Pensiya kapitalı miras qalır? – Vəkildən AÇIQLAMA

HÜQUQ

313

13.07.2026, 12:19

Azərbaycanda ən çox müzakirə olunan sosial məsələlərdən biri də vəfat edən şəxsin pensiya kapitalının ailə üzvlərinə verilib-verilməməsi ilə bağlıdır. İllərlə işləyərək sosial sığorta haqları ödəyən şəxsin vəfat etməsindən sonra həmin vəsaitin taleyi bir çox vətəndaşı düşündürür. Xüsusilə də ailə üzvləri hesab edirlər ki, ömür boyu toplanmış pensiya kapitalı itirilməməli və yaxınlarına ödənilməlidir.

Oxu24.com-a açıqlama verən vəkil Elçin Əzizov bildirib ki, qüvvədə olan qanunvericiliyə əsasən, vəfat etmiş şəxsin pensiya kapitalının ailə üzvlərinə ayrıca ödənilməsi nəzərdə tutulmayıb.

Onun sözlərinə görə, bu məsələ ilə bağlı cəmiyyətdə yanlış təsəvvürlər mövcuddur:“Hazırkı qanunvericiliyə əsasən, vəfat etmiş şəxsin pensiya kapitalının ailə üzvlərinə ayrıca verilməsi ilə bağlı hüquqi mexanizm yoxdur. Yəni insanlar uzun illər işləyib sosial sığorta haqları ödəsələr belə, vəfat etdikdən sonra həmin pensiya kapitalı birbaşa vərəsələrə ödənilmir”, – deyə vəkil qeyd edib.

Elçin Əzizov vurğulayıb ki, qanunvericilikdə bunun əvəzinə ailə başçısını itirməyə görə pensiya institutu mövcuddur. Lakin bu hüquq bütün ailə üzvlərinə deyil, yalnız qanunda göstərilən şəxslərə şamil edilir.

“Əmək qabiliyyəti olmayan ailə üzvləri, azyaşlı uşaqlar, müəyyən hallarda əlilliyi olan şəxslər və qanunvericilikdə nəzərdə tutulan digər şəxslər ailə başçısını itirməyə görə pensiya almaq hüququna malik ola bilərlər. Bu isə pensiya kapitalının verilməsi deyil, tamamilə ayrı sosial təminat növüdür”, – deyə o bildirib.

Vəkilin sözlərinə görə, bir çox ölkələrdə vəfat etmiş şəxsin topladığı pensiya vəsaitinin müəyyən hissəsinin ailə üzvlərinə ödənilməsi ilə bağlı müxtəlif mexanizmlər tətbiq olunur. Azərbaycanda isə hazırda belə bir hüquqi norma mövcud deyil.

“Praktikada başqa ölkələrdə fərqli yanaşmalar var. Bəzi dövlətlərdə vəfat etmiş şəxsin topladığı pensiya vəsaitinin müəyyən hissəsi ailəsinə kompensasiya şəklində ödənilir. Lakin Azərbaycanda hazırda belə bir qayda tətbiq edilmir”, – deyə Elçin Əzizov qeyd edib.

Vəkil hesab edir ki, bu məsələ gələcəkdə qanunvericilik səviyyəsində yenidən nəzərdən keçirilə bilər.

“İllərlə əmək fəaliyyəti göstərən, sosial sığorta haqları ödəyən insanların topladığı vəsaitin taleyi cəmiyyət üçün həssas mövzudur. Ümid edirik ki, gələcəkdə bu istiqamətdə qanunvericilikdə dəyişikliklər ediləcək və vətəndaşların gözləntiləri nəzərə alınacaq”, – deyə o əlavə edib.

Mütəxəssislər də vətəndaşlara tövsiyə edirlər ki, pensiya və sosial təminat hüquqları ilə bağlı hər hansı sual yarandıqda rəsmi qurumlara və ya hüquqşünaslara müraciət etsinlər. Bu, həm hüquqların düzgün müəyyənləşdirilməsi, həm də qanunvericilikdə nəzərdə tutulan sosial təminat mexanizmlərindən vaxtında istifadə olunması baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır.

Nigar

Həmçinin oxuyun