Narkoz altında xəstə hər şeyi eşidə bilərmi?
18 Avqust 2026, 16:30
Qaynar xətt:
(+99450) 247 90 86
TİBB
203
30.07.2026, 10:30
Toronto Universitetinin tədqiqatçıları müəyyən ediblər ki, danışıq zamanı baş verən incə dəyişikliklər beynin idrak funksiyalarındakı erkən zəifləməni üzə çıxara bilər.
Oxu24.com xəbər verir ki, süni intellektlə aparılan təhlillər göstərib ki, xüsusilə nitq sürətinin azalması gələcəkdə koqnitiv geriləmənin mühüm göstəricilərindən biri ola bilər.
Araşdırmada yaşı 18-90 arasında dəyişən 125 sağlam könüllünün nitq nümunələri təhlil edilib. Nəticələrə əsasən, nitqin yavaşlaması planlaşdırma, diqqət, qərarvermə və tapşırıqların idarə olunması kimi icraedici beyin funksiyalarının zəifləməsi ilə sıx əlaqəlidir. Mütəxəssislər bildirirlər ki, məhz bu funksiyalar Alzheimer və digər neyrodegenerativ xəstəliklərin erkən mərhələlərində ilk zədələnən sahələrdəndir.
Tədqiqat çərçivəsində iştirakçılara gündəlik istifadə olunan əşyaların şəkilləri göstərilib və eyni zamanda müxtəlif sözlər səsləndirilib. Alimlər düzgün sözü demək üçün sərf olunan vaxtı ölçərək koqnitiv emal sürətini qiymətləndiriblər. Məlum olub ki, təkcə söz tapmaqda çətinlik deyil, ümumi danışıq tempinin yavaşlaması idrak funksiyalarının zəifləməsini daha dəqiq göstərir.
Araşdırmaya nitq səlisliyi testləri də daxil edilib. Tədqiqatçılar qeyd edirlər ki, normal yaşlanma bu testlərdə ciddi dəyişiklik yaratmasa da, performansın nəzərəçarpacaq dərəcədə aşağı düşməsi neyrodegenerativ xəstəliklərin erkən əlaməti ola bilər.
Komanda nitq nümunələrini təhlil etmək üçün təbii dil emalı texnologiyasına əsaslanan süni intellektdən istifadə edib. Onların fikrincə, bu üsul klassik yaddaş testlərindən əvvəl meydana çıxan incə dəyişiklikləri müəyyən edə və gələcəkdə Alzheimer və digər koqnitiv xəstəliklərin erkən aşkarlanması üçün əlçatan və aşağı xərcli skrininq vasitəsinə çevrilə bilər.
Bununla yanaşı, alimlər xəbərdarlıq edirlər ki, nitq sürətinin azalması təkbaşına diaqnoz üçün kifayət deyil. Stress, yorğunluq və təbii yaşlanma prosesi də oxşar dəyişikliklərə səbəb ola bilər.
12:16 / 19 Avqust 2026
1
12:01 / 19 Avqust 2026
33
11:52 / 19 Avqust 2026
37
11:49 / 19 Avqust 2026
38
11:27 / 19 Avqust 2026
48
11:13 / 19 Avqust 2026
44
11:09 / 19 Avqust 2026
58
11:07 / 19 Avqust 2026
59
10:52 / 19 Avqust 2026
57
10:40 / 19 Avqust 2026
60
10:31 / 19 Avqust 2026
60
10:27 / 19 Avqust 2026
59
10:15 / 19 Avqust 2026
66
10:09 / 19 Avqust 2026
83
09:58 / 19 Avqust 2026
69
09:37 / 19 Avqust 2026
76
09:25 / 19 Avqust 2026
74
09:12 / 19 Avqust 2026
73
09:09 / 19 Avqust 2026
72
08:59 / 19 Avqust 2026
87
08:51 / 19 Avqust 2026
70
00:29 / 19 Avqust 2026
72
23:51 / 18 Avqust 2026
96
© 2026 Oxu24.com Müəllif hüquqları qorunur.