İran müharibənin dayandırılması üçün şərtlərini ABŞ-a göndərib
19 Sentyabr 2026, 20:52
Qaynar xətt:
(+99450) 247 90 86
DÜNYA
289
15.09.2026, 21:46
Dünyanın ən yüksək dağı olan Everestdə aparılan yeni araşdırma dırmanma mövsümündə baza düşərgəsində yaranan insan mənşəli istiliyin Xumbu buzlağına təsirini ortaya çıxarıb.
Oxu24.com xəbər verir ki, araşdırmaya görə, alpinist və bələdçilərin sidiyindən yaranan istilik yalnız bir mövsüm ərzində təxminən 154 ton buz və qarın əriməsinə səbəb ola bilər.
Nepal tərəfində, dəniz səviyyəsindən 5364 metr yüksəklikdə yerləşən Everest baza düşərgəsində yaz dırmanma mövsümündə minlərlə alpinist, bələdçi və digər əməkdaş toplaşır. Araşdırmada müəyyən edilib ki, təxminən 50 gün davam edən intensiv dövr ərzində düşərgədə insan fəaliyyəti buzlaq üzərində əhəmiyyətli miqdarda əlavə istilik yaradır.
Yüksək hündürlükdə susuz qalmamaq üçün çoxlu su qəbul edən alpinist və bələdçilər Everest baza düşərgəsində gündə 6 min litrdən çox sidik ifraz edirlər. Bərk insan tullantıları toplanaraq ərazidən daşınsa da, sidiyin əhəmiyyətli hissəsi birbaşa buzlağın üzərinə buraxılır.
Araşdırmaya görə, insan sidiyindən ayrılan istilik təxminən 50 günlük dırmanma mövsümündə 154 ton buz və qarın əriməsinə səbəb ola biləcək səviyyəyə çatır. Bu rəqəm Everestdə intensiv insan fəaliyyətinin buzlaq üzərində yaratdığı gözlənilməz təsirlərdən biri kimi diqqət çəkir.
Tədqiqatçılar Everest baza düşərgəsində yanacaq istehlakını da araşdırıblar. Təxminən 1600 çadırın yerləşdiyi düşərgədə yemək bişirmək, isinmək və elektrik enerjisi istehsal etmək üçün yüzlərlə LPG balonundan, eləcə də minlərlə litr kerosin və benzindən istifadə edildiyi müəyyənləşdirilib.
Yanacaq istifadəsi ilə insan sidiyindən yaranan istilik birlikdə hesablandıqda, ortaya çıxan enerjinin bir dırmanma mövsümündə təxminən 2492 ton buz və qarı əridə biləcək səviyyəyə çatdığı hesablanıb.
Üstəlik, helikopter uçuşları, alpinistlərin bədən istiliyi və yük daşıyan yakların yaratdığı istilik bu hesablamaya daxil edilməyib.
Araşdırmada Everest ətrafındakı buzlaqların əriməsində əsas amilin iqlim dəyişikliyi olduğu bildirilib. Bununla yanaşı, hər il minlərlə insanın birbaşa buzlaq üzərində qurulan baza düşərgəsində məskunlaşmasının ərimə prosesinə əlavə yük yaratdığı vurğulanıb.
22:29 / 19 Sentyabr 2026
32
22:13 / 19 Sentyabr 2026
50
21:53 / 19 Sentyabr 2026
52
21:35 / 19 Sentyabr 2026
58
21:34 / 19 Sentyabr 2026
51
21:19 / 19 Sentyabr 2026
86
21:09 / 19 Sentyabr 2026
66
21:05 / 19 Sentyabr 2026
63
20:58 / 19 Sentyabr 2026
183
20:52 / 19 Sentyabr 2026
62
20:30 / 19 Sentyabr 2026
76
20:30 / 19 Sentyabr 2026
74
20:23 / 19 Sentyabr 2026
71
20:13 / 19 Sentyabr 2026
65
20:09 / 19 Sentyabr 2026
183
20:00 / 19 Sentyabr 2026
66
19:54 / 19 Sentyabr 2026
80
19:48 / 19 Sentyabr 2026
53
19:48 / 19 Sentyabr 2026
185
19:44 / 19 Sentyabr 2026
904
19:42 / 19 Sentyabr 2026
195
19:36 / 19 Sentyabr 2026
75
19:33 / 19 Sentyabr 2026
67
© 2026 Oxu24.com Müəllif hüquqları qorunur.