İşə gecikənlərə mühüm xəbər: 72-ci maddənin təsiri barədə AÇIQLAMA

İşə bir-iki dəfə gecikən işçini 72-ci maddə ilə işdən çıxarmaq olarmı? – Vəkildən AÇIQLAMA

İşçiləri narahat edən əmək hüququ məsələlərindən biri də işə gecikmənin hansı hallarda əmək müqaviləsinə xitam verilməsi ilə nəticələnə bilməsidir. Bəzən işə bir neçə dəfə gecikən əməkdaşlar işəgötürən tərəfindən Əmək Məcəlləsinin 72-ci maddəsinə əsasən işdən çıxarılmaqla hədələnirlər. Bəs qanunvericilikdə bir və ya iki dəfə gecikmə əmək müqaviləsinə xitam üçün əsas hesab olunurmu? İşəgötürən bu halı kobud əmək pozuntusu kimi qiymətləndirə bilərmi?

Vəkil İntiqam Hacıyev Oxu24.com-a açıqlamasında bildirib ki, işçinin işə bir və ya iki dəfə gecikməsi özlüyündə Əmək Məcəlləsinin 72-ci maddəsində nəzərdə tutulan kobud əmək pozuntusu hesab edilmir. Onun sözlərinə görə, həmin maddədə işçinin bütün iş günü ərzində üzrsüz səbəbdən işə gəlməməsi ilə bağlı əmək vəzifələrinin kobud şəkildə pozulması halları nəzərdə tutulur. Lakin işə gecikmə məsələsi konkret şəraitdən, pozuntunun təkrarlanmasından və işçinin əvvəlki intizam məsuliyyətindən asılı olaraq fərqli hüquqi nəticələr yarada bilər.

Vəkil qeyd edib ki, işçinin işə gecikməsi ilə onun bütöv iş günü ərzində üzrsüz səbəbdən işə gəlməməsi eyni hüquqi məna daşımır. Əgər əməkdaş işə müəyyən müddət gec gəlibsə, bu hal avtomatik olaraq tam iş günü ərzində işə gəlməmə kimi qiymətləndirilə bilməz. Buna görə də işəgötürən yalnız gecikmə faktına istinad etməklə birbaşa 72-ci maddəni tətbiq edə bilməz.

Onun sözlərinə görə, işə gecikmə əmək intizamının pozulması hesab oluna bilər və işəgötürən belə hallarda qanunvericiliyin tələblərinə uyğun intizam tənbehi tətbiq etmək hüququna malikdir. Bu zaman pozuntunun səbəbi araşdırılmalı, işçinin izahatı alınmalı və baş vermiş hadisənin halları qiymətləndirilməlidir. İşçinin üzrlü səbəbi olub-olmaması da nəzərə alınmalıdır.

İntiqam Hacıyev bildirib ki, məsələ gecikmələrin təkrarlanması zamanı daha fərqli hüquqi müstəviyə keçə bilər. Belə ki, işçi əmək intizamını pozduğuna görə intizam tənbehi aldıqdan sonra həmin tənbehdən nəticə çıxarmır, eyni və ya digər əmək vəzifələrini yenidən pozursa, bu hal müəyyən şərtlər daxilində əmək müqaviləsinə xitam verilməsi üçün əsas yarada bilər.

Vəkil nümunə olaraq bildirib ki, işçi bir dəfə işə gecikdiyinə görə töhmət alır. Daha sonra yenidən gecikir və bu dəfə də ona intizam tənbehi tətbiq edilir. Əgər işçi əvvəlki intizam tənbehindən nəticə çıxarmır və qanunvericilikdə nəzərdə tutulan qaydada əmək vəzifələrini təkrarən pozursa, işəgötürən məsələni daha ciddi qiymətləndirə bilər. Lakin burada əsas məqam sadəcə gecikmələrin sayının çox olması deyil, əvvəlki intizam tənbehinin mövcudluğu, yeni pozuntunun baş verməsi və qanunda göstərilən digər şərtlərin yerinə yetirilməsidir.

Onun sözlərinə görə, Əmək Məcəlləsinin 72-ci maddəsinin müvafiq müddəaları kobud əmək pozuntularını müəyyən edir. Həmin maddənin “ə” bəndində işçinin üzrlü səbəb olmadan bütün iş günü işə gəlməməsi ilə bağlı hal nəzərdə tutulur. Eyni zamanda, 72-ci maddənin digər müddəaları və 70-ci maddənin müvafiq əsasları da əmək müqaviləsinə xitam məsələsində hüquqi əhəmiyyət daşıyır. Xüsusilə, işçi əvvəllər intizam tənbehi aldığı halda altı ay ərzində əmək vəzifələrini təkrarən pozarsa, qanunda nəzərdə tutulan şərtlər daxilində əmək müqaviləsinə 70-ci maddənin “ç” bəndi əsasında xitam verilə bilər.

Vəkil vurğulayıb ki, bu cür qərarların qəbulunda işəgötürən qanunvericiliyin prosedur tələblərinə ciddi əməl etməlidir. İşçinin əvvəlki intizam tənbehinin qüvvədə olub-olmaması, yeni pozuntunun hansı tarixdə baş verməsi, həmin pozuntunun əmək funksiyalarının icrası ilə əlaqəsi və işçinin izahatı nəzərə alınmalıdır. Həmçinin intizam tənbehi tətbiq edilərkən qanunla müəyyən edilmiş müddətlər və prosedurlar gözlənilməlidir.

İntiqam Hacıyevin sözlərinə görə, işəgötürən hər gecikməni avtomatik olaraq işdən çıxarılma üçün əsas kimi təqdim edə bilməz. Əgər işçi bir dəfə və ya iki dəfə işə gecikibsə, bu faktların özlüyündə əmək müqaviləsinə xitam verilməsi üçün kifayət etdiyini söyləmək düzgün deyil. İşdən çıxarılma qərarı qəbul edilərkən pozuntunun xarakteri, təkrarlanması, əvvəlki intizam tədbirləri və qanunun konkret tələbləri birlikdə qiymətləndirilməlidir.

Beləliklə, işə bir-iki dəfə gecikmək işçinin avtomatik olaraq Əmək Məcəlləsinin 72-ci maddəsi ilə işdən çıxarılması demək deyil. Ancaq işçi intizam tənbehindən sonra da əmək vəzifələrini pozmağa davam edərsə, qanunvericilikdə nəzərdə tutulan şərtlər daxilində əmək müqaviləsinə xitam verilməsi məsələsi yarana bilər. Bu səbəbdən həm işçilər, həm də işəgötürənlər əmək intizamı ilə bağlı qərar qəbul edərkən qanunun tələblərini və prosedur qaydalarını nəzərə almalıdırlar.

Turan Etibaroğlu

Həmçinin oxuyun

Bakıda kütləvi dava: bıçaqlananlar var – Adlar 

Yubiley günündə Əbülfəs Qarayevdən açıqlama: "Fəaliyyətimi davam etdirirəm"– ÖZƏL  

Nəvəsinin andiçməsindən sonra meyiti tapılan kişi necə ölübmüş? - DETALLAR

Nazir şad xəbəri verdi, “hamı görəcək” dedi – Bizi nələr gözləyir?