Gecə 4-5 saat yatmaq çəkiyə necə təsir edir? - Həkimlər AÇIQLAYIR
21 Avqust 2026, 16:30
Kainatın ən kiçik sərhədi: Plank uzunluğu nədir?
MARAQLI
140
13.08.2026, 13:15
Maddənin dərinliklərinə doğru endikcə kainatın quruluşu necə dəyişir və fizikanın son sərhədi haradadır?
Oxu24.com xəbər verir ki, hər hansı bir cismin daxilinə doğru yaxınlaşdıqca (yaxınlaşdırma / zoom etdikcə) əvvəlcə hüceyrələr, molekullar, atomlar və daha sonra təbiətin fundamental hissəcikləri olan kvarklar görünür. Lakin 10^{-35} metr miqyasında məkan və zaman anlayışlarında fərqlər bulanıqlaşır. Elm aləmində bu limit "Plank uzunluğu" adlanır.
Plank uzunluğu səviyyəsində fiziki reallığın əsas xüsusiyyətləri bunlardır:
•Enerji sərhədi və qara dəliklər: Bu ölçüdən daha küçük obyektləri müşahidə etmək üçün tələb olunan enerji o qədər böyükdür ki, nəticədə miniatür qara dəlik yaradır. Bu səbəbdən daha dərinə baxmaq fiziki olaraq bloklanır.
•Kvant köpüyü: Plank ölçüsündə məkan və zaman kəsilməz (davamlı) deyil, piksel və ya kadr sürəti kimi diskretdir. Bu miqyasda qurd dəliklərinə bənzər strukturlar yarana və yox ola bilir ki, bu mürəkkəb mühit "kvant köpüyü" adlanır.
•Böyük rəqəmlər: Tək bir insan beyni hüceyrəsinin daxilinə sığan Plank uzunluqlarının sayı, müşahidə olunan bütün kainatdakı beyin hüceyrələrinin sayına bərabərdir.
Riyaziyyat sonsuz və mükəmməl olsa da, fiziki reallıq məhduddur; ölçü, sürət və digər parametrlərdə müəyyən limitlərə sahibdir. Alimlərin fikrincə, kainatın bu təməl limitləri mövcud strukturların var olması üçün zəruri şərtlərdir.
əlaqəli mövzular
Digər xəbərlər
00:03 / 22 Avqust 2026
CƏMİYYƏT
1 nəfərə düşən ünvanlı sosial yardımın ən yüksək olduğu rayonlar - CƏDVƏL
17
0
0
23:49 / 21 Avqust 2026
CƏMİYYƏT
İmişlidə ağır qəza - ÖLƏN VAR
46
1
0
23:00 / 21 Avqust 2026
DÜNYA
Sərhədin altında gizli yol tapıldı – 28 nəfər bu tuneldən keçirdi
53
0
0
22:39 / 21 Avqust 2026
KRİMİNAL
Gəncədə 65 yaşlı kişi qətlə yetirilib
53
0
0
22:25 / 21 Avqust 2026
CƏMİYYƏT
Göyçayda avtomobil aşıb, xəsarət alanlar var
64
0
0
22:11 / 21 Avqust 2026
SİYASƏT
Rusiya bu ticarət mərkəzinə zərbə endirib
71
0
0
21:57 / 21 Avqust 2026
DÜNYA
Rusiyada generalların müəmmalı sonu - Daha bir general intihar etdi
83
0
0
21:30 / 21 Avqust 2026
CƏMİYYƏT
Minaya düşən traktorçunun vəziyyəti açıqlandı
73
0
0
20:56 / 21 Avqust 2026
CƏMİYYƏT
Gülüstan Sarayına gedən yolda və daha iki küçədə hərəkət məhdudlaşdırılacaq
78
0
0
20:52 / 21 Avqust 2026
CƏMİYYƏT
MİQ-in müsahibə mərhələsi başlayır
66
0
0
20:14 / 21 Avqust 2026
CƏMİYYƏT
Xocavənddə traktor minaya düşdü
79
0
0
19:42 / 21 Avqust 2026
CƏMİYYƏT
600 bal da risk altındadır: Bu il bu ixtisaslarda keçid balları arta bilər
92
0
0
19:21 / 21 Avqust 2026
KRİMİNAL
Gəncədə qadın evində qətlə yetirilib, oğlu şübhəli bilinir
94
0
1
19:08 / 21 Avqust 2026
CƏMİYYƏT
Ukraynada daha 2 soydaşımız həlak oldu
169
0
0
18:46 / 21 Avqust 2026
DÜNYA
Planetin ən yaşlı qadını 117 yaşını qeyd edir
100
0
0
18:41 / 21 Avqust 2026
ŞOU-BİZNES
Şəmkirdə 20 yaşlı oğlan BIÇAQLANDI
77
0
0
18:33 / 21 Avqust 2026
DÜNYA
Portuqaliyada niqaba qadağa qoyuldu
95
0
0
18:20 / 21 Avqust 2026
İQTİSADİYYAT
Azərbaycan pambıq iplik ixracından gəlirini 82 %-ə yaxın artırıb
75
0
0
18:10 / 21 Avqust 2026
CƏMİYYƏT
Bakıda 3 poliklinika birləşdirilir – Rəsmi
114
0
0
17:59 / 21 Avqust 2026
KRİMİNAL
Bakıda 4 milyon manatlıq qızıl qaçaqmalçılığı: Dəstə necə ifşa olunub?
98
0
0
17:45 / 21 Avqust 2026
KRİMİNAL
48 nəfər Azərbaycana təhvil verildi
122
0
0
17:30 / 21 Avqust 2026
CƏMİYYƏT
Azərbaycanlıların olduğu gəmi vuruldu
102
0
0
17:10 / 21 Avqust 2026
CƏMİYYƏT
Anar Nəcəfliyə yeni vəzifə verildi
134
0
0