Bakıda dəfələrlə dağıdılıb yenidən tikilən teatr binası

MARAQLI

595

10.06.2026, 22:53

Xəbərlərimizi Google-da izləyin

Yeniliklərdən dərhal xəbərdar olun

XIX əsrin sonlarında Azərbaycanda teatr sənətinə maraq sürətlə artmağa başlamışdı. Lakin həmin dövrdə tamaşaların göstərilməsi üçün xüsusi və müasir teatr binası mövcud deyildi. Bu ehtiyacın aradan qaldırılması istiqamətində böyük xeyriyyəçi Hacı Zeynalabdin Tağıyev mühüm təşəbbüs irəli sürür və Bakı şəhərində ilk peşəkar teatr binasının yaradılması ideyasını reallaşdırır.

Tağıyev şəhərin mərkəzində yerləşən və əvvəlcə başqa məqsədlər üçün istifadə olunan binanın teatr kimi yenidən qurulmasına qərar verir. 1883-cü ildə bu bina Bakı teatr həyatının əsas mərkəzlərindən birinə çevrilir. Bu, Azərbaycanın mədəni tarixində yeni bir mərhələnin başlanğıcı kimi qiymətləndirilir.

Zaman keçdikcə teatr binası dəfələrlə yenidən qurulur və təmir edilir. Hacı Zeynalabdin Tağıyev bu mədəni ocağın daha müasir və funksional olması üçün böyük maliyyə vəsaiti ayırır. Zallar genişləndirilir, interyer yenilənir, binanın xarici görünüşü dövrün memarlıq üslubuna uyğunlaşdırılır. Teatr Bakı mədəni həyatının ən mühüm mərkəzlərindən birinə çevrilir.

Lakin teatr binasının taleyi heç də sakit olmur. 1909-cu ildə bina yanğın nəticəsində ciddi şəkildə zədələnir və faktiki olaraq sıradan çıxır. Bu hadisədən sonra bina yenidən bərpa edilir və teatr fəaliyyəti davam etdirilir. Lakin 1918-ci ilin mart hadisələri zamanı bina yenidən yandırılaraq böyük dağıntıya məruz qalır. Bu, Bakı teatr tarixində ən ağır mərhələlərdən biri kimi yadda qalır.

1921–1922-ci illərdə məşhur memar Zivər bəy Əhmədbəyovun layihəsi əsasında bina yenidən bərpa olunur. Bərpa prosesi dövrün imkanlarına baxmayaraq böyük diqqət və ustalıqla həyata keçirilir. Açılış mərasimi isə xüsusi simvolik məna daşıyır — 84 yaşlı Hacı Zeynalabdin Tağıyev də bu tədbirə dəvət olunur və teatrın yenidən dirçəlməsini görmək ona nəsib olur.

Daha sonrakı illərdə binanın texniki vəziyyəti və təhlükəsizlik məsələləri yenidən gündəmə gəlir. 1988-ci ildə bina sökülür və onun yerində daha müasir teatr binasının inşasına başlanılır. Təxminən on il davam edən tikinti və yenidənqurma işlərindən sonra yeni teatr binası tamaşaçıların istifadəsinə verilir.

Bu gün həmin məkanda fəaliyyət göstərən Azərbaycan Dövlət Akademik Musiqili Teatrı Bakının zəngin teatr tarixinin ən mühüm simvollarından biri hesab olunur. Dəfələrlə dağıdılıb yenidən qurulmasına baxmayaraq, bu teatr binası Azərbaycan mədəniyyətinin inkişafını, səhnə sənətinə olan sevgini və tarixi davamlılığı özündə yaşadır.

Hazırladı: Turan

Həmçinin oxuyun