Orqan transplantasiyasında əsas çatışmazlıq nədir? –Ekspert DANIŞDI
23 Oktyabr 2026, 23:13
Asılılıq sırf psixiatrik xəstəlikdir – Növləri və yaranma səbəbləri
TİBB
247
14.08.2026, 12:59
Xəbərlərimizi Google-da izləyin
Yeniliklərdən dərhal xəbərdar olun
Narkotik maddə, psixotrop dərman və alkoqol kimi zərərli vərdişlər, eləcə də onların fonunda yaranan psixi və davranış pozuntuları müasir cəmiyyətin ən ciddi problemlərindən birinə çevrilib.
Oxu24.com xəbər verir ki, xəstəliklərin Beynəlxalq Təsnifatı və DSM standartlarına əsasən asılılıqlar sırf psixiatrik pozuntu və xəstəlik hesab olunur. Asılılığın əsasən iki böyük qrupu var:
1. Kimyəvi (maddə) asılılıqları
•Narkotik maddə asılılığı: Amfetamin qrupuna daxil olan metanfetamin, kokain və heroin asılılığı.
•Psixotrop dərman asılılığı: Sonluğu "zepam"la bitən benzodiazepinlər (Fenazepam, Diazepam), eləcə də Preqabalin (Lirika) kimi vasitələr.
•Alkoqol və tütün (siqaret) asılılığı.
2. Davranış asılılıqları
Bu qrupa sosial şəbəkələrdən, sürətli videolar izləməkdən, internet və telefondan, müxtəlif oyunlardan, qumardan, cinsi münasibətlərdən, eləcə də alış-veriş və yemək yeməkdən yaranan asılılıqlar daxildir.
Asılılıq necə və niyə yaranır?
Asılılıq şəxsin məruz qaldığı stress faktorlarından və ya keçmişdə yaşadığı psixoloji travmalardan qaynaqlana bilər. Yaranma riskini artıran əsas amillər bunlardır:
•Ailədən ayrılmaq, yaxınını itirmək və ya münasibətlərin pozulması;
•Sosial-iqtisadi sıxıntılar, borc və bankrot olmaq;
•Genetik meyllilik (ailə üzvlərində asılılığın olması);
•Şəxsiyyət xüsusiyyətləri (depressiv, obsessiv, təşvişli, borderline və ya antisosial şəxsiyyət tipləri).
Şəxs adətən ilk etapda maddə və ya davranışı sadəcə maraq, yoxlamaq məqsədilə istifadə edir və istədiyi an imtina edə biləcəyini düşünür. Lakin zaman keçdikcə orqanizmin həmin maddəyə tələbatı və həvesi artır, bədən buna öyrəşir.
Nəticədə istifadə intervalları qısalır, doza artır və şəxs davamlı olaraq daha sıq-sıq istifadə etməyə başlayır. Bu hal xüsusilə beynin ön payına — frontal loba (alın payına) ciddi təsir göstərərək şəxsin idarəetmə və qərarvermə qabiliyyətini zəiflədir.
əlaqəli mövzular
Digər xəbərlər
23:16 / 24 Oktyabr 2026
CƏMİYYƏT
İbad Hüseynov saxlanılmasının səbəbini açıqladı: "Məhkəməyə verəcəm"
144
1
0
22:52 / 24 Oktyabr 2026
CƏMİYYƏT
Böyük sərvət qazanan 4 bürc
113
0
0
22:34 / 24 Oktyabr 2026
CƏMİYYƏT
Azərbaycanda kombi dövrü başa çatır? - Yeni istilik sistemi ilə bağlı AÇIQLAMA
106
0
0
22:14 / 24 Oktyabr 2026
ŞOU-BİZNES
Qalkinin İstanbuldakı konserti ləğv edildi
84
0
0
22:05 / 24 Oktyabr 2026
MARAQLI
Bir kilo polad ağırdır, yoxsa bir kilo quş lələyi? - Elmi cavab təəccübləndirir
280
0
0
21:42 / 24 Oktyabr 2026
KRİMİNAL
Yeni detallar:Əməliyyatı DTX keçirir: Dünya çempionu qaçdı
1749
0
0
21:28 / 24 Oktyabr 2026
MARAQLI
İlanlara bənzəyən 8 canlı: Onları sürünənlərlə səhv salmaq mümkündür
93
0
1
21:12 / 24 Oktyabr 2026
CƏMİYYƏT
Bakıda Zeytun Festivalının rəsmi açılışı olub
93
0
0
21:07 / 24 Oktyabr 2026
İDMAN
FIFA U-15: Azərbaycan Timor-Leste millisini 6:0 məğlub edib
92
0
0
20:52 / 24 Oktyabr 2026
DÜNYA
Kiyevdə hava hücumu xəbərdarlığı elan edildi
91
0
0
20:34 / 24 Oktyabr 2026
CƏMİYYƏT
Payızda bu qidaları süfrənizdən əskik etməyin
95
0
0
20:31 / 24 Oktyabr 2026
KRİMİNAL
Ceyhunla bağlı ŞOK DETAL
931
0
0
20:12 / 24 Oktyabr 2026
İDMAN
Samir Şərifov: Azərbaycan FIFA U-15 dünya çempionatı və festivalına ev sahibliyi etməkdən qürur duyur
102
0
0
20:05 / 24 Oktyabr 2026
DÜNYA
Britaniya xalqı nəyə hazırlaşır? - Hökumət insanları təlimatlandırdı
102
0
0
19:55 / 24 Oktyabr 2026
CƏMİYYƏT
Goranboyda “Changan” piyadanı vuraraq öldürüb - FOTO
95
0
0
19:40 / 24 Oktyabr 2026
CƏMİYYƏT
Prezident İlham Əliyev FIFA U-15 dünya çempionatının və festivalının açılış mərasimini izləyir
97
1
0
19:09 / 24 Oktyabr 2026
CƏMİYYƏT
Kartdan-karta pul köçürənlərə vacib xəbər - Foto
134
1
1
18:55 / 24 Oktyabr 2026
SİYASƏT
Pezeşkian Moskvaya səfər edəcək
92
0
0
18:40 / 24 Oktyabr 2026
CƏMİYYƏT
“Qızım babası kimi siyasətçi olacaq“
108
0
0
18:27 / 24 Oktyabr 2026
SİYASƏT
YAP Mərkəzi Aparatında görüş keçirilib - FOTO
102
0
0
18:20 / 24 Oktyabr 2026
CƏMİYYƏT
Qatıq hazırlayanda 1 qaşıq əlavə edn - nə su salır, nə də turşuyur
427
0
0
18:13 / 24 Oktyabr 2026
CƏMİYYƏT
Onların maaşına 50 faizədək əlavə veriləcək
652
0
0
18:07 / 24 Oktyabr 2026
CƏMİYYƏT
Gəncədə avtomobil piyadanı vurub, vəziyyəti ağırdır
92
0
0