ABŞ-İran gərginliyi yeni mərhələyə keçir: Vaşinqton iqtisadi təzyiqləri artırmağa hazırlaşır

İQTİSADİYYAT

28.07.2026, 11:09

ABŞ və İran arasında 13 gün davam edən hərbi qarşıdurmadan sonra Vaşinqtonun münaqişəni iqtisadi müstəviyə keçirməyə hazırlaşdığı bildirilir.

Oxu24.com xəbər verir ki, xarici KİV-in məlumatına görə, tərəflər arasında vasitəçilər üzərindən diplomatik təmaslar davam edir və əsas müzakirə mövzuları sanksiyalar, dondurulmuş aktivlər və İranın nüvə proqramıdır.

İqtisadi təzyiq planı

Axios nəşrinin yaydığı məlumata əsasən, ABŞ kəşfiyyatının və açıq mənbələrdən əldə edilən hesabatların qiymətləndirməsinə görə, İranda yanacaq çatışmazlığı və iqtisadi çətinliklər dərinləşməkdədir. İddialara görə, Vaşinqton bu vəziyyətdən istifadə edərək Tehrana qarşı sanksiyaları daha da sərtləşdirməyi planlaşdırır və bu prosesin koordinasiyası ABŞ-ın maliyyə naziri Stiv Bessentə həvalə olunub.

Məlumatda həmçinin bildirilir ki, ABŞ administrasiyası hərbi əməliyyatların məhdudlaşdırılmasından sonra diqqəti iqtisadi təzyiq alətlərinə yönəltməyi nəzərdən keçirir.

Diplomatik kanallar açıq qalır

ABŞ Prezidenti Donald Tramp hərbi zərbələrin dayandırılmasının diplomatik səylərə imkan yaratmaq məqsədi daşıdığını bildirib və Tehranın razılaşma ilə bağlı danışıqlarda maraqlı olduğunu iddia edib. İran Xarici İşlər Nazirliyinin sözçüsü İsmayıl Bəqayi isə bu açıqlamanı təkzib edib. Buna baxmayaraq, tərəflərin Oman, Qətər və Pakistanın vasitəçiliyi ilə dolayı təmaslarını davam etdirdiyi qeyd olunur.

Hörmüz boğazı ilə bağlı yeni təklif

Məlumata görə, danışıqlarda müzakirə olunan məsələlərdən biri də Hörmüz boğazında keçidlərin idarə olunmasıdır. Təkliflərdən birinə əsasən, İran və Omana Malakka və Sinqapur boğazlarında tətbiq olunan əməkdaşlıq modelinə bənzər mexanizm çərçivəsində müəyyən səlahiyyətlər və gəlir imkanları verilə bilər.

Sanksiyalar və nüvə proqramı gündəmdədir

ABŞ mediasının məlumatına görə, İran rəsmilərinin əsas prioritetləri dondurulmuş aktivlərə çıxışın təmin edilməsi və sanksiyaların yumşaldılmasıdır. ABŞ administrasiyası isə neft ticarəti, gizli maliyyə əməliyyatları və gəmiçilik şəbəkələrini hədəf alan sanksiyalar çərçivəsində minlərlə fiziki və hüquqi şəxsə, eləcə də çoxsaylı gəmi və təyyarəyə məhdudiyyətlər tətbiq edib.

Donald Tramp Hörmüz boğazında naviqasiyanın pozulmasına görə İrana güzəşt edilməsinin tərəfdarı olmadığını bildirib. O, mümkün razılaşmanın əsas şərtlərindən birinin İranın əlində qalan nüvə materiallarının təhvil verilməsi olduğunu vurğulayıb.

Hücumların dayandırılmasının səbəbi

Məlumatlarda qeyd olunur ki, hücumların dayandırılması qərarı yalnız diplomatik səbəblərlə bağlı olmayıb. İddialara görə, ABŞ Silahlı Qüvvələrinin Birgə Qərargah Rəisləri Komitəsinin sədri general Den Keyn Mərkəzi Komandanlığın (CENTCOM) hava hücumundan müdafiə raket ehtiyatlarının azalması ilə bağlı Ağ Evə xəbərdarlıq edib. Bildirilir ki, bu amil Vaşinqtonun hərbi strategiyasına yenidən baxmasına təsir göstərib.

Həmçinin oxuyun