Xərçəngdə xalq təbabətinə güvənmək niyə təhlükəlidir? – Mütəxəssislərdən xəbərdarlıq

TİBB

26.08.2026, 12:55

Xalq təbabətində müxtəlif xəstəliklərin müalicəsi və simptomların yüngülləşdirilməsi üçün bitkilərdən, bitki mənşəli preparatlardan, müxtəlif məhlullardan və digər ənənəvi üsullardan istifadə uzun illərdir mövcuddur. Bəzi üsullar müəyyən hallarda əlavə dəstək kimi istifadə oluna bilsə də, mütəxəssislər xüsusilə xərçəng xəstəlikləri zamanı xalq təbabəti üsullarının əsas müalicəni əvəz etməsinin ciddi risklər yarada biləcəyini bildirirlər.

Oxu24.com xəbər verir ki, mütəxəssislərin sözlərinə görə, xərçəngin müalicəsində əsas problem yalnız xəstəliyin mövcudluğu deyil, həm də onun hansı mərhələdə aşkar edilməsidir. Xəstəlik erkən mərhələdə müəyyən edildikdə bəzi xərçəng növlərində cərrahi müdaxilə, dərman müalicəsi, şüa terapiyası və digər müasir müalicə üsulları ilə yüksək nəticələr əldə etmək mümkün olur. Buna görə də diaqnozun gecikdirilməsi xəstənin müalicə imkanlarını məhdudlaşdıra bilər.Xüsusilə dəridə yaranan yeni törəmə, xaldakı dəyişiklik, sağalmayan yara, uzun müddət davam edən qızartı, qanama və ya digər şübhəli əlamətlər zamanı xəstənin özbaşına müxtəlif otlar, bitkilər və məhlullardan istifadə etməsi təhlükəli ola bilər. Çünki insan həmin əlaməti sadə dəri problemi hesab edərək həkimə müraciəti gecikdirə bilər.

Mütəxəssislər vurğulayırlar ki, xalq təbabəti üsullarının xərçəngin əsas müalicəsi kimi qəbul edilməsi elmi əsaslı müalicə ilə eyni tutulmamalıdır. Xüsusilə bitki və ya digər təbii vasitənin “xərçəng hüceyrələrini məhv etdiyi”, “şişi əridə bildiyi” və ya “əməliyyata ehtiyacı aradan qaldırdığı” barədə elmi sübutu olmayan iddialara ehtiyatla yanaşmaq lazımdır.Burada ən böyük təhlükələrdən biri xəstənin vaxt itirməsidir. Xərçəng xəstəliyində vaxt mühüm amillərdən biridir. Xəstə ilkin mərhələdə həkimə müraciət etmək əvəzinə aylarla müxtəlif üsulları sınayarsa, həmin müddətdə xəstəlik inkişaf edə və daha gec mərhələyə keçə bilər.Məsələn, dəridə yaranan kiçik bir törəməni və ya uzun müddət sağalmayan yaranı xəstə müxtəlif bitki tərkibli məhlullarla müalicə etməyə çalışa bilər. Törəmənin üzərində müəyyən dəyişiklik baş verdikdə isə bunu “sağalma əlaməti” kimi qiymətləndirə bilər. Halbuki bu dəyişiklik xəstəliyin həqiqətən aradan qalxması anlamına gəlməyə bilər. Əksinə, əsas xəstəlik öz inkişafını davam etdirə bilər.

Məhz buna görə də mütəxəssislər bədəndə yeni yaranan və səbəbi məlum olmayan dəyişikliklərin ilk növbədə həkim tərəfindən qiymətləndirilməsini vacib hesab edirlər. Diaqnoz qoyulmadan hər hansı törəməyə “sadə yara”, “iltihab”, “allergiya” və ya “dəri xəstəliyi” kimi yanaşmaq düzgün deyil.Digər mühüm məsələ isə xalq təbabətində istifadə edilən vasitələrin tamamilə zərərsiz hesab edilməsidir. “Təbii” olması hər hansı məhsulun avtomatik olaraq təhlükəsiz olduğu anlamına gəlmir. Bitkilərin tərkibində aktiv maddələr ola bilər və onların bəzi dərmanlarla qarşılıqlı təsirə girməsi mümkündür. Buna görə xərçəng müalicəsi alan xəstənin qəbul etdiyi bütün bitki mənşəli preparatlar barədə mütləq müalicə həkiminə məlumat verməsi tövsiyə olunur.

Mütəxəssislərin diqqət çəkdiyi əsas məqam isə xəstənin müasir tibbi müalicədən imtina etməməsidir. Cərrahi müalicə, kimyaterapiya, immunoterapiya, hədəfli müalicə, hormonoterapiya və şüa terapiyası kimi müasir üsullar xərçəngin növünə və mərhələsinə uyğun olaraq seçilir. Hər xəstə üçün eyni müalicə tətbiq edilmir. Müalicə planı şişin növü, yayılma dərəcəsi, xəstənin ümumi vəziyyəti və digər tibbi göstəricilər nəzərə alınmaqla müəyyənləşdirilir.Xəstənin “mən əvvəlcə təbii vasitələri sınayım, nəticə verməsə həkimə gedərəm” yanaşması isə bəzi hallarda ciddi nəticələrə gətirib çıxara bilər. Çünki nəticə əldə olunmadığını başa düşənə qədər həftələr və ya aylar keçə bilər. Xərçəng xəstəliklərində isə bəzi hallarda məhz bu gecikmə müalicənin daha mürəkkəb olmasına səbəb ola bilər.

Mütəxəssislər bildirirlər ki, xalq təbabətində istifadə edilən hər hansı vasitənin müasir tibbi müalicəni əvəz edə biləcəyi barədə iddialar yalnız ciddi elmi araşdırmalarla təsdiqləndiyi halda nəzərdən keçirilə bilər. Əks halda belə iddialar xəstədə yanlış ümid yarada və onu sübut olunmuş müalicədən uzaqlaşdıra bilər.Xüsusilə xərçəng diaqnozu qoyulmuş şəxslər üçün “möcüzəvi müalicə”, “şişi əridən bitki”, “kimyaterapiyasız sağalma”, “əməliyyatsız xərçəngin müalicəsi” kimi vədlərə inanmaq təhlükəli ola bilər. Belə məlumatların sosial şəbəkələrdə geniş yayılması da xəstələrin qərarlarına təsir göstərir.

Mütəxəssislərin fikrincə, xalq təbabətindən istifadə etmək istəyən xəstələr belə bunu müalicə həkimindən gizlətməməlidirlər. Əgər hər hansı bitki və ya əlavə vasitənin istifadəsi düşünülürsə, onun əsas müalicə ilə uyğunluğu əvvəlcədən həkimlə müzakirə olunmalıdır.

Nəticə etibarilə, mütəxəssislər xərçəng şübhəsi yaradan hər hansı əlamət zamanı vaxt itirmədən həkimə müraciət etməyi tövsiyə edirlər. Xüsusilə dəridə dəyişiklik, uzun müddət sağalmayan yara, səbəbsiz qanama, sürətlə böyüyən törəmə və ya mövcud xalda nəzərəçarpacaq dəyişiklik müşahidə olunursa, bunun özbaşına müalicə edilməsi əvəzinə müvafiq mütəxəssis tərəfindən qiymətləndirilməsi daha doğru yanaşmadır.Çünki xərçəngin müalicəsində ən qiymətli amillərdən biri vaxtdır. Xəstəliyin erkən aşkarlanması və müalicəyə vaxtında başlanılması bir çox hallarda müalicənin nəticəsinə və xəstənin həyat keyfiyyətinə ciddi təsir göstərə bilər.