Yağlı yeməkdən sonra gəyirmə: Nəyə işarədir?
21 Avqust 2026, 15:55
Asılılıq sırf psixiatrik xəstəlikdir – Növləri və yaranma səbəbləri
TİBB
133
14.08.2026, 12:59
Narkotik maddə, psixotrop dərman və alkoqol kimi zərərli vərdişlər, eləcə də onların fonunda yaranan psixi və davranış pozuntuları müasir cəmiyyətin ən ciddi problemlərindən birinə çevrilib.
Oxu24.com xəbər verir ki, xəstəliklərin Beynəlxalq Təsnifatı və DSM standartlarına əsasən asılılıqlar sırf psixiatrik pozuntu və xəstəlik hesab olunur. Asılılığın əsasən iki böyük qrupu var:
1. Kimyəvi (maddə) asılılıqları
•Narkotik maddə asılılığı: Amfetamin qrupuna daxil olan metanfetamin, kokain və heroin asılılığı.
•Psixotrop dərman asılılığı: Sonluğu "zepam"la bitən benzodiazepinlər (Fenazepam, Diazepam), eləcə də Preqabalin (Lirika) kimi vasitələr.
•Alkoqol və tütün (siqaret) asılılığı.
2. Davranış asılılıqları
Bu qrupa sosial şəbəkələrdən, sürətli videolar izləməkdən, internet və telefondan, müxtəlif oyunlardan, qumardan, cinsi münasibətlərdən, eləcə də alış-veriş və yemək yeməkdən yaranan asılılıqlar daxildir.
Asılılıq necə və niyə yaranır?
Asılılıq şəxsin məruz qaldığı stress faktorlarından və ya keçmişdə yaşadığı psixoloji travmalardan qaynaqlana bilər. Yaranma riskini artıran əsas amillər bunlardır:
•Ailədən ayrılmaq, yaxınını itirmək və ya münasibətlərin pozulması;
•Sosial-iqtisadi sıxıntılar, borc və bankrot olmaq;
•Genetik meyllilik (ailə üzvlərində asılılığın olması);
•Şəxsiyyət xüsusiyyətləri (depressiv, obsessiv, təşvişli, borderline və ya antisosial şəxsiyyət tipləri).
Şəxs adətən ilk etapda maddə və ya davranışı sadəcə maraq, yoxlamaq məqsədilə istifadə edir və istədiyi an imtina edə biləcəyini düşünür. Lakin zaman keçdikcə orqanizmin həmin maddəyə tələbatı və həvesi artır, bədən buna öyrəşir.
Nəticədə istifadə intervalları qısalır, doza artır və şəxs davamlı olaraq daha sıq-sıq istifadə etməyə başlayır. Bu hal xüsusilə beynin ön payına — frontal loba (alın payına) ciddi təsir göstərərək şəxsin idarəetmə və qərarvermə qabiliyyətini zəiflədir.
əlaqəli mövzular
Papiloma virusu və hamiləlik: Cərrahi müdaxilələr gələcək analığa təsir edirmi?
21 Avqust 2026, 13:45
Göz ağrısı hansı hallarda təhlükəli sayıla bilər? – Həkim-oftalmoloqdan XƏBƏRDARLIQ
21 Avqust 2026, 13:31
Şuntlama və stentləmə əməliyyatından sonra nəyə riayət olunmalıdır? – Həkimdən VACİB XƏBƏRDARLIQ
21 Avqust 2026, 13:15
Digər xəbərlər
22:25 / 21 Avqust 2026
CƏMİYYƏT
Göyçayda avtomobil aşıb, xəsarət alanlar var
42
0
0
22:11 / 21 Avqust 2026
SİYASƏT
Rusiya bu ticarət mərkəzinə zərbə endirib
53
0
0
21:57 / 21 Avqust 2026
DÜNYA
Rusiyada generalların müəmmalı sonu - Daha bir general intihar etdi
62
0
0
21:30 / 21 Avqust 2026
CƏMİYYƏT
Minaya düşən traktorçunun vəziyyəti açıqlandı
59
0
0
20:56 / 21 Avqust 2026
CƏMİYYƏT
Gülüstan Sarayına gedən yolda və daha iki küçədə hərəkət məhdudlaşdırılacaq
63
0
0
20:52 / 21 Avqust 2026
CƏMİYYƏT
MİQ-in müsahibə mərhələsi başlayır
63
0
0
20:14 / 21 Avqust 2026
CƏMİYYƏT
Xocavənddə traktor minaya düşdü
74
0
0
19:42 / 21 Avqust 2026
CƏMİYYƏT
600 bal da risk altındadır: Bu il bu ixtisaslarda keçid balları arta bilər
88
0
0
19:21 / 21 Avqust 2026
KRİMİNAL
Gəncədə qadın evində qətlə yetirilib, oğlu şübhəli bilinir
90
0
1
19:08 / 21 Avqust 2026
CƏMİYYƏT
Ukraynada daha 2 soydaşımız həlak oldu
165
0
0
18:46 / 21 Avqust 2026
DÜNYA
Planetin ən yaşlı qadını 117 yaşını qeyd edir
96
0
0
18:41 / 21 Avqust 2026
ŞOU-BİZNES
Şəmkirdə 20 yaşlı oğlan BIÇAQLANDI
76
0
0
18:33 / 21 Avqust 2026
DÜNYA
Portuqaliyada niqaba qadağa qoyuldu
92
0
0
18:20 / 21 Avqust 2026
İQTİSADİYYAT
Azərbaycan pambıq iplik ixracından gəlirini 82 %-ə yaxın artırıb
74
0
0
18:10 / 21 Avqust 2026
CƏMİYYƏT
Bakıda 3 poliklinika birləşdirilir – Rəsmi
109
0
0
17:59 / 21 Avqust 2026
KRİMİNAL
Bakıda 4 milyon manatlıq qızıl qaçaqmalçılığı: Dəstə necə ifşa olunub?
95
0
0
17:45 / 21 Avqust 2026
KRİMİNAL
48 nəfər Azərbaycana təhvil verildi
119
0
0
17:30 / 21 Avqust 2026
CƏMİYYƏT
Azərbaycanlıların olduğu gəmi vuruldu
99
0
0
17:10 / 21 Avqust 2026
CƏMİYYƏT
Anar Nəcəfliyə yeni vəzifə verildi
131
0
0
17:00 / 21 Avqust 2026
CƏMİYYƏT
Məktəbli forması haradan alınmalıdır?
85
0
0
16:58 / 21 Avqust 2026
CƏMİYYƏT
TƏCİLİ: Ruslan Məmmədov Rusiyada SAXLANILDI
96
1
0
16:46 / 21 Avqust 2026
SİYASƏT
ADY sürücü və piyadalara müraciət etdi
88
0
0
16:32 / 21 Avqust 2026
SİYASƏT
İlham Əliyev Şavkat Mirziyoyevə minnətdarlığını bildirdi
89
0
0