Kainatın ən böyük sirli bölgələrindən biri –Nəhəng boşluqda nə var?
11 Sentyabr 2026, 21:00
Kainatın ən kiçik sərhədi: Plank uzunluğu nədir?
MARAQLI
174
13.08.2026, 13:15
Xəbərlərimizi Google-da izləyin
Yeniliklərdən dərhal xəbərdar olun
Maddənin dərinliklərinə doğru endikcə kainatın quruluşu necə dəyişir və fizikanın son sərhədi haradadır?
Oxu24.com xəbər verir ki, hər hansı bir cismin daxilinə doğru yaxınlaşdıqca (yaxınlaşdırma / zoom etdikcə) əvvəlcə hüceyrələr, molekullar, atomlar və daha sonra təbiətin fundamental hissəcikləri olan kvarklar görünür. Lakin 10^{-35} metr miqyasında məkan və zaman anlayışlarında fərqlər bulanıqlaşır. Elm aləmində bu limit "Plank uzunluğu" adlanır.
Plank uzunluğu səviyyəsində fiziki reallığın əsas xüsusiyyətləri bunlardır:
•Enerji sərhədi və qara dəliklər: Bu ölçüdən daha küçük obyektləri müşahidə etmək üçün tələb olunan enerji o qədər böyükdür ki, nəticədə miniatür qara dəlik yaradır. Bu səbəbdən daha dərinə baxmaq fiziki olaraq bloklanır.
•Kvant köpüyü: Plank ölçüsündə məkan və zaman kəsilməz (davamlı) deyil, piksel və ya kadr sürəti kimi diskretdir. Bu miqyasda qurd dəliklərinə bənzər strukturlar yarana və yox ola bilir ki, bu mürəkkəb mühit "kvant köpüyü" adlanır.
•Böyük rəqəmlər: Tək bir insan beyni hüceyrəsinin daxilinə sığan Plank uzunluqlarının sayı, müşahidə olunan bütün kainatdakı beyin hüceyrələrinin sayına bərabərdir.
Riyaziyyat sonsuz və mükəmməl olsa da, fiziki reallıq məhduddur; ölçü, sürət və digər parametrlərdə müəyyən limitlərə sahibdir. Alimlərin fikrincə, kainatın bu təməl limitləri mövcud strukturların var olması üçün zəruri şərtlərdir.
əlaqəli mövzular
Digər xəbərlər
00:51 / 13 Sentyabr 2026
CƏMİYYƏT
8 Noyabr prospektində təmir aparılacaq - Sürücülərin nəzərinə!
24
0
0
00:35 / 13 Sentyabr 2026
CƏMİYYƏT
TƏCİLİ! Avtomobil aşaraq yanıb, ölən və xəsarət alan var
132
0
0
00:14 / 13 Sentyabr 2026
OXU24 TV
Coşqun və Ucalın ölümünün şok detalları:200-300 metr aralı olublar -VİDEO
312
0
0
00:06 / 13 Sentyabr 2026
OXU24 TV
Aparıcı Aytən Səfərova gördüklərindən şok oldu — Həmin video
149
0
0
23:49 / 12 Sentyabr 2026
DÜNYA
Kapitan öldü
62
0
1
23:38 / 12 Sentyabr 2026
ŞOU-BİZNES
Reper Elşad Xosenin videosu yayıldı
116
0
1
23:34 / 12 Sentyabr 2026
DÜNYA
Deputatın şok sərvəti üzə çıxdı
63
0
0
23:31 / 12 Sentyabr 2026
DÜNYA
Keçmiş nazir həbs olundu
58
0
0
22:35 / 12 Sentyabr 2026
CƏMİYYƏT
Rüstəm Behrudi-69 - Sabir Rüstəmxanlı yazır
65
0
0
22:31 / 12 Sentyabr 2026
KRİMİNAL
Bərdədə 17 yaşlı gənci “KamAz” vurdu
59
0
0
22:26 / 12 Sentyabr 2026
CƏMİYYƏT
Müəllimlərin nəzərinə!
92
0
0
22:25 / 12 Sentyabr 2026
CƏMİYYƏT
Bu halda işdən çıxarılsanız,pul da alacaqsınız - Açıqlama
130
0
0
22:22 / 12 Sentyabr 2026
DÜNYA
Təcili! İran razılaşdı
76
0
0
22:14 / 12 Sentyabr 2026
CƏMİYYƏT
“Çox yaxşı xatırlayıram, 13-14 yaşım var idi”
79
0
0
22:13 / 12 Sentyabr 2026
KRİMİNAL
Polislərə müqavimət göstərildi: Silah tətbiq edildi
581
0
0
22:02 / 12 Sentyabr 2026
CƏMİYYƏT
Bu şəxslərə əmək pensiyası xüsusi qaydada təyin olunur – AÇIQLAMA
290
0
0
21:52 / 12 Sentyabr 2026
DÜNYA
Sinoptikdən anomal isti qış xəbərdarlığı
146
0
0
21:34 / 12 Sentyabr 2026
OXU24 TV
Bala quş özündən böyük heyvanı diri-diri uddu — Şok video
286
0
0
21:25 / 12 Sentyabr 2026
CƏMİYYƏT
Qadınların 55 yaşında pensiyaya çıxması ilə bağlı AÇIQLAMA
1588
1
1
21:20 / 12 Sentyabr 2026
TİBB
Geyimlər niyə dəridə dərin iz qoyur? - Hansı xəstəliyin əlaməti ola bilər?
70
0
1
21:14 / 12 Sentyabr 2026
DÜNYA
Özbəkistan prezidentinin qızı yeni vəzifəyə təyin olundu
79
0
0
21:05 / 12 Sentyabr 2026
CƏMİYYƏT
Gələn il Kəlbəcərdə 3 yeni yaşayış məhəlləsinin tikintisinə başlanılacaq
67
0
0
20:48 / 12 Sentyabr 2026
DÜNYA
26 mərtəbəli bina cəmi 120 saata tikildi - Video
76
0
1