Kazuarın qorxunc gücü nədədir?- Maraqlı FAKT

MARAQLI

19.08.2026, 12:45

Dünyada uçmaq qabiliyyətinə malik olmayan, lakin görünüşü və davranışları ilə insanlarda böyük təəccüb yaradan quşlardan biri kazuardır. İlk baxışdan onu adi, iri və sakit bir quş kimi təsəvvür etmək mümkündür. Lakin kazuarın xarici görünüşünün arxasında son dərəcə güclü, çevik və özünü müdafiə etmək qabiliyyəti yüksək olan bir canlı dayanır. Xüsusilə cənub kazuarı dünyanın ən təhlükəli quşlarından biri hesab olunur.

Oxu24.com xəbər verir ki, kazuarların boyu bəzi fərdlərdə təxminən 1,8 metrə çata, çəkiləri isə 60 kiloqrama yaxın ola bilər. Onların əsas fərqləndirici xüsusiyyətlərindən biri başlarının üzərində yerləşən sərt və dəbilqəyə bənzəyən çıxıntıdır. Bu quruluşun dəqiq funksiyası barədə müxtəlif elmi fikirlər mövcuddur. Kazuarın bədəni isə tünd, demək olar ki, qara rəngli lələklərlə örtülür, boyun və baş nahiyəsində isə daha parlaq rənglər nəzərə çarpır.Bu quşu təhlükəli edən əsas xüsusiyyətlərindən biri ayaqlarıdır. Kazuarın ayaqları güclü və əzələlidir, barmaqlarından birində isə uzun, xəncərə bənzəyən iti caynaq yerləşir. Təhlükə hiss etdikdə və ya küncə sıxışdırıldıqda bu ayaqlardan müdafiə vasitəsi kimi istifadə edə bilər. Məhz buna görə kazuara yaxınlaşmaq, onu qovmaq və ya təhrik etmək olduqca risklidir.

Bununla belə, kazuarın hər gördüyü insana hücum edən “aqressiv quş” kimi təqdim edilməsi düzgün olmazdı. Əksər hallarda bu canlı insanlardan uzaq durmağa çalışır. Hücumlar əsasən quşun özünü təhlükədə hiss etdiyi, balalarını qoruduğu və ya insan tərəfindən təhrik edildiyi hallarda baş verə bilər. Buna görə vəhşi təbiətdə kazuarla qarşılaşan insan üçün ən düzgün davranış ona yaxınlaşmamaq, məsafəni qorumaq və heyvanı narahat etməməkdir.Kazuar təkcə güclü deyil, həm də olduqca çevikdir. Qısa məsafələrdə yüksək sürətlə qaça bilir və sıx meşəlik ərazilərdə hərəkət etmək üçün güclü ayaqlarından istifadə edir. Onun sıx bitki örtüyünün arasından keçməsi, maneələri aşması və lazım gəldikdə suya girməsi bu quşun yaşadığı mühitə nə qədər yaxşı uyğunlaşdığını göstərir. Kazuarlar həmçinin yaxşı üzə bilirlər və su hövzələrindən keçmək onlar üçün ciddi problem yaratmır.Kazuarların əsas qidasını meyvələr təşkil edir. Onlar meşədə tapdıqları müxtəlif meyvə və bitkilərlə qidalanmaqla yanaşı, bəzi hallarda göbələklər, həşəratlar, qurbağalar, ilanlar və digər kiçik canlıları da yeyə bilirlər. Bu baxımdan kazuar yalnız yırtıcı quş kimi qəbul edilməməlidir. Əksinə, onun qidalanmasının böyük hissəsini bitki mənşəli qidalar təşkil edir.

Kazuarların təbiətdə başqa mühüm rolu da var. Onlar meyvələri bütöv şəkildə udaraq toxumların meşənin müxtəlif ərazilərinə yayılmasına kömək edirlər. Buna görə kazuarlar bəzi ekosistemlərdə “meşənin toxum yayıcısı” kimi mühüm funksiyanı yerinə yetirirlər. Yəni bu nəhəng və təhlükəli görünüşlü quş əslində yaşadığı tropik meşələrin təbii həyat dövranında mühüm rol oynayır.Kazuarların ailə həyatı isə digər bir çox quşlardan fərqli və olduqca maraqlıdır. Dişi kazuar adətən bir neçə yumurta qoyduqdan sonra yuvanın və balaların əsas qayğısını erkəyə buraxır. Bundan sonra dişi başqa erkəklərlə cütləşə və yeni yumurtalar qoya bilər. Yumurtaların üzərində əsasən yaşıl rəngin müxtəlif çalarları olur və onların ölçüləri də kifayət qədər böyükdür.Ən maraqlı məqam isə erkək kazuarın balaların böyüdülməsində oynadığı roldur. Yumurtaların üzərində kürt oturan və balalar çıxdıqdan sonra onların qayğısına qalan əsas fərd məhz erkək olur. Balalar yumurtadan çıxdıqdan sonra uzun müddət atasının yanında qalır. Erkək kazuar onları qoruyur, yem axtarmağı və ətraf mühitdə necə hərəkət etməyi öyrənmələrinə şərait yaradır.Balaların üzərindəki zolaqlı və rəngli görünüş də onları meşəlik ərazidə gizlənməyə kömək edir. Onlar böyüdükcə görünüşləri dəyişir və tədricən yetkin kazuarlara xas xüsusiyyətlər formalaşır. Gənc kazuarların müstəqil həyata keçməsi isə kifayət qədər uzun müddət tələb edir.Kazuarların ömrü də diqqətçəkəndir. Təbiətdə təxminən 20 ilə qədər yaşaya bildikləri məlumdur, əsirlik şəraitində isə daha uzun ömür sürən fərdlərə rast gəlinə bilər. Lakin onların zooparklarda saxlanılması asan məsələ deyil. Çünki böyük ölçüləri, güclü ayaqları, xüsusi qidalanma ehtiyacları və davranış xüsusiyyətləri bu quşların saxlanılması üçün geniş və uyğun şərait tələb edir.Kazuarlar əsasən Avstraliyanın şimal-şərqində, Yeni Qvineyada və yaxın ərazilərdəki tropik meşələrdə yaşayırlar. Yaşadıqları sıx meşələr onların təbii mühitidir. Buna görə də bu quşla qarşılaşmaq insan üçün adi bir hadisə deyil. İnsanların kazuarla bağlı təhlükəli hadisələrlə üzləşməsi isə çox vaxt quşun yaşayış mühitinə daxil olmaq, onu yemləmək, balalarına yaxınlaşmaq və ya heyvanı təqib etmək kimi hallarla əlaqəli olur.

Məhz buna görə mütəxəssislər vəhşi təbiətdə kazuar görən insanlara heyvana yaxınlaşmamağı, onu yemləməməyi, balalarının yanına getməməyi və hərəkətlərinə müdaxilə etməməyi tövsiyə edirlər. Çünki sakit görünən və uzaqdan maraqlı təsir bağışlayan vəhşi heyvan bir anda özünü təhlükədə hiss edə bilər.Kazuarın görünüşündə qorxuducu detallar çox olsa da, onun təbiətdəki əhəmiyyəti yalnız təhlükəli olması ilə məhdudlaşmır. Bu quş tropik meşələrin ekoloji tarazlığında, xüsusilə də müxtəlif bitkilərin toxumlarının yayılmasında mühüm rol oynayır. Onun davranışları, ailə münasibətləri və ətraf mühitə uyğunlaşma qabiliyyəti də elm adamlarının diqqətini çəkən xüsusiyyətlərdəndir.

Beləliklə, kazuarı sadəcə “dünyanın ən təhlükəli quşu” kimi təqdim etmək onun haqqında tam təsəvvür yaratmır. Bu canlı eyni zamanda güclü, sürətli, çevik, yaxşı üzən, meşələrin toxumlarının yayılmasına kömək edən və balalarının qayğısını uzun müddət üzərinə götürən qeyri-adi quşdur. Onun təhlükəli ola bilməsinin əsas səbəbi isə vəhşi heyvan olmasıdır. Buna görə kazuarla qarşılaşdıqda ən yaxşı seçim qəhrəmanlıq göstərmək deyil, məsafəni qorumaq və heyvana toxunmadan öz yoluna davam etməkdir.

Həmçinin oxuyun