İsti havalarda qida zəhərlənmələri niyə artır?

TİBB

18.05.2026, 20:20

Yay aylarında havaların temperaturunun yüksəlməsi ilə birlikdə qida zəhərlənmələrinin sayı da ciddi şəkildə artır. Xüsusilə düzgün saxlanılmayan və açıq havada uzun müddət qalan qidalar insan sağlamlığı üçün təhlükəli hesab olunur. Mütəxəssislər bildirirlər ki, isti hava bakteriyaların və müxtəlif mikroorqanizmlərin çoxalması üçün ən əlverişli mühit yaradır.

Mövzu ilə bağlı Oxu24.com saytına açıqlama verən qastroenteroloq Tərlan Qasımov qeyd edib ki, isti havalarda qida məhsullarında mikrobların çoxalma sürəti dəfələrlə artır və bu da zəhərlənmə riskini yüksəldir.

Həkimin sözlərinə görə, xüsusilə soyuducudan kənarda saxlanılan qidalar qısa müddətdə təhlükəli hala gələ bilir. Ən riskli məhsullar sırasında isə mayonezli salatlar, kremli şirniyyatlar, süd məhsulları, açıq havada satılan fast-food məhsulları və uzun müddət isti şəraitdə qalan dönərlər yer alır.

Tərlan Qasımov bildirib ki, yay aylarında insanların ən çox yol verdiyi səhvlərdən biri bişmiş yeməkləri saatlarla otaq temperaturunda və ya açıq havada saxlamaqdır.

“Bəzi insanlar düşünür ki, yeməyin görünüşündə və ya qoxusunda dəyişiklik yoxdursa, onu istifadə etmək olar. Halbuki bakteriyalar çox vaxt qidanın dadını və görünüşünü dəyişmədən sürətlə çoxala bilir”, – deyə həkim vurğulayıb.

Qastroenteroloq qeyd edib ki, xüsusilə toy məclislərində, pikniklərdə və açıq havada təşkil olunan tədbirlərdə qidaların düzgün saxlanmaması kütləvi zəhərlənmələrə səbəb ola bilər.

Ekspertin sözlərinə görə, isti havalarda süd məhsulları və mayonez tərkibli yeməklər daha tez xarab olur. Kremli tortlar və şirniyyatlar isə bakteriyaların inkişafı üçün ən uyğun qidalardan hesab edilir.

Həkim əlavə edib ki, küçə şəraitində uzun müddət saxlanılan dönər və digər ət məhsulları da ciddi risk yaradır. Xüsusilə temperatur rejiminə əməl edilmədikdə qida təhlükəsizliyi pozulur və nəticədə insan orqanizmində ağır bağırsaq infeksiyaları yarana bilir.

Tərlan Qasımov bildirib ki, qida zəhərlənmələrinin əsas əlamətləri arasında ürəkbulanma, qusma, ishal, qarın ağrısı, halsızlıq və qızdırma yer alır. Bəzi hallarda isə susuzlaşma və ciddi elektrolit pozğunluqları müşahidə oluna bilər.

Qastroenteroloq xəbərdarlıq edib ki, xüsusilə uşaqlarda, yaşlı insanlarda və xroniki xəstəliyi olan şəxslərdə qida zəhərlənməsi daha ağır keçə bilər. Bu səbəbdən əlamətlər yarandığı halda özbaşına müalicə ilə vaxt itirmək düzgün deyil.

“Əgər yeməkdən sonra qusma, ürəkbulanma, ishal, yüksək hərarət və ya güclü halsızlıq yaranırsa, mütləq həkimə müraciət olunmalıdır. Çünki bəzi qida zəhərlənmələri ciddi fəsadlara səbəb ola bilər”, – deyə həkim bildirib.

Mütəxəssis vətəndaşlara yay aylarında qidaların saxlanma qaydalarına xüsusi diqqət yetirməyi, tez xarab olan məhsulları uzun müddət açıq havada saxlamamağı və xüsusilə küçə qidalarını seçərkən diqqətli olmağı tövsiyə edib.

Turan

Həmçinin oxuyun