur: "Və Mənim bəndələrimə de ki, sözün ən gözəlini söyləsinlər (hər bir məqam üçün o məqama münasib sözün ən gözəlini seçsinlər). Həqiqətən şeytan (fəsad yaradan sözlərin vasitəsi ilə) onların arasını vurur. Çünki şeytan həmişə insana açıq-aşkar düşmən olmuşdur (və indi də belədir)". ("İsra" 53).

"İnsanlarla xoş dillə danışın". ("Bəqərə" 83).

Yersiz sözdən isə çəkindirir və buyurur: "(Onlar) boş bir söz (məsxərə, söyüş, qeybət) eşitdikləri zaman, ondan üz döndərərlər və (bu hərəkətləri ilə) deyərlər: "Bizim əməllərimiz bizə, sizin əməlləriniz də sizə aiddir. Sizə salam (salamat qalın) olsun! Biz cahilləri (dostluq və yoldaşlıq üçün) istəmirik"". ("Qəsəs" 55).

İmam Səccadın (ə) buyurduğu kimi, gözəl danışmaq malı artırar və insanı başqalarının məhbubu edər. Ölümü təxirə salar və onu behiştə salar. Əksinə, yersiz söz bir çox büdrəmələrə səbəb olar, böyük günahlar üçün zəminələr hazırlayar. Nəticədə insan cəhənnəmə yollanar.

İnsanın yersiz sözlərə qulaq asması kəramətinə ziddir. Kərim insan vaxtını yersiz sözlərə qulaq asmağa sərf etməməlidir.

İmam Əli (ə) buyurur: "Çirkin sözləri dilinə gətirməkdən çəkin, çünki bayağı insanları ətrafında toplayar və alicənab insanları səndən uzaqlaşdırar".

Allah Təala behişt əhlini təsvir edən zaman buyurur: "Həmin cənnətlərdə əsla bihudə və günah sözlər eşitməyəcəklər. Salam(un əleyk), səlam(un əleyk)dən başqa!". ("Vaqiə" 25-26).

Hər bir əməlin özündən sonra təsirləri olduğu kimi, gözəl və yersiz sözlər də özündən sonra təsirlər qoyur. Ona görə də insan bu kiçik üzvünü kontrol etməyi bacarmalıdır. Ramazan ayı təkcə yeməkdən və içməkdən çəkinmək deyil, həm də bütün bədən üzvlərinin orucudur. Eləcə də dilin orucudur. Dil orucu odur ki, gözəl sözlər danışsın, yersiz və çirkin sözlərdən özünü qorusun. Necə ki, insan ağzına aldığı tikənin gözəl və ləzzətli olmasına diqqət göstərər, gərək dilinə gətirdiyi hər sözün də gözəl olmasına ən azı bu qədər diqqət göstərsin. Çünki dil - insanı təkamülə çatdıra bilən bədən üzvlərindən biridir.