Yaz mövsümündə psixi xəstəliklərin kəskinləşməsi nədən baş verir? -

TİBB

741

10.04.2026, 23:52

Mütəxəssislər izah edir

Yaz fəslində bəzi psixi pozuntuların aktivləşməsi və ya kəskinləşməsi müşahidə oluna bilər. Mütəxəssislərin fikrincə, bunun arxasında bir neçə bioloji və psixoloji mexanizm dayanır.

Oxu24.com xəbər verir ki İlk səbəblərdən biri gün işığının artmasıdır. Yaz aylarında günlərin uzanması beynin Serotonin sistemi və Dopamin sistemi üzərində təsir göstərir. Bu dəyişikliklər bəzi psixi xəstəliklərdə – xüsusilə Bipolyar pozuntu və Şizofreniya hallarında maniya, hipomaniya və psixotik simptomların artmasına səbəb ola bilər.

Digər mühüm faktor sirkadiyen ritmin dəyişməsidir. Gün işığının artması yuxu rejimini pozur, insanlar daha gec yatır və yuxu müddəti qısalır. Bu isə xüsusilə manik epizodları və narahatlıq (anksiyete) simptomlarını gücləndirə bilər.

Hormonal dəyişikliklər də rol oynayır. Yaz aylarında stress hormonu olan Kortizol səviyyəsində dəyişikliklər baş verir. Bu da bəzi insanlarda emosional sabitliyin pozulmasına gətirib çıxara bilər.

Mütəxəssislər “enerji artımı paradoksu” adlandırılan vəziyyəti də qeyd edirlər: qış aylarında depressiv vəziyyətdə olan bəzi insanlarda yazda enerji artımı müşahidə olunsa da, depressiv düşüncələr tam aradan qalxmır. Bu isə riskli davranışların artmasına səbəb ola bilər.

Bəzi araşdırmalara görə, yaz aylarında intihar riskinin artması da bu bioloji və psixoloji dəyişikliklərin nəticəsi kimi izah edilir.

Eyni zamanda mövsümi allergiyalar da orqanizmdə iltihabi prosesləri gücləndirir, bu isə yorğunluq, əhval dəyişiklikləri və narahatlıq hissini artıra bilər.

Nigar

Həmçinin oxuyun