Dəfn pulu almaq üçün işləmək şərtdirmi?

HÜQUQ

101

21.08.2026, 15:35

İşləməyən və pensiya yaşına çatmadan vəfat edən şəxsin ailəsinə dəfn üçün müavinətin verilib-verilməməsi ilə bağlı vətəndaşlar arasında müxtəlif suallar yaranır. Xüsusilə şəxsin rəsmi iş yerinin olmaması və onun adına sosial sığorta ödənişlərinin aparılmaması belə hallarda ailənin bu ödənişi alıb-almayacağı məsələsini gündəmə gətirir.

Oxu24.com xəbər verir ki, hüquqşünasların və sosial təminat üzrə mütəxəssislərin izahlarına görə, bu məsələdə yalnız şəxsin işləyib-işləməməsinə baxmaq kifayət deyil. Vətəndaşın ölüm tarixində hansı sosial statusa malik olması, pensiya və ya digər sosial ödəniş alıb-almaması, onun hansı kateqoriyaya aid olması və həmin tarixdə qüvvədə olan qanunvericiliyin tələbləri ayrıca nəzərə alınmalıdır.

Mütəxəssislər bildirirlər ki, dəfn üçün ödənilən müavinət ilə şəxsin pensiya hüququ və ya pensiya kapitalı məsələsini bir-birindən fərqləndirmək lazımdır. Pensiya yaşına çatmadan vəfat edən şəxsin ailə üzvlərinin avtomatik olaraq onun gələcək pensiyasını alması nəzərdə tutulmur. Dəfn üçün müavinət isə ayrıca hüquqi əsaslarla müəyyən edilir.Bu səbəbdən vətəndaşın işləməməsi avtomatik olaraq bütün hallarda onun ailəsinə dəfn müavinətinin verilməməsi anlamına gəlmir. Eyni zamanda, şəxsin əvvəllər işləməsi və sosial sığorta ödənişlərinin olması da öz-özlüyündə istənilən halda ödənişin veriləcəyinə zəmanət yaratmır. Burada əsas məsələ konkret şəxsin hüquqi və sosial statusunun qanunvericiliyin tələbləri ilə uyğunlaşdırılmasıdır.

Hüquqşünaslar xüsusilə qeyd edirlər ki, bu sahədə əvvəlki illərdə qüvvədə olmuş qaydalarla hazırkı normalar arasında fərqlər ola bilər. Ona görə də illər əvvəl baş vermiş hadisələrə indiki qaydaları, yaxud indiki hadisələrə əvvəlki qanunvericiliyi tətbiq etmək düzgün deyil. Konkret hal üzrə ölüm tarixi və həmin tarixdə qüvvədə olan hüquqi normalar müəyyən edilməlidir.Əgər ailə dəfn üçün müavinət almaq hüququnun olduğunu düşünür, lakin müvafiq ödənişdən imtina edilirsə, mütəxəssislər ilk növbədə imtinanın səbəbinin rəsmi şəkildə öyrənilməsini tövsiyə edirlər. Şifahi şəkildə “verilmir” cavabı ilə kifayətlənmək əvəzinə, hansı hüquqi əsasla imtina edildiyi dəqiqləşdirilməli, bundan sonra həmin qərarın qanunauyğunluğu qiymətləndirilməlidir.

Beləliklə, işləməyən və pensiya yaşına çatmayan şəxsin vəfat etməsi ilə bağlı ailəsinə dəfn pulu verilib-verilməməsi məsələsinə ümumi yanaşma ilə cavab vermək mümkün deyil. Vətəndaşın sosial statusu, aldığı ödənişlər, sosial sığorta vəziyyəti, ölüm tarixi və həmin vaxt qüvvədə olan qanunvericilik birlikdə araşdırılmalıdır.

Mütəxəssislərin fikrincə, vətəndaşların bu məsələdə ən çox yol verdiyi səhv müxtəlif şəxslərin vəziyyətlərini bir-biri ilə müqayisə etmələridir. Halbuki eyni ailədə belə iki şəxsin sosial statusu fərqli ola bilər və nəticədə onların ailə üzvlərinin dəfn müavinəti ilə bağlı hüquqları da eyni olmaya bilər.

Həmçinin oxuyun