TƏCİLİ! Dolu, yağış, sel… - Səbəbi bu imiş - ŞOK AÇIQLAMA

CƏMİYYƏT

1086

29.05.2026, 17:48

Bakıda və Abşeron yarımadasında, eləcə də ölkənin digər rayonlarında mayın 30-da gözlənilən dəyişkən buludlu, arabir yağıntılı və intensiv xarakterli hava şəraiti, yaz mövsümünün son ayı üçün xarakterik olmayan anomal iqlim tərəddüdlərini yenidən gündəmə gətirir. Milli Hidrometeorologiya Xidmətinin məlumatına görə, paytaxtda və yarımadada güclü şimal-qərb küləyinin əsməsi, temperaturun gündüz saatlarında belə 18-21° isti həddində qalması, rayonlarda isə dolu düşməsi və yüksək dağlıq ərazilərə qar yağması ehtimalı builki may ayının kəskin fərqləndiyini göstərir. Atmosfer təzyiqinin qısa müddətdə 755 mm civə sütunundan 761 mm civə sütununa qədər kəskin yüksəlməsi və nisbi rütubətin yüksək olması təkcə meteohəssas insanların səhhətinə təsir etmir, həm də təbiətdə və iqtisadiyyatın müxtəlif sahələrində ciddi fəsadlara zəmin hazırlayır. Yay astanasında qeydə alınan bu soyuq və yağıntılı dalğa, qlobal iqlim dəyişikliklərinin regional təzahürləri baxımından həm ekoloji, həm də təsərrüfat yönümlü dərin təhlillər tələb edir.

Oxu24.com xəbər verir ki,məsələ ilə bağlı NOCOMMENT.az-a danışan ekoloq Telman Zeynalov qeyd edib ki, may ayının sonunda havanın bu qədər soyuq keçməsi, şimşək çaxması, intensiv yağışlar və bəzi rayonlara dolu düşməsi qlobal iqlim dəyişmələrinin və atmosferdəki kəskin disbalansın birbaşa nəticəsidir: "Əvvəlki illərlə müqayisədə yaz mövsümündə bu cür kəskin temperatur fərqlərinin və lokal dolu hadisələrinin yaşanması artıq təbii iqlim normasından kənara çıxmağa başladığımızı göstərir. May ayı əslində yaya keçid dövrüdür və temperaturun bu qədər enməsi, yüksək dağlıq ərazilərə qar yağması atmosfer sirkulyasiyasının pozulmasından xəbər verir. Yer kürəsində baş verən istiləşmə fonunda regional olaraq qəfil soyuq hava kütlələrinin daxil olması belə təbii kataklizmlərə, güclü şimşək və intensiv yağıntılara yol açır. Təbiətin bu cür qeyri-sabit reaksiyaları ekoloji tarazlığın pozulduğunun bariz göstəricisidir və biz gələcəkdə bu növ qəfil iqlim sürprizlərinə daha tez-tez rast gələcəyik".

Daha sonra məsələnin iqtisadi tərəfini NOCOMMENT.az-a şərh edən iqtisadçı ekspert Əkrəm Həsənov bildirib ki, yazın sonunda qeydə alınan anomal soyuqlar, güclü külək və xüsusilə dolu yağması ölkə iqtisadiyyatına, xüsusən də kənd təsərrüfatı sektoruna çox ciddi ziyan vurmaq potensialına malikdir: "May ayı kənd təsərrüfatında, xüsusilə meyvəçilik, tərəvəzçilik və taxılçılıqda məhsulun formalaşdığı və ilkin yığım mərhələsinə keçdiyi kritik bir dövrdür. Belə bir vaxtda güclü küləyin əsməsi, temperaturun qəfil düşməsi və intensiv dolunun yağması sahələrdəki məhsulu tamamilə məhv edə bilər ki, bu da birbaşa fermerlərin müflisləşməsinə və daxili bazarda yerli məhsulların qıtlığına yol açar. İqtisadi nöqteyi-nəzərdən yerli kənd təsərrüfatı məhsullarının zərər görməsi daxili bazarda qiymətlərin kəskin bahalaşmasını və xaricdən idxal asılılığının artmasını şərtləndirəcək. Bu cür mövsümi və anomal təbiət hadisələrinin iqtisadi zərərlərini minimuma endirmək üçün ölkədə aqrar sığorta mexanizmlərinin daha çevik işləməsi və dövlətin zərərçəkən təsərrüfatlara vaxtında dəstək verməsi olduqca mühüm bir iqtisadi zərurətdir".

Həmçinin oxuyun