Ekoloqdan XƏBƏRDARLIQ: Azərbaycanda anomal istilər ciddi fəsadlar yarada bilər
01 İyul 2026, 23:34
Qaynar xətt:
(+99450) 247 90 86
CƏMİYYƏT
52
01.07.2026, 22:30
Uşaq xatirələrindən bəri hər kəsin eşitdiyi və zamanla qorxulu bir əfsanəyə çevrilən "Heyvanın tükü ciyərə yapışarsa, kista olarsan, hətta əməliyyatlıq olarsan" ifadəsi bir çox ailədə ev heyvanı saxlamağa maneə yaradan əsas səbəblərdən biridir. Lakin elmi araşdırmalar bu qorxunun pərdəarxasında fərqli reallıqların dayandığını göstərir.
Mövzu ilə bağlı Oxu24.com oxucuları üçün maraqlı tibbi faktları və başlıq variantlarını təqdim edirik:
Bioloji və tibbi nöqteyi-nəzərdən baxıldığında, heyvan tükü birbaşa insan orqanizmində kista yaratmaq qabiliyyətinə malik deyil. Əsl problem tükün özündə deyil, onun üzərində daşına bilən “Exinokok" (Echinococcus) adlı parazit yumurtalarındadır.
Əgər evdə saxlanılan itin və ya pişiyin daxili parazitlərə qarşı peyvəndləri, dərmanları vaxtında vurulmursa, həmin parazit yumurtaları heyvanın tükünə yapışır. İnsan bu tükləri udduqda və ya təmas vasitəsilə yumurtalar bədənə daxil olduqda, qaraciyərdə, ağciyərdə və digər daxili orqanlarda exinokok kistaları meydana gəlir. Yəni, heyvanın tibbi nəzarəti tam qaydasındadırsa, onun tükünün udulması hər hansı bir kista təhlükəsi yaratmır.
Havada uçuşan və gözlə çətin görünən kiçik tük hissəcikləri (ayrozollaşan tüklər) tənəffüs yollarına daxil olduqda fərqli fəsadlara yol aça bilir:
1.Allergik rinit: Asqırma, burun tutulması və gözlərin sulanması.
2.Allergik astma: Tənəffüs yollarının həssaslığı nəticəsində yaranan öskürək və boğulma halları.
Sağlam bir insanın tənəffüs sistemi bu cür kiçik yad cisimləri filtrasiya edərək kənarlaşdırmaq funksiyasına sahibdir. Lakin tüklərin ağciyərdə bir topa şəklində yığılıb qalması barədə gəzən şayiələr elmi əsası olmayan miflər sırasındadır.
Kimlər daha çox risk altındadır?
Mütəxəssislər bəzi peşə sahiblərinin bu mühitə daha çox məruz qaldığını və yüksək risk qrupuna daxil olduğunu bildirirlər:
•Baytarlar və heyvan baxıcıları
•Laboratoriya işçiləri
•Xəz və dəri işi ilə məşğul olan taksidermistlər
MƏSLƏHƏT: Ev heyvanlarının mütəmadi olaraq baytar nəzarətindən keçirilməsi, daxili və xarici parazit əleyhinə baxımlarının edilməsi və evin tez-tez tozdan təmizlənməsi insan sağlamlığına yarana biləcək bütün riskləri sıfıra endirir. Unutmayın ki, təhlükə heyvanın tükündə deyil, vaxtı keçmiş peyvəndində və gigiyena qaydalarına əməl edilməməsindədir.
23:34 / 01 İyul 2026
10
23:17 / 01 İyul 2026
25
23:06 / 01 İyul 2026
38
23:00 / 01 İyul 2026
48
21:53 / 01 İyul 2026
62
21:33 / 01 İyul 2026
71
21:20 / 01 İyul 2026
79
21:04 / 01 İyul 2026
216
20:54 / 01 İyul 2026
85
20:27 / 01 İyul 2026
72
19:59 / 01 İyul 2026
99
19:33 / 01 İyul 2026
79
19:16 / 01 İyul 2026
96
18:57 / 01 İyul 2026
105
18:32 / 01 İyul 2026
91
18:23 / 01 İyul 2026
221
18:09 / 01 İyul 2026
111
17:34 / 01 İyul 2026
97
17:27 / 01 İyul 2026
92
17:18 / 01 İyul 2026
107
17:03 / 01 İyul 2026
93
16:58 / 01 İyul 2026
113
16:57 / 01 İyul 2026
104
© 2026 Oxu24.com Müəllif hüquqları qorunur.