Gecələr qıcqırmanız olursa, belə yatın – Reflükslə bağlı MÜHÜM MƏSLƏHƏT
02 Oktyabr 2026, 21:52
Asılılıq sırf psixiatrik xəstəlikdir – Növləri və yaranma səbəbləri
TİBB
219
14.08.2026, 12:59
Xəbərlərimizi Google-da izləyin
Yeniliklərdən dərhal xəbərdar olun
Narkotik maddə, psixotrop dərman və alkoqol kimi zərərli vərdişlər, eləcə də onların fonunda yaranan psixi və davranış pozuntuları müasir cəmiyyətin ən ciddi problemlərindən birinə çevrilib.
Oxu24.com xəbər verir ki, xəstəliklərin Beynəlxalq Təsnifatı və DSM standartlarına əsasən asılılıqlar sırf psixiatrik pozuntu və xəstəlik hesab olunur. Asılılığın əsasən iki böyük qrupu var:
1. Kimyəvi (maddə) asılılıqları
•Narkotik maddə asılılığı: Amfetamin qrupuna daxil olan metanfetamin, kokain və heroin asılılığı.
•Psixotrop dərman asılılığı: Sonluğu "zepam"la bitən benzodiazepinlər (Fenazepam, Diazepam), eləcə də Preqabalin (Lirika) kimi vasitələr.
•Alkoqol və tütün (siqaret) asılılığı.
2. Davranış asılılıqları
Bu qrupa sosial şəbəkələrdən, sürətli videolar izləməkdən, internet və telefondan, müxtəlif oyunlardan, qumardan, cinsi münasibətlərdən, eləcə də alış-veriş və yemək yeməkdən yaranan asılılıqlar daxildir.
Asılılıq necə və niyə yaranır?
Asılılıq şəxsin məruz qaldığı stress faktorlarından və ya keçmişdə yaşadığı psixoloji travmalardan qaynaqlana bilər. Yaranma riskini artıran əsas amillər bunlardır:
•Ailədən ayrılmaq, yaxınını itirmək və ya münasibətlərin pozulması;
•Sosial-iqtisadi sıxıntılar, borc və bankrot olmaq;
•Genetik meyllilik (ailə üzvlərində asılılığın olması);
•Şəxsiyyət xüsusiyyətləri (depressiv, obsessiv, təşvişli, borderline və ya antisosial şəxsiyyət tipləri).
Şəxs adətən ilk etapda maddə və ya davranışı sadəcə maraq, yoxlamaq məqsədilə istifadə edir və istədiyi an imtina edə biləcəyini düşünür. Lakin zaman keçdikcə orqanizmin həmin maddəyə tələbatı və həvesi artır, bədən buna öyrəşir.
Nəticədə istifadə intervalları qısalır, doza artır və şəxs davamlı olaraq daha sıq-sıq istifadə etməyə başlayır. Bu hal xüsusilə beynin ön payına — frontal loba (alın payına) ciddi təsir göstərərək şəxsin idarəetmə və qərarvermə qabiliyyətini zəiflədir.
əlaqəli mövzular
Digər xəbərlər
21:07 / 04 Oktyabr 2026
CƏMİYYƏT
Onlar varlanacaqlar
28
0
0
20:53 / 04 Oktyabr 2026
CƏMİYYƏT
Yerdənkənar həyatın yarana biləcəyi sahə aşkar edildi
47
0
0
20:43 / 04 Oktyabr 2026
CƏMİYYƏT
Biləsuvarda minik avtomobili aşdı - Yaralı var-Foto
46
0
0
20:21 / 04 Oktyabr 2026
İDMAN
Millimiz Litvanı məğlub edib
50
0
0
20:06 / 04 Oktyabr 2026
CƏMİYYƏT
Pulun həmişə çay kimi axdığı insanların doğum tarixləri
81
0
1
19:55 / 04 Oktyabr 2026
İDMAN
Əhməd dünya çempionu oldu! - Yenilənib
61
0
0
19:44 / 04 Oktyabr 2026
CƏMİYYƏT
Kimlər aylıq pensiya əlavəsi alacaq? - Yeni qayda TƏSDİQLƏNDİ
177
0
1
19:23 / 04 Oktyabr 2026
QARABAĞ
Cəbrayıl Şəhəri Günü təntənəli şəkildə qeyd olunub - FOTOLENT
65
0
1
19:16 / 04 Oktyabr 2026
KRİMİNAL
Ərindən boşanmaq istədiyi üçün öldürülən qadının fotosu
110
0
1
19:09 / 04 Oktyabr 2026
DÜNYA
Güclü zəlzələ oldu
100
0
0
18:44 / 04 Oktyabr 2026
CƏMİYYƏT
5 oktyabrla bağlı XƏBƏRDARLIQ
92
0
0
18:34 / 04 Oktyabr 2026
CƏMİYYƏT
Asqırığı saxlamaq təhlükəlidir- Xəbərdarlıq
71
0
0
17:50 / 04 Oktyabr 2026
CƏMİYYƏT
Məzuniyyət vaxtı üçün əməkhaqqı necə hesablanır?
95
0
0
17:45 / 04 Oktyabr 2026
CƏMİYYƏT
Əlilliyi olan işçinin əmək müqaviləsinə hansı hallarda xitam verilə bilər?
89
0
2
17:35 / 04 Oktyabr 2026
CƏMİYYƏT
İcra başçısı ona vəzifə verdi
93
0
0
17:30 / 04 Oktyabr 2026
DÜNYA
Hulusi Kılıçdan Azərbaycanla bağlı çağırış: Səsinizi kəsin!
601
3
0
17:23 / 04 Oktyabr 2026
HÜQUQ
İşləyən şəxslərə VACİB XƏBƏR: Məzuniyyət belə veriləcək
503
0
0
17:20 / 04 Oktyabr 2026
İDMAN
Azərbaycan - Litva: Heyətlər açıqlandı
65
0
0
16:58 / 04 Oktyabr 2026
CƏMİYYƏT
Məktəbli faciəli şəkildə həyatını itirdi - FOTO
3184
0
0
16:56 / 04 Oktyabr 2026
CƏMİYYƏT
5 oktyabrda bu bürclərə uğurlu olacaq — ULDUZ FALI
425
0
0
16:55 / 04 Oktyabr 2026
SİYASƏT
10 gün ərzində qeydiyyata düşməyənləri CƏRİMƏ GÖZLƏYİR – Hüquqşünas açıqladı
291
1
0
16:53 / 04 Oktyabr 2026
CƏMİYYƏT
Azərbaycanda bu şəxslər 53 yaşında pensiyaya ÇIXACAQ
602
1
0
16:51 / 04 Oktyabr 2026
HƏRBİ
Qarabağ zəfərini bilirsinizmi kim qazandı? - Türk general
104
0
0