Daim yorğunluq hiss edirsiniz? – Həkim səbəbləri açıqladı

TİBB

03.09.2026, 17:15

Gündəlik həyatda ən çox rast gəlinən şikayətlərdən biri tez yorulmaq, enerjisizlik və davamlı halsızlıq hissidir. Bir çox insan bu vəziyyəti yaşın artması, işin çoxluğu, gərgin həyat tərzi və ya kifayət qədər istirahət etməməklə əlaqələndirir. Lakin mütəxəssislər bildirirlər ki, davamlı və səbəbi aydın olmayan yorğunluğa hər zaman adi hal kimi yanaşmaq düzgün deyil. Çünki tez yorulmanın arxasında aşkar edilə və müalicə oluna bilən müxtəlif sağlamlıq problemləri dayana bilər.

Məsələ ilə bağlı terapevt-kardioloq Aytən Yüzbaşıyeva Oxu24.com-a açıqlamasında bildirib ki, yorğunluq bəzən sadəcə fiziki və ya emosional yüklənmənin nəticəsi olsa da, uzun müddət davam etdikdə orqanizmin verdiyi mühüm siqnallardan biri kimi qiymətləndirilməlidir.

Həkimin sözlərinə görə, qəbul zamanı ən çox eşitdiyi şikayətlərdən biri məhz enerjisizlik və tez yorulmaqla bağlıdır.

“Çox vaxt insanlar deyirlər ki, tez yoruluram, enerjim yoxdur, əvvəlki kimi güclü hiss etmirəm. Əksər hallarda bunu yaşla və ya işin çoxluğu ilə əlaqələndirirlər. Amma davamlı tez yorulmanın altında bəzən müxtəlif xəstəliklər və ya orqanizmdəki çatışmazlıqlar dayana bilər. Əsas məsələ həmin səbəbi vaxtında müəyyən etməkdir”, – deyə Aytən Yüzbaşıyeva bildirib.

Mütəxəssisin sözlərinə görə, tez yorulmanın ən çox rast gəlinən səbəblərindən biri qan azlığı, yəni anemiyadır. Qanda hemoglobinin və ya qırmızı qan hüceyrələrinin azalması nəticəsində toxumalara kifayət qədər oksigen daşınması pozula bilər. Bu zaman insan özünü zəif, halsız və enerjisiz hiss edə, fiziki fəaliyyət zamanı daha tez yorula bilər. Anemiya həmçinin başgicəllənmə, nəfəs darlığı və zəiflik kimi əlamətlərlə də müşayiət oluna bilər. Aytən Yüzbaşıyeva bildirib ki, dəmir çatışmazlığı xüsusilə diqqət tələb edən məsələlərdən biridir. Lakin yorğunluğu olan hər bir şəxsin özbaşına dəmir preparatları qəbul etməsi də düzgün yanaşma deyil. İlk növbədə laborator müayinələrlə problemin həqiqətən nədən qaynaqlandığını müəyyən etmək lazımdır.

“Bəzən insan düşünür ki, enerjim yoxdur, deməli dəmirim azdır və dərhal dəmir preparatı qəbul etməyə başlayır. Halbuki yorğunluğun səbəbi hər zaman dəmir çatışmazlığı olmur. Vitamin çatışmazlığı, hormonal problemlər, yuxu pozuntuları və ya digər xəstəliklər də eyni şikayətlərə səbəb ola bilər”, – deyə həkim vurğulayıb.

Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatının məlumatlarına görə, anemiya yorğunluq, zəiflik, başgicəllənmə və fiziki fəaliyyət zamanı nəfəs darlığı ilə özünü göstərə bilər. Dəmir çatışmazlığı ilə yanaşı, folat və B12 vitamini kimi bəzi vacib qida maddələrinin çatışmazlığı da anemiyanın yaranmasında rol oynaya bilər.

Terapevt-kardioloq qeyd edib ki, vitamin və mineral çatışmazlıqları da insanın gündəlik enerjisinə təsir göstərə bilər. Orqanizmin normal fəaliyyəti üçün müxtəlif vitaminlər, minerallar və digər qida maddələri tələb olunur. Qidalanmanın qeyri-kafi olması, bəzi maddələrin bağırsaqlardan düzgün sorulmaması və ya orqanizmin müəyyən dövrlərdə artan ehtiyacları nəticəsində müxtəlif çatışmazlıqlar yarana bilər. Tez yorulmanın səbəblərindən biri də qalxanabənzər vəzin fəaliyyətindəki dəyişikliklərdir. Qalxanabənzər vəzi orqanizmin maddələr mübadiləsində mühüm rol oynayan hormonları ifraz edir. Bu hormonların normadan az və ya çox olması insanın enerji səviyyəsinə və ümumi vəziyyətinə təsir göstərə bilər.

“Qalxanabənzər vəzin bəzi xəstəlikləri zamanı xəstələr davamlı yorğunluq və halsızlıqdan şikayət edə bilirlər. Bəzən buna çəki dəyişikliyi, soyuğa və ya istiyə həssaslıq, ürək döyüntüsündə dəyişikliklər və digər əlamətlər də qoşula bilər. Ona görə də uzun müddət davam edən enerjisizlikdə hormonal problemlər də nəzərdən keçirilməlidir”, – deyə Aytən Yüzbaşıyeva bildirib.

Tibbi mənbələrdə qalxanabənzər vəzin həm zəif, həm də həddindən artıq fəaliyyəti yorğunluğun mümkün səbəbləri sırasında göstərilir. Həkim həmçinin ürək-damar xəstəliklərinin də bəzi insanlarda tez yorulma ilə özünü göstərə biləcəyini diqqətə çatdırıb. Xüsusilə əvvəllər rahatlıqla görülən fiziki fəaliyyət zamanı qəfil yorğunluq yaranırsa, nəfəs darlığı, ürəkdöyünmə, sinədə narahatlıq və ya ayaqlarda şişkinlik kimi əlamətlər müşahidə olunursa, bunun səbəbi araşdırılmalıdır.Ürək və digər xroniki xəstəliklər bədənin enerji balansına təsir göstərə bilər. MedlinePlus da yorğunluğun anemiya ilə yanaşı ürək, böyrək, qaraciyər, qalxanabənzər vəzi xəstəlikləri, infeksiyalar və yuxu problemləri daxil olmaqla müxtəlif tibbi səbəblərlə əlaqəli ola biləcəyini qeyd edir.

Aytən Yüzbaşıyevanın sözlərinə görə, xroniki iltihabi proseslər də tez yorulmanın səbəblərindən biri ola bilər. Orqanizmdə uzun müddət davam edən iltihab immun sisteminin fəaliyyətinə və ümumi metabolik proseslərə təsir göstərə bilər. Bəzi xroniki xəstəliklərdə iltihabla əlaqəli anemiya da inkişaf edə bilər və nəticədə insan özünü daha zəif hiss edə bilər.Xroniki infeksiyalar, autoimmun xəstəliklər, böyrək xəstəlikləri və digər uzunmüddətli problemlər iltihabla əlaqəli anemiyaya və yorğunluğa səbəb ola bilən hallar sırasındadır.

Mütəxəssis bildirib ki, yorğunluğun qiymətləndirilməsi zamanı insanın həyat tərzi də nəzərə alınmalıdır. Kifayət qədər yatmamaq, gecə yuxusunun tez-tez bölünməsi, davamlı stress, düzgün qidalanmamaq və həddindən artıq fiziki və ya zehni yüklənmə də insanın gün ərzində enerjisinin azalmasına səbəb ola bilər.

“Bəzən səbəb sadəcə yuxu rejiminin pozulması olur. İnsan kifayət qədər saat yatdığını düşünsə də, yuxunun keyfiyyəti aşağı ola bilər. Gecə tez-tez oyanmaq, yuxu pozuntuları və digər problemlər nəticəsində insan səhər oyananda belə özünü dincəlmiş hiss etmir”, – deyə terapevt-kardioloq qeyd edib.

Mütəxəssislər yorğunluğun yalnız fiziki xəstəliklərlə bağlı olmadığını da vurğulayırlar. Uzunmüddətli stress, narahatlıq və depressiv hallar da insanın özünü davamlı enerjisiz hiss etməsinə səbəb ola bilər. Buna görə yorğunluğa kompleks yanaşmaq vacibdir.

Aytən Yüzbaşıyevanın fikrincə, əsas məqsəd “yorğunluğu aradan qaldıran” təsadüfi vasitə axtarmaq deyil, onun əsl səbəbini tapmaqdır.

“Tez yorulmanın çox vaxt müalicə oluna bilən bir səbəbi var. Bunun üçün insan öz şikayətini uzun müddət görməzdən gəlməməlidir. Əgər yorğunluq davamlıdırsa, istirahət etdikdən sonra belə keçmirsə və gündəlik həyatınıza təsir edirsə, mütləq səbəb araşdırılmalıdır”, – deyə həkim bildirib.

Bu məqsədlə həkim tərəfindən xəstənin şikayətləri, yuxu və qidalanma rejimi, keçirdiyi xəstəliklər, istifadə etdiyi dərmanlar və digər amillər qiymətləndirilə bilər. Lazım gəldikdə isə qan azlığı, iltihab, qalxanabənzər vəzin fəaliyyəti, şəkər və digər mümkün səbəblərin araşdırılması üçün müvafiq laborator və instrumental müayinələr təyin oluna bilər. Mütəxəssis xüsusilə vurğulayır ki, yorğunluqla yanaşı nəfəs darlığı, sinə ağrısı, güclü ürəkdöyünmə, bayılma, səbəbsiz çəki itkisi və ya digər narahatedici əlamətlər yaranarsa, həkimə müraciəti gecikdirmək olmaz.

Beləliklə, tez yorulmaq hər zaman yaşın artmasının və ya çox işləməyin təbii nəticəsi deyil. Bəzən bu şikayətin arxasında qan azlığı, vitamin və mineral çatışmazlığı, qalxanabənzər vəzi problemləri, ürək-damar xəstəlikləri, yuxu pozuntuları və ya xroniki iltihabi proseslər dayana bilər. Əsas məsələ isə səbəbi vaxtında müəyyən etmək və düzgün müalicə istiqamətini seçməkdir.

Terapevt-kardioloq Aytən Yüzbaşıyevanın sözlərinə görə, “enerjim yoxdur” şikayətini adi hal kimi qəbul etmək əvəzinə, xüsusilə bu vəziyyət uzun müddət davam edirsə, orqanizmin verdiyi siqnalı diqqətlə qiymətləndirmək lazımdır. Çünki tez yorulmanın səbəbi müəyyən edildikdə, bir çox hallarda problemin aradan qaldırılması və insanın həyat keyfiyyətinin yaxşılaşdırılması mümkündür.

Jalə

Həmçinin oxuyun