Prezidentin bu Fərmanı nələri dəyişəcək? — İqtisadçı DANIŞIR

SİYASƏT

1395

12.09.2026, 17:52

Xəbərlərimizi Google-da izləyin

Yeniliklərdən dərhal xəbərdar olun

Azərbaycan Respublikasında dövlət büdcəsinin tərkibində yaradılmış məqsədli büdcə fondlarının ləğv edilməsi gözlənilir. Bu dəyişiklik Prezident İlham Əliyevin imzaladığı “Dövlət büdcəsinin tərkibində yaradılmış məqsədli büdcə fondlarının və dövlət büdcəsindən maliyyələşən təşkilatların büdcədənkənar vəsaitlərindən istifadəyə dair əlavə tədbirlər haqqında” Fərmanda öz əksini tapıb.

Yeni qərarın əsas iqtisadi məqsədi və dövlət vəsaitlərinin idarə olunmasına təsirləri ilə bağlı Oxu24.com-un suallarını cavablandıran iqtisadçı Günay Hüseynova ətraflı açıqlama verib.

İqtisadçı bildirib ki, maliyyə məsələlərində büdcə qıtlığı mövcuddur və bu qıtlıq şəraitində xüsusilə ayrı-ayrı büdcə fondlarının mövcud olması şəffaflıq prinsipinə ziddiyət təşkil edir. Məqsədli fondların ləğvi birbaşa şəffaflıq və daha aktiv nəzarət prinsiplərinin həyata keçirilməsində mühüm rol oynayacaq:

“Dövlət büdcəsindən müəyyən fondlara və sahələrə vəsait ayrılırdı, lakin onlara nəzarət prinsipi çətin idi. Çünki həmin fondlar üçün ayrıca audit yoxlamaları aparılmalı idi və büdcədən ayrılan vəsaitlərin nə qədərinin xərclənməsi, korrupsiyaya, yeyintiyə məruz qalması və ya əksinə, yetərli olub-olmaması tam bəlli deyil idi”.

Onun sözlərinə görə, bu sistemin yaradılması ilə həmin fondlar ləğv olunur və mərkəz vasitəsilə idarəsi həyata keçirilir. Bu da birbaşa olaraq iqtisadiyyatda şəffaflıq prinsiplərinin həyata keçirilməsində və büdcə məsələlərində prioritet hallardan biri hesab olunur:

”Dövlət vəsaitlərinin idarə olunmasına gəldikdə, bu idarəetmə birbaşa sistem tərəfindən həyata keçirildikdə daha məqsədli hesab olunur. Vahid büdcədən müəyyən sahəyə nə qədər vəsait ayrıldığı dəqiq bilinir. Dövlət büdcəsindən müəyyən sahələrə həmçinin subsidiyalar, dotasiyalar ayrılır və onların vahid büdcədən ayrılması növbəti ildə əvvəlki illə müqayisədə büdcədən həmin sahəyə nə qədər vəsait ayrıldığını görməyə şərait yaradır”.

Günay Hüseynova qeyd edib ki, büdcə fondları ayrılanda da nəzarət olunurdu, lakin yenə də audit yoxlamaları gərəkli idi, təyinatına uyğun düzgün istifadə edilib-edilməməsi ilə bağlı şübhəli hallar var idi. Artıq bu kimi hallar aradan qaldırılacaq:

“Büdcə xərclərinin səmərəliliyinə gəldikdə, büdcə xərcləri bir növ qıtlıqdır. Gəlirlər əsasında müəyyən edirik ki, dövlət büdcəsinin gəlirləri müəyyən qədərdir, onun neçə faizi, neçə hissəsi hansı sahələrə yatırılacaq və xüsusilə də iqtisadi kapital olaraq bizə geri qayıdacaq.

Vahid sistemin olması ona əsas verir ki, təkcə büdcədən çıxan vəsait deyil, həmin büdcədən çıxan vəsait kapital olaraq nə qədər dövlət büdcəsinə geri dönüş edə biləcək”.

Çimnaz Telmanqızı

Həmçinin oxuyun