Dünyada tayı-bərəbəri olmayan kənd: Hamı kəndir üstündə gəzir

Dağıstanın dağlıq ərazisində yerləşən Tsovkra-1 kəndi nəsildən-nəslə ötürülən qeyri-adi ənənəsi ilə tanınır. Kənddə kişilər, qadınlar və uşaqlar erkən yaşlarından kəndir üzərində yeriməyi öyrənirlər.

Bu bacarıq uzun illər ərzində kənd sakinlərinin gündəlik həyatının bir hissəsinə çevrilib. Zamanla kəndir üzərində yerimək sadəcə ənənə olmaqdan çıxaraq peşəyə çevrilib və Tsovkra-1 sakinlərinin bir çoxu Sovet dövründə ölkənin aparıcı sirklərində akrobat kimi çıxış edib.

Kəndir üzərində yerimə ənənəsinin nə vaxt başladığı barədə dəqiq tarixi məlumat yoxdur. Ən məşhur əfsanəyə görə, kəndin gənc kişiləri vadinin digər tərəfində yaşayan qadınlara daha qısa yolla çatmaq üçün iki yamac arasında kəndir çəkərək bu üsuldan istifadə ediblər.

Başqa bir versiyaya görə isə bölgədə baş verən daşqınlar körpüləri tez-tez dağıtdığından kənd sakinləri vadiləri kəndirlər vasitəsilə keçməyə başlayıblar. Zaman keçdikcə bu zərurət xüsusi bacarığa çevrilib və XIX əsrdən etibarən kəndir üzərində nümayişlər pul qazanmaq vasitəsi kimi də istifadə olunub.

Tsovkra-1-də uşaqlar da bu ənənəni davam etdirirlər. Onlar məktəbdən sonra xüsusi qurğularda tarazlıq məşqləri keçir. Təlim əvvəlcə yerə yaxın kəndirlərdə başlayır, uşaqlar bacarıqlarını inkişaf etdirdikcə daha hündür kəndirlərə keçirlər.

Bu ənənə xüsusilə İkinci Dünya müharibəsindən sonra geniş şöhrət qazanıb. Kəndin çoxsaylı akrobatları Sovet sirklərində mürəkkəb nömrələrlə çıxış ediblər. Onların arasında kəndir üzərində insan qüllələri yaratmaq kimi təhlükəli akrobatik hərəkətlər də olub.

Lakin bu qeyri-adi ənənənin gələcəyi təhlükə altındadır. İqtisadi çətinliklər və gənclərin böyük şəhərlərə köçməsi kəndin əhalisini ciddi şəkildə azaldıb. 1980-ci illərdə təxminən 3 min nəfərin yaşadığı Tsovkra-1-də hazırda təxminən 400 nəfərin qaldığı bildirilir.

Kənd sakinləri hesab edirlər ki, maliyyə dəstəyi və yeni nəslin bu sənətə cəlb olunması təmin edilməsə, Tsovkra-1-i dünyaya tanıdan əsrlik kəndir üzərində yerimə ənənəsi zamanla tamamilə yox ola bilər.

Həmçinin oxuyun

Əsgərimiz OĞURLANIB? – Nəsimi erməni evində niyə qayğanaq yox, PLOV “bişirib”? 

Yaşlı ata övladını və gəlinini evindən çıxara bilərmi? — HÜQUQİ İZAH  

Kəmaləddin Heydərov onu vəzifədən AZAD ETDİ

Həmin məlumatı verənləri pul mükafatı gözləyir