Gəlin qayınatasının evində qeydiyyatdadırsa, həmin evdən pay ala bilər? – Vəkildən AÇIQLAMA  

Ailə qurduqdan sonra gəlinin həyat yoldaşının valideynlərinə məxsus evdə yaşaması Azərbaycanda geniş yayılmış hallardan biridir. Bəzən gəlin, qaynata və ya qayınananın evində uzun illər yaşadıqdan və həmin ünvanda qeydiyyata düşdükdən sonra düşünür ki, bu qeydiyyat ona həmin daşınmaz əmlak üzərində müəyyən mülkiyyət payı qazandırır. Xüsusilə ailə münasibətləri pozulduqda və ya evin satılması, bölünməsi məsələsi gündəmə gəldikdə bu sual daha çox ortaya çıxır.

Bəs gəlin qayınatasının və ya qayınanasının evində qeydiyyatdadırsa, həmin evdə pay sahibi hesab olunurmu?

Hüquqşünas Hadi Hüseynov Oxu24.com-a açıqlamasında bildirib ki, daşınmaz əmlakda qeydiyyatda olmaq ilə həmin əmlak üzərində mülkiyyət hüququna malik olmaq eyni anlayış deyil.

Onun sözlərinə görə, şəxsin hər hansı evdə qeydiyyatda olması avtomatik olaraq həmin evdən ona mülkiyyət payı verilməsi demək deyil.

“Gəlin qaynatasının və ya qayınanasının evinə həyat yoldaşı ilə birlikdə köçürsə və sonradan həmin ünvanda qeydiyyata alınsa, bu fakt öz-özlüyündə ona evdən pay vermir. Qeydiyyatda olmaqla mülkiyyət hüququnun əldə edilməsi arasında fərq var. Qanunda qeydiyyatda olmaqla şəxsin avtomatik şəkildə daşınmaz əmlakda pay sahibi olması anlayışı yoxdur”, – deyə vəkil bildirib.

H.Hüseynov qeyd edib ki, mülkiyyət hüququnun yaranması üçün qanunvericilikdə nəzərdə tutulan hüquqi əsas olmalıdır. Yəni şəxsin həmin evdə qeydiyyatda olması ilə yanaşı, evin kimə məxsus olması, əmlakın hansı əsasla əldə edilməsi, şəxsin həmin əmlakın əldə olunmasına və ya tikintisinə hüquqi əsaslarla iştirak edib-etməməsi kimi hallar ayrıca qiymətləndirilə bilər.

Hüquqşünasın  sözlərinə görə, qeydiyyat əsasən şəxsin müəyyən yaşayış sahəsində yaşaması və ya yaşayış yeri üzrə uçota alınması ilə bağlı məsələdir. Bu, daşınmaz əmlakın çıxarışında mülkiyyətçi kimi göstərilməklə eyni hüquqi nəticə yaratmır.

“Bəzən insanlar uzun müddət bir evdə yaşadıqları üçün düşünürlər ki, artıq həmin evə mülkiyyət hüquqları yaranıb. Məsələn, gəlin qaynatasının evinə köçür, həmin ünvanda qeydiyyata düşür, illərlə orada yaşayır və sonradan hesab edir ki, evdə onun da payı var. Ancaq təkcə bu hallar mülkiyyət hüququnun yaranması üçün kifayət etmir”, – deyə H.Hüseynov vurğulayıb.

Mütəxəssis diqqətə çatdırıb ki, xüsusilə ailə münasibətlərinin pozulması zamanı bu məsələ ilə bağlı yanlış anlaşılmalar meydana çıxır. Gəlin həyat yoldaşından ayrıldıqda və ya qayınata-qayınana ilə arasında mübahisə yarandıqda həmin evdə qeydiyyatda olmasını mülkiyyət hüququ ilə əlaqələndirə bilər. Halbuki qeydiyyat faktının mövcudluğu ilə evin mülkiyyətçisi olmaq ayrı-ayrı hüquqi məsələlərdir.

Belə hallarda ilk növbədə daşınmaz əmlakın hüquqi statusuna baxmaq lazımdır. Ev kimə məxsusdur, mülkiyyət hüququ hansı sənədlə rəsmiləşdirilib, çıxarışda kim və ya kimlər mülkiyyətçi kimi göstərilib – bütün bunlar məsələnin həlli baxımından əhəmiyyətlidir.

Hüquqşünas  bildirib ki, evdə bir neçə şəxsin mülkiyyət hüququ rəsmiləşdirilibsə, həmin şəxslərin payları sənədlərdə və ya qanunla müəyyən edilmiş digər hüquqi əsaslarla müəyyən oluna bilər. Lakin şəxsin sadəcə olaraq həmin ünvanda qeydiyyatda olması onu avtomatik olaraq bu şəxslərin sırasına daxil etmir.

Digər tərəfdən, ailə üzvünün yaşayış sahəsindən istifadə hüququ ilə həmin evə mülkiyyət hüququ da bir-birindən fərqləndirilməlidir. Şəxsin müəyyən hallarda evdən istifadə hüququnun olması onun həmin daşınmaz əmlakın sahibi və ya payçısı olması anlamına gəlmir.

H.Hüseynov qeyd edib ki, buna görə də gəlinin qayınatasının və ya qayınanasının evində qeydiyyatda olması məsələsinə avtomatik olaraq “evdən payı var” və ya “heç bir hüququ yoxdur” formasında yanaşmaq düzgün deyil. Burada konkret vəziyyət, əmlakın hüquqi statusu və tərəflər arasında mövcud hüquqi münasibətlər araşdırılmalıdır.

“Qeydiyyatla mülkiyyət hüququnu qarışdırmaq olmaz. Şəxsin evdə qeydiyyatda olması həmin şəxsin evin mülkiyyətçisi olduğu anlamına gəlmir. Mülkiyyət hüququ ayrıca hüquqi əsasdan yaranır. Ona görə də konkret mübahisə yarandıqda yalnız qeydiyyat faktına əsaslanmaq düzgün deyil”, – deyə vəkil əlavə edib.

Mütəxəssisin sözlərinə görə, bu cür hallarda evin sənədlərinə baxmadan və tərəflərin hüquqi vəziyyətini araşdırmadan nəticə çıxarmaq doğru deyil. Çünki bəzi hallarda şəxsin əmlakla bağlı başqa hüquqi əsasları ola bilər və həmin əsaslar ayrıca qiymətləndirilə bilər.

Beləliklə, gəlinin qaynatasının və ya qayınanasının evində qeydiyyatda olması avtomatik olaraq ona həmin evdən mülkiyyət payı qazandırmır. Qeydiyyat və mülkiyyət hüququ fərqli hüquqi anlayışlardır. Evdən payın olub-olmaması isə şəxsin qeydiyyatından deyil, mülkiyyət hüququnun yaranması üçün mövcud olan hüquqi əsaslardan asılıdır. Bu səbəbdən ailədaxili mübahisələr zamanı yalnız qeydiyyat faktına deyil, daşınmaz əmlakın sənədlərinə və konkret hüquqi vəziyyətə baxılması vacibdir.

Hazırladı: Nigar

Həmçinin oxuyun

Titanikdən xilas oldu, amma xalqı onu “qorxaq” adlandırdı – Masabumi Hosononun faciəli taleyi  

Bakıda yeni kanat yolları necə görünəcək? – AÇIQLAMA  

Azərbaycanda pul bazası 579 milyon manat ARTDI – İqtisadçı AÇIQLADI  

Nazirlər Kabineti müəllimlərlə bağlı QƏRAR VERİB