“13 noyabr 2026-cı il qiyamət günü olacaq” - 66 il əvvəlki hesablama yenidən gündəmdə
02 Oktyabr 2026, 09:39
Kainatın ən kiçik sərhədi: Plank uzunluğu nədir?
MARAQLI
200
13.08.2026, 13:15
Xəbərlərimizi Google-da izləyin
Yeniliklərdən dərhal xəbərdar olun
Maddənin dərinliklərinə doğru endikcə kainatın quruluşu necə dəyişir və fizikanın son sərhədi haradadır?
Oxu24.com xəbər verir ki, hər hansı bir cismin daxilinə doğru yaxınlaşdıqca (yaxınlaşdırma / zoom etdikcə) əvvəlcə hüceyrələr, molekullar, atomlar və daha sonra təbiətin fundamental hissəcikləri olan kvarklar görünür. Lakin 10^{-35} metr miqyasında məkan və zaman anlayışlarında fərqlər bulanıqlaşır. Elm aləmində bu limit "Plank uzunluğu" adlanır.
Plank uzunluğu səviyyəsində fiziki reallığın əsas xüsusiyyətləri bunlardır:
•Enerji sərhədi və qara dəliklər: Bu ölçüdən daha küçük obyektləri müşahidə etmək üçün tələb olunan enerji o qədər böyükdür ki, nəticədə miniatür qara dəlik yaradır. Bu səbəbdən daha dərinə baxmaq fiziki olaraq bloklanır.
•Kvant köpüyü: Plank ölçüsündə məkan və zaman kəsilməz (davamlı) deyil, piksel və ya kadr sürəti kimi diskretdir. Bu miqyasda qurd dəliklərinə bənzər strukturlar yarana və yox ola bilir ki, bu mürəkkəb mühit "kvant köpüyü" adlanır.
•Böyük rəqəmlər: Tək bir insan beyni hüceyrəsinin daxilinə sığan Plank uzunluqlarının sayı, müşahidə olunan bütün kainatdakı beyin hüceyrələrinin sayına bərabərdir.
Riyaziyyat sonsuz və mükəmməl olsa da, fiziki reallıq məhduddur; ölçü, sürət və digər parametrlərdə müəyyən limitlərə sahibdir. Alimlərin fikrincə, kainatın bu təməl limitləri mövcud strukturların var olması üçün zəruri şərtlərdir.
əlaqəli mövzular
Digər xəbərlər
20:06 / 04 Oktyabr 2026
CƏMİYYƏT
Pulun həmişə çay kimi axdığı insanların doğum tarixləri
3
0
0
19:55 / 04 Oktyabr 2026
İDMAN
Əhməd dünya çempionu oldu! - Yenilənib
39
0
0
19:44 / 04 Oktyabr 2026
CƏMİYYƏT
Kimlər aylıq pensiya əlavəsi alacaq? - Yeni qayda TƏSDİQLƏNDİ
67
0
0
19:23 / 04 Oktyabr 2026
QARABAĞ
Cəbrayıl Şəhəri Günü təntənəli şəkildə qeyd olunub - FOTOLENT
48
0
0
19:16 / 04 Oktyabr 2026
KRİMİNAL
Ərindən boşanmaq istədiyi üçün öldürülən qadının fotosu
75
0
1
19:09 / 04 Oktyabr 2026
DÜNYA
Güclü zəlzələ oldu
70
0
0
18:44 / 04 Oktyabr 2026
CƏMİYYƏT
5 oktyabrla bağlı XƏBƏRDARLIQ
68
0
0
18:34 / 04 Oktyabr 2026
CƏMİYYƏT
Asqırığı saxlamaq təhlükəlidir- Xəbərdarlıq
54
0
0
17:50 / 04 Oktyabr 2026
CƏMİYYƏT
Məzuniyyət vaxtı üçün əməkhaqqı necə hesablanır?
80
0
0
17:45 / 04 Oktyabr 2026
CƏMİYYƏT
Əlilliyi olan işçinin əmək müqaviləsinə hansı hallarda xitam verilə bilər?
75
0
2
17:35 / 04 Oktyabr 2026
CƏMİYYƏT
İcra başçısı ona vəzifə verdi
81
0
0
17:30 / 04 Oktyabr 2026
DÜNYA
Hulusi Kılıçdan Azərbaycanla bağlı çağırış: Səsinizi kəsin!
526
2
0
17:23 / 04 Oktyabr 2026
HÜQUQ
İşləyən şəxslərə VACİB XƏBƏR: Məzuniyyət belə veriləcək
358
0
0
17:20 / 04 Oktyabr 2026
İDMAN
Azərbaycan - Litva: Heyətlər açıqlandı
55
0
0
16:58 / 04 Oktyabr 2026
CƏMİYYƏT
Məktəbli faciəli şəkildə həyatını itirdi - FOTO
2523
0
0
16:56 / 04 Oktyabr 2026
CƏMİYYƏT
5 oktyabrda bu bürclərə uğurlu olacaq — ULDUZ FALI
320
0
0
16:55 / 04 Oktyabr 2026
SİYASƏT
10 gün ərzində qeydiyyata düşməyənləri CƏRİMƏ GÖZLƏYİR – Hüquqşünas açıqladı
226
0
0
16:53 / 04 Oktyabr 2026
CƏMİYYƏT
Azərbaycanda bu şəxslər 53 yaşında pensiyaya ÇIXACAQ
246
1
0
16:51 / 04 Oktyabr 2026
HƏRBİ
Qarabağ zəfərini bilirsinizmi kim qazandı? - Türk general
92
0
0
16:49 / 04 Oktyabr 2026
DÜNYA
Türkiyədə ard-arda zəlzələlər oldu
81
0
1
14:30 / 04 Oktyabr 2026
DÜNYA
Rusiyada 100 min ayı məhv ediləcək – Qərar
108
0
0
14:04 / 04 Oktyabr 2026
CƏMİYYƏT
Mircəfər Bağırov bu kəndi necə yer üzündən silmişdi?
146
1
0
14:00 / 04 Oktyabr 2026
CƏMİYYƏT
Azərbaycana 10,8 milyard dollarlıq investisiya: Hansı sahələrdə dəyişiklik olacaq?
104
0
0