27 il Mərkəzi Banka rəhbərlik etdi: indi haradadır?
29 Sentyabr 2026, 17:11
Qaynar xətt:
(+99450) 247 90 86
CƏMİYYƏT
823
03.05.2026, 20:42
Cəmiyyətdə çox yayılmış bir fikir var: “Qadınların bioloji saatı var, amma kişilər istənilən yaşda ata ola bilər.”
Kişi fertilitesinin (reproduktiv qabiliyyətinin) yaşla necə dəyişdiyini elmi faktlara əsaslanaraq təqdim edir.
Kişilərdə fertilite nə vaxt bitir?
Qadınlardan fərqli olaraq kişilərdə: sperma istehsalı ömür boyu davam edir.
Kişilərdə menopauza kimi “kəskin bitmə nöqtəsi” yoxdur.
Hətta 60–70 yaşdan sonra belə ata olan kişilər var.
Tarixdə 90 yaşdan yuxarı ata olan hallar belə qeydə alınıb.
Amma bu o demək deyil ki, fertilite dəyişməz qalır.
Kişilərdə yaş artdıqca nə dəyişir?
Araşdırmalar göstərir ki, kişi yaşı artdıqca spermanın keyfiyyəti tədricən azalır:
Əsas dəyişikliklər:
Spermanın həcmi azalır
Hərəkətliliyi (motility) zəifləyir
Normal forma (morfologiya) azalır.
DNT zədələnməsi artır.
Bəzi tədqiqatlara görə:
40 yaşdan sonra dəyişikliklər daha aydın olur.
50 yaşdan sonra sperma istehsalı 30%-dən çox azala bilər.
Kişilərdə fertilite nə vaxt azalmağa başlayır?
Müxtəlif elmi mənbələrə əsasən:
- 30–35 yaşda İlk yavaş dəyişikliklər başlayır
Hələ fertilite yüksək qalır.
35–40 yaş:
Sperma keyfiyyətində azalma başlayır
Hamilə qalma müddəti uzana bilər.
40+ yaş:
“Advanced paternal age” (irəliləmiş ata yaşı) hesab olunur.
Sperma keyfiyyəti və DNT stabilliyi daha çox azalır.
45–50+ yaş:
Sonsuzluq riski artır
Düşük (abort) ehtimalı yüksəlir
Uşaqda genetik risklər arta bilər.
Yaşlı atalarda risklər
Yaş artdıqca yalnız fertilite yox, həm də aşağıdakı risklər artır:
Uşaqda genetik mutasiyalar
Autizm spektri riskində artım
Bəzi nadir irsi xəstəliklər
Hamiləliyin gec baş tutması
Bu, sperma DNT-sində yığılan zədələrlə əlaqələndirilir.
Bəs kişi hansı yaşa qədər “sağlam ata” ola bilər?
Tibbi yanaşma belədir:
- Bioloji olaraq – demək olar ki, ömür boyu
- Optimal olaraq – 20–40 yaş arası
Bu yaş aralığında:
Sperma keyfiyyəti yüksək olur
Genetik risklər minimum olur
Hamiləlik daha tez baş verir.
Sperma hər gün yenilənir (təxminən 70–74 gün dövrü ilə)
Amma yaş artdıqca yeni yaranan spermanın keyfiyyəti əvvəlki kimi olmur.(medicine.az)
17:19 / 29 Sentyabr 2026
1
17:15 / 29 Sentyabr 2026
13
17:11 / 29 Sentyabr 2026
29
17:05 / 29 Sentyabr 2026
33
17:02 / 29 Sentyabr 2026
31
16:58 / 29 Sentyabr 2026
37
16:56 / 29 Sentyabr 2026
45
16:46 / 29 Sentyabr 2026
145
16:31 / 29 Sentyabr 2026
60
16:24 / 29 Sentyabr 2026
49
16:19 / 29 Sentyabr 2026
201
16:14 / 29 Sentyabr 2026
49
16:05 / 29 Sentyabr 2026
60
16:01 / 29 Sentyabr 2026
46
15:54 / 29 Sentyabr 2026
67
15:44 / 29 Sentyabr 2026
391
15:41 / 29 Sentyabr 2026
69
15:10 / 29 Sentyabr 2026
69
14:56 / 29 Sentyabr 2026
80
14:40 / 29 Sentyabr 2026
59
14:21 / 29 Sentyabr 2026
269
14:18 / 29 Sentyabr 2026
53
14:15 / 29 Sentyabr 2026
73
© 2026 Oxu24.com Müəllif hüquqları qorunur.