Bir kilo polad ağırdır, yoxsa bir kilo quş lələyi? - Elmi cavab təəccübləndirir
24 Oktyabr 2026, 22:05
Kainatın ən kiçik sərhədi: Plank uzunluğu nədir?
MARAQLI
214
13.08.2026, 13:15
Xəbərlərimizi Google-da izləyin
Yeniliklərdən dərhal xəbərdar olun
Maddənin dərinliklərinə doğru endikcə kainatın quruluşu necə dəyişir və fizikanın son sərhədi haradadır?
Oxu24.com xəbər verir ki, hər hansı bir cismin daxilinə doğru yaxınlaşdıqca (yaxınlaşdırma / zoom etdikcə) əvvəlcə hüceyrələr, molekullar, atomlar və daha sonra təbiətin fundamental hissəcikləri olan kvarklar görünür. Lakin 10^{-35} metr miqyasında məkan və zaman anlayışlarında fərqlər bulanıqlaşır. Elm aləmində bu limit "Plank uzunluğu" adlanır.
Plank uzunluğu səviyyəsində fiziki reallığın əsas xüsusiyyətləri bunlardır:
•Enerji sərhədi və qara dəliklər: Bu ölçüdən daha küçük obyektləri müşahidə etmək üçün tələb olunan enerji o qədər böyükdür ki, nəticədə miniatür qara dəlik yaradır. Bu səbəbdən daha dərinə baxmaq fiziki olaraq bloklanır.
•Kvant köpüyü: Plank ölçüsündə məkan və zaman kəsilməz (davamlı) deyil, piksel və ya kadr sürəti kimi diskretdir. Bu miqyasda qurd dəliklərinə bənzər strukturlar yarana və yox ola bilir ki, bu mürəkkəb mühit "kvant köpüyü" adlanır.
•Böyük rəqəmlər: Tək bir insan beyni hüceyrəsinin daxilinə sığan Plank uzunluqlarının sayı, müşahidə olunan bütün kainatdakı beyin hüceyrələrinin sayına bərabərdir.
Riyaziyyat sonsuz və mükəmməl olsa da, fiziki reallıq məhduddur; ölçü, sürət və digər parametrlərdə müəyyən limitlərə sahibdir. Alimlərin fikrincə, kainatın bu təməl limitləri mövcud strukturların var olması üçün zəruri şərtlərdir.
əlaqəli mövzular
Digər xəbərlər
23:16 / 24 Oktyabr 2026
CƏMİYYƏT
İbad Hüseynov saxlanılmasının səbəbini açıqladı: "Məhkəməyə verəcəm"
130
0
0
22:52 / 24 Oktyabr 2026
CƏMİYYƏT
Böyük sərvət qazanan 4 bürc
98
0
0
22:34 / 24 Oktyabr 2026
CƏMİYYƏT
Azərbaycanda kombi dövrü başa çatır? - Yeni istilik sistemi ilə bağlı AÇIQLAMA
94
0
0
22:14 / 24 Oktyabr 2026
ŞOU-BİZNES
Qalkinin İstanbuldakı konserti ləğv edildi
80
0
0
22:05 / 24 Oktyabr 2026
MARAQLI
Bir kilo polad ağırdır, yoxsa bir kilo quş lələyi? - Elmi cavab təəccübləndirir
259
0
0
21:42 / 24 Oktyabr 2026
KRİMİNAL
Yeni detallar:Əməliyyatı DTX keçirir: Dünya çempionu qaçdı
1530
0
0
21:28 / 24 Oktyabr 2026
MARAQLI
İlanlara bənzəyən 8 canlı: Onları sürünənlərlə səhv salmaq mümkündür
87
0
1
21:12 / 24 Oktyabr 2026
CƏMİYYƏT
Bakıda Zeytun Festivalının rəsmi açılışı olub
92
0
0
21:07 / 24 Oktyabr 2026
İDMAN
FIFA U-15: Azərbaycan Timor-Leste millisini 6:0 məğlub edib
88
0
0
20:52 / 24 Oktyabr 2026
DÜNYA
Kiyevdə hava hücumu xəbərdarlığı elan edildi
87
0
0
20:34 / 24 Oktyabr 2026
CƏMİYYƏT
Payızda bu qidaları süfrənizdən əskik etməyin
92
0
0
20:31 / 24 Oktyabr 2026
KRİMİNAL
Ceyhunla bağlı ŞOK DETAL
874
0
0
20:12 / 24 Oktyabr 2026
İDMAN
Samir Şərifov: Azərbaycan FIFA U-15 dünya çempionatı və festivalına ev sahibliyi etməkdən qürur duyur
98
0
0
20:05 / 24 Oktyabr 2026
DÜNYA
Britaniya xalqı nəyə hazırlaşır? - Hökumət insanları təlimatlandırdı
99
0
0
19:55 / 24 Oktyabr 2026
CƏMİYYƏT
Goranboyda “Changan” piyadanı vuraraq öldürüb - FOTO
91
0
0
19:40 / 24 Oktyabr 2026
CƏMİYYƏT
Prezident İlham Əliyev FIFA U-15 dünya çempionatının və festivalının açılış mərasimini izləyir
94
1
0
19:09 / 24 Oktyabr 2026
CƏMİYYƏT
Kartdan-karta pul köçürənlərə vacib xəbər - Foto
130
1
1
18:55 / 24 Oktyabr 2026
SİYASƏT
Pezeşkian Moskvaya səfər edəcək
89
0
0
18:40 / 24 Oktyabr 2026
CƏMİYYƏT
“Qızım babası kimi siyasətçi olacaq“
104
0
0
18:27 / 24 Oktyabr 2026
SİYASƏT
YAP Mərkəzi Aparatında görüş keçirilib - FOTO
100
0
0
18:20 / 24 Oktyabr 2026
CƏMİYYƏT
Qatıq hazırlayanda 1 qaşıq əlavə edn - nə su salır, nə də turşuyur
400
0
0
18:13 / 24 Oktyabr 2026
CƏMİYYƏT
Onların maaşına 50 faizədək əlavə veriləcək
575
0
0
18:07 / 24 Oktyabr 2026
CƏMİYYƏT
Gəncədə avtomobil piyadanı vurub, vəziyyəti ağırdır
90
0
0