Arıqlama iynələri dayandırıldıqdan sonra orqanizmdə nə baş verir?
31 İyul 2026, 10:46
Qaynar xətt:
(+99450) 247 90 86
TİBB
116
30.07.2026, 10:30
Toronto Universitetinin tədqiqatçıları müəyyən ediblər ki, danışıq zamanı baş verən incə dəyişikliklər beynin idrak funksiyalarındakı erkən zəifləməni üzə çıxara bilər.
Oxu24.com xəbər verir ki, süni intellektlə aparılan təhlillər göstərib ki, xüsusilə nitq sürətinin azalması gələcəkdə koqnitiv geriləmənin mühüm göstəricilərindən biri ola bilər.
Araşdırmada yaşı 18-90 arasında dəyişən 125 sağlam könüllünün nitq nümunələri təhlil edilib. Nəticələrə əsasən, nitqin yavaşlaması planlaşdırma, diqqət, qərarvermə və tapşırıqların idarə olunması kimi icraedici beyin funksiyalarının zəifləməsi ilə sıx əlaqəlidir. Mütəxəssislər bildirirlər ki, məhz bu funksiyalar Alzheimer və digər neyrodegenerativ xəstəliklərin erkən mərhələlərində ilk zədələnən sahələrdəndir.
Tədqiqat çərçivəsində iştirakçılara gündəlik istifadə olunan əşyaların şəkilləri göstərilib və eyni zamanda müxtəlif sözlər səsləndirilib. Alimlər düzgün sözü demək üçün sərf olunan vaxtı ölçərək koqnitiv emal sürətini qiymətləndiriblər. Məlum olub ki, təkcə söz tapmaqda çətinlik deyil, ümumi danışıq tempinin yavaşlaması idrak funksiyalarının zəifləməsini daha dəqiq göstərir.
Araşdırmaya nitq səlisliyi testləri də daxil edilib. Tədqiqatçılar qeyd edirlər ki, normal yaşlanma bu testlərdə ciddi dəyişiklik yaratmasa da, performansın nəzərəçarpacaq dərəcədə aşağı düşməsi neyrodegenerativ xəstəliklərin erkən əlaməti ola bilər.
Komanda nitq nümunələrini təhlil etmək üçün təbii dil emalı texnologiyasına əsaslanan süni intellektdən istifadə edib. Onların fikrincə, bu üsul klassik yaddaş testlərindən əvvəl meydana çıxan incə dəyişiklikləri müəyyən edə və gələcəkdə Alzheimer və digər koqnitiv xəstəliklərin erkən aşkarlanması üçün əlçatan və aşağı xərcli skrininq vasitəsinə çevrilə bilər.
Bununla yanaşı, alimlər xəbərdarlıq edirlər ki, nitq sürətinin azalması təkbaşına diaqnoz üçün kifayət deyil. Stress, yorğunluq və təbii yaşlanma prosesi də oxşar dəyişikliklərə səbəb ola bilər.
11:33 / 31 İyul 2026
1
11:26 / 31 İyul 2026
17
11:24 / 31 İyul 2026
52
11:23 / 31 İyul 2026
23
11:09 / 31 İyul 2026
46
11:04 / 31 İyul 2026
43
11:00 / 31 İyul 2026
46
10:56 / 31 İyul 2026
198
10:53 / 31 İyul 2026
50
10:46 / 31 İyul 2026
56
10:37 / 31 İyul 2026
51
10:27 / 31 İyul 2026
54
10:25 / 31 İyul 2026
144
10:08 / 31 İyul 2026
73
10:04 / 31 İyul 2026
63
10:02 / 31 İyul 2026
70
09:52 / 31 İyul 2026
69
09:45 / 31 İyul 2026
63
09:38 / 31 İyul 2026
79
09:34 / 31 İyul 2026
72
09:31 / 31 İyul 2026
68
09:18 / 31 İyul 2026
60
09:15 / 31 İyul 2026
254
© 2026 Oxu24.com Müəllif hüquqları qorunur.