“WhatsApp” bu telefonlarda artıq işləməyəcək
08 Sentyabr 2026, 23:59
"Təbiətcə özü-özünə aid olmayıb başqasına aid olan insan təbiətcə kölədir"
CƏMİYYƏT
142
19.08.2026, 13:06
Dünən Karl Popperin "Açıq cəmiyyət" kitabının ikinci cildini yenidən vərəqləyəndə Aristoteldən gətirilən belə bir sitata rast gəldim:
"Təbiətcə özü-özünə aid olmayıb başqasına aid olan insan təbiətcə kölədir".
Təbiətcə özünə aid olmamaq nə deməkdir? Öz varlığını başqa birinin varlığı ilə təsdiqləmək və öz varlığını onu təsdiqlədiyi digər varlıqdan şüurlu, yaxud şüursuz şəkildə asılı hala gətirmək.
Yəni kölə, sadəcə, ağası olan adam deyil, ağanın özü də öz varlığını başqa birinin varlığıyla təsdiqləyirsə, o da kölədir. "Divin canı şüşədədir" məsəli.
İnsan niyə öz varlığını başqa birinin varlığıyla təsdiqləmək ehtiyacı duyur? Çünki tənbəldir, məsuliyyətdən qaçır. Ona onun yerinə var olan, düşünən, qərarlar qəbul edən biri lazımdır. Başqa birinin varlığı kölə təbiətli insanın "komfort zonası"dır. Başqa biri vasitəsilə var olmaq psixoloji rahatlıq gətirir, məsuliyyət öhdəliyini yox edir.
Ateizm bu mənada insanı başqa birinin varlığının asılılığından qurtarıb özünə bağlayan, ona öz məsuliyyətini dərk etdirən, onun yerinə düşünən, qərarlar qəbul edən birinin olmadığını söyləyən, onu başqasının varlığındakı "komfort zona"dan məhrum edən fəlsəfi bir dünyagörüşüdür.
Ateist bədbindirsə, "imanı" kamil deyil. Gözü hələ də başqasının varlığındadır. Ateistin "yoxdur" kəlməsi inkar deyil, imtinadır. Başqasının varlığı ilə öz varlığını təsdiqləyən kölə təbiətli olmaqdan qaçışdır.
Ateizm özü-özünü yaratma, özü-özünə sığınma, özü-özünə aid olma cəsarətidir.
Aristotel bunu bacarmayanları təbiətcə kölə adlandırırdı.
Aqşin Yenisey
əlaqəli mövzular
Digər xəbərlər
23:59 / 08 Sentyabr 2026
CƏMİYYƏT
“WhatsApp” bu telefonlarda artıq işləməyəcək
1
0
0
23:39 / 08 Sentyabr 2026
İDMAN
Rafael Fiziyev ilk onluğa QAYITDI
81
0
0
23:29 / 08 Sentyabr 2026
CƏMİYYƏT
Pişiyin dişlədiyi 4 yaşlı qız quduzluqdan öldü
26
0
0
23:16 / 08 Sentyabr 2026
CƏMİYYƏT
Gəncədə 1 dəqiqəlik sükut olacaq
53
0
0
22:46 / 08 Sentyabr 2026
CƏMİYYƏT
Allahşükür Paşazadənin özəl təyyarəsi var imiş.. - Video
90
0
0
22:34 / 08 Sentyabr 2026
CƏMİYYƏT
Uşaqlara bunu verərkən diqqətli olun - XƏBƏRDARLIQ
58
0
0
22:14 / 08 Sentyabr 2026
SİYASƏT
Ərdoğan Azərbaycanın yeni səfirini qəbul etdi - FOTO
66
0
0
22:00 / 08 Sentyabr 2026
HÜQUQ
Mənzildə təmir: Hansı işlərə icazə lazım deyil?
71
0
0
21:43 / 08 Sentyabr 2026
DÜNYA
Britaniya Ukraynaya 25 min dron verib
59
0
0
21:32 / 08 Sentyabr 2026
CƏMİYYƏT
Nazim Hüseynliyə ağır itki
66
0
0
21:25 / 08 Sentyabr 2026
HÜQUQ
Sürücülərə vacib xəbər:Qapını açarkən etdiyiniz bu hərəkətə görə cərimə olunacaqsınız
300
0
0
21:19 / 08 Sentyabr 2026
KRİMİNAL
Zəlimxan Yusupov həbs edildi
72
0
0
21:01 / 08 Sentyabr 2026
KRİMİNAL
Bakıda güclü yanğın olub
69
0
0
21:00 / 08 Sentyabr 2026
KRİMİNAL
Şəkidə kanatın trosu qırılıb, ölənlər var
90
0
0
21:00 / 08 Sentyabr 2026
SİYASƏT
Hörmüz boğazında qlobal təhlükə həyəcanı: Azərbaycan Avropanın enerji xilaskarına çevrilir — ŞƏRH
60
0
1
20:50 / 08 Sentyabr 2026
HÜQUQ
Hakimə etiraz etmək istəyənlərin NƏZƏRİNƏ: Bu səhvi edənlər cərimə ilə üzləşə bilər!
69
0
0
20:48 / 08 Sentyabr 2026
DÜNYA
371 gün gəmidə olacaqlar
65
0
0
20:40 / 08 Sentyabr 2026
CƏMİYYƏT
Bu gün Jurnalistlərin Beynəlxalq Həmrəylik Günüdür - Ramidə Allahverdiyeva yazır
60
0
0
20:39 / 08 Sentyabr 2026
DÜNYA
SEPAH: ABŞ ordusuna məxsus sualtı aparat Hörmüz boğazında ələ keçirilib
83
0
0
20:25 / 08 Sentyabr 2026
HÜQUQ
Azərbaycanda Baş nazir hansı halda həbs oluna bilər? - Detallar
257
1
0
20:23 / 08 Sentyabr 2026
CƏMİYYƏT
Balaxanı qəsəbəsi ərazisində obyektdə yanğın olub
64
0
0
20:20 / 08 Sentyabr 2026
HÜQUQ
İstintaq orqanı hər kəsi məcburi qaydada apara bilərmi? – Vəkildən AÇIQLAMA
65
0
0
20:10 / 08 Sentyabr 2026
CƏMİYYƏT
Mənzilin kvadratı necə hesablanır? – Balkon və terras sahəsi niyə tam hesablanmır?
82
0
0