Döyüş meydanında yeni ERA: PUA-lar və Elektron Müharibə sistemləri müharibələrin taleyini necə dəyişir?  

Müasir hərbi münaqişələrin dinamikası göstərir ki, döyüş meydanında texnoloji üstünlük həlledici amilə çevrilib. Xüsusilə pilotsuz uçuş aparatlarının (PUA) geniş tətbiqi ənənəvi müharibə taktikalarını kökündən dəyişərək yeni hərbi paradiqma yaradıb. Bu müstəvidə düşmənin rabitə və GPS sistemlərini sıradan çıxaran Elektron Müharibə (EM) vasitələrinin rolu günbəgün artmaqdadır. Hava hücumundan müdafiə və müşahidə sistemlərinin effektivliyini zərərsizləşdirmək artıq fiziki zərbələr qədər, hətta bəzi hallarda ondan daha böyük strateji əhəmiyyət kəsb edir. Hərbi əməliyyatların taleyini getdikcə daha çox informasiya və elektron üstünlük müəyyənləşdirir. Məhz bu səbəbdən gələcəyin müharibələrində görünməz elektron zərbələr orduların əsas güc mənbəyinə çevrilməkdədir. 

Mövzu ilə bağlı Oxu24.com-a açıqlama verən hərbi ekspert Elmar Hüseynov PUA-ların üstünlüklərini və elektron müharibənin artan rolunu şərh edib:

"Pilotsuz uçuş aparatlarının tətbiq edilməsi daha çox maliyyə cəhətdən çox spesifik xüsusiyyətlərə malikdir. Belə ki, bir qırıcı təyyarənin, eləcə də bombardmançı və kəşfiyyatçı təyyarənin hazırlanması, döyüşdə tətbiq edilməsi böyük zaman, böyük pilot heyəti, eləcə də mütəxəssislərin hazırlanması və sonda təhlükəli vəziyyətdən çıxma — yəni döyüşdən çıxma təhlükəsizliyi baxımından əlverişli olmadığı üçün PUA-lara üstünlük verilir”.

Ekspert qeyd edib ki, PUA-lar hərbi münaqişələrdə, o cümlədən də son müharibələrdə öz effektivliyini göstərməkdə davam edir:

“Bayraktar TB2", eləcə də digər PUA-ların 44 günlük Vətən müharibəsi dönəmində tətbiqi dünya hərbi sisteminin dəyişilməsi ilə nəticələndi. Bu tip pilotsuz uçuş aparatlarının GPS sistemindən istifadə olunması hədəflərin aşkarlanmasının dəqiqliyini təmin edir”.

Yekunda Elmar Hüseynov əlavə edib ki, PUA-ların istehsalı və istismarı qırıcı təyyarələrdən və hava hücumundan müdafiə sistemlərindən qorunma effektivliyinə görə daha üstün bir hərbi vasitə kimi qiymətləndirilir.

Çimnaz Telmanqızı

Həmçinin oxuyun

Döyüş meydanında yeni ERA: PUA-lar və Elektron Müharibə sistemləri müharibələrin taleyini necə dəyişir?  

Azərbaycanda bu sahədə  yeni mərhələ başlayır —Prezidentin təsdiqlədiyi Qanun nələri dəyişəcək?

Leysanla bağlı XƏBƏRDARLIQ

Pensiyalarla bağlı RƏSMİ AÇIQLAMA