Sirroz necə yaranır və niyə təhlükəlidir? – Mütəxəssis açıqlayır

TİBB

784

09.04.2026, 18:00

Xəbərlərimizi Google-da izləyin

Yeniliklərdən dərhal xəbərdar olun

Abunə ol

Sirroz qaraciyərin uzunmüddətli zədələnməsi nəticəsində yaranan xroniki və irəliləyən bir xəstəlikdir.

Qastroenteroloq-hepatoloq, endoskopist Türkan Allahyarovanın Oxu24.com-a verdiyi məlumata görə, bu proses qaraciyər hüceyrələrinin – hepatositlərin zədələnməsi ilə başlayır və zamanla geri dönməz dəyişikliklərə səbəb olur.

Mütəxəssis bildirir ki, sağlam qaraciyər yumşaq, parenximatoz quruluşa malikdir və burada minlərlə həyati əhəmiyyətli kimyəvi proses baş verir. Lakin müxtəlif səbəblər – virus hepatitləri, alkoqol istifadəsi və ya metabolik pozuntular nəticəsində bu hüceyrələr zədələnir.

Nəticədə qaraciyər özünü bərpa etməyə çalışarkən normal toxumanın yerini birləşdirici, yəni çapıq toxuma alır. Bu proses qaraciyərin sərtləşməsinə və funksiyasının pozulmasına gətirib çıxarır.

Xəstəliyin ilkin mərhələsində qaraciyər böyüyə bilər. Lakin zaman keçdikcə toxuma sərtləşir və orqanın daxilində qan dövranı çətinləşir. Bu zaman qan alternativ yollar axtarmağa başlayır və nəticədə portal hipertenziya – yəni qaraciyər damarlarında təzyiq artımı yaranır.

Bu vəziyyət xüsusilə təhlükəli fəsadlara səbəb olur. Qida borusu və mədədə damarlar genişlənir, varikoz dəyişikliklər baş verir. Bu damarlar çox nazik və həssas olduğundan, kiçik travma belə ciddi qanaxmalara gətirib çıxara bilər. Bəzi hallarda xəstələrdə “qan qusma” kimi ağır simptomlar müşahidə olunur ki, bu da həyati risk yaradır.

Eyni zamanda dalağın böyüməsi, qarın boşluğunda maye toplanması və digər orqanların funksional pozğunluqları da sirrozun nəticəsi kimi ortaya çıxır.

Mütəxəssis vurğulayır ki, sirroz təkcə bir orqanın xəstəliyi deyil – qaraciyər funksiyasını itirdikcə bütün orqanizm bundan təsirlənir. Buna görə də erkən diaqnoz və vaxtında müalicə həyati əhəmiyyət daşıyır.

Jalə

Həmçinin oxuyun