Burnumuz havanı necə isidir? – MARAQLI FAKT

TİBB

143

04.09.2026, 19:40

Xəbərlərimizi Google-da izləyin

Yeniliklərdən dərhal xəbərdar olun

Abunə ol

Burnumuz havanı isitmək üçün yaradılmış möhtəşəm bir sistemdir

Heç düşündünüzmü, əgər burnumuz nəfəs aldığımız havanı isitməsəydi, xüsusilə qış aylarında orqanizmimizə nə olardı? Soyuq havada nəfəs aldığımız zaman çöldəki bəzən dondurucu temperaturda olan hava birbaşa nəfəs yollarımıza və ağciyərlərimizə çatardı. Lakin insan orqanizmi bunun qarşısını almaq üçün son dərəcə mürəkkəb və mükəmməl bir qoruyucu sistemə malikdir. Bu sistemin ən vacib hissələrindən biri məhz burnumuzdur.

Oxu24.com-un məlumatına əsasən, burnumuz sadəcə qoxu almaq üçün nəzərdə tutulmuş orqan deyil. O, hər nəfəs zamanı havanı ağciyərlərə çatmamışdan əvvəl müəyyən mərhələlərdən keçirərək orqanizm üçün daha uyğun vəziyyətə gətirir. Xaricdən daxil olan hava burun boşluğundan keçərkən isidilir, nəmləndirilir və müəyyən dərəcədə təmizlənir.Xüsusilə soyuq havalarda bu proses daha böyük əhəmiyyət daşıyır. Çöldəki buz kimi hava birbaşa ağciyərlərə daxil olsaydı, tənəffüs yolları üçün ciddi narahatlıq yarada bilərdi. Burnun daxilində yerləşən zəngin qan damarları havanın istiləşdirilməsində mühüm rol oynayır. Soyuq hava burun boşluğundan keçərkən bu toxumalarla təmas edir və tədricən bədən temperaturuna uyğunlaşmağa başlayır.

Bununla yanaşı, burun havanı nəmləndirir. Xaricdən daxil olan hava, xüsusilə soyuq və quru havalarda, tənəffüs yollarının selikli qişasına mənfi təsir göstərə bilər. Burnun daxili quruluşu havaya lazımi rütubət verməyə kömək edir. Beləliklə, ağciyərlərə çatan hava daha yumşaq və tənəffüs sistemi üçün daha münasib vəziyyətə gətirilir. Burnun daha bir mühüm funksiyası isə havanın süzülməsidir. Nəfəs aldığımız havanın içərisində toz, müxtəlif hissəciklər, allergenlər və digər yad maddələr ola bilər. Burun daxilindəki tüklər və selikli qişa bu hissəciklərin bir hissəsini tutaraq onların aşağı tənəffüs yollarına keçməsinin qarşısını alır.

Yəni, hər dəfə nəfəs aldığımız zaman burnumuz eyni anda bir neçə mühüm iş görür: havanı isitməyə, nəmləndirməyə və süzməyə çalışır.

Bu proses o qədər sürətli və səssiz şəkildə baş verir ki, biz onun fərqinə belə varmırıq. İnsan sadəcə nəfəs alır, lakin həmin sadə görünən nəfəsin arxasında orqanizmin son dərəcə mürəkkəb mexanizmi fəaliyyət göstərir.Məhz buna görə də ağızdan nəfəs almaqla burundan nəfəs almaq arasında fərq var. Ağız havanı burun qədər effektiv şəkildə isitmir, nəmləndirmir və süzmür. Burun isə daxil olan havanı ağciyərlərə çatmazdan əvvəl müəyyən mənada hazırlayır.

Soyuq qış günlərində küçəyə çıxarkən hiss etdiyimiz havanın nəfəs aldıqca tədricən “yumşalması” da bu mexanizmlə əlaqəlidir. Burnumuz hər nəfəsdə xarici mühitlə bədənimizin daxili mühiti arasında qoruyucu vasitəçi rolunu oynayır.Əslində, hər nəfəsimiz adi bir proses kimi görünsə də, onun arxasında böyük bir biologiya və fiziologiya sistemi dayanır. Biz fərqinə varmadan burnumuz hər saniyə öz işini davam etdirir, havanı ağciyərlərimiz üçün uyğunlaşdırmağa çalışır.Deməli, burnumuz sadəcə nəfəs aldığımız bir keçid yolu deyil. O, hər nəfəsdə havanı isidən, nəmləndirən, süzən və ağciyərlərimizi xarici mühitin təsirlərindən qorumağa çalışan səssiz bir müdafiə sistemidir.

Hər nəfəs, əslində, burnumuzun saniyələr içində həyata keçirdiyi möhtəşəm hazırlıq prosesinin nəticəsidir.

Jalə

Həmçinin oxuyun