Üç aydır görünməyən Xamenei niyə indi ortaya çıxdı? - Sensasion məqamlar

DÜNYA

483

20.05.2026, 14:36

İran Səhiyyə Nazirliyinin sözçüsü Hüseyn Kermanpurun ABŞ və İsrail bombardmanları nəticəsində zərər çəkən ölkənin ali rəhbəri Müctəba Xameneinin səhhəti barədə verdiyi son bəyanat beynəlxalq mətbuatda və regional siyasi kulislərdə geniş müzakirələrə yol açıb.

Rəsmi İRNA agentliyinin yaydığı məlumata görə, nazirlik rəsmisi xəsarətlərin Xameneinin ümumi görünüşünə xələl gətirmədiyini iddia edib. Kermanpur həmçinin qeyd edib ki, Qərb mediasında yayılan şayiələrin əksinə olaraq, baş vermiş hadisə hər hansı bir bədən üzvünün amputasiyasına və ya qalıcı əlilliyə səbəb olmayıb.

Oxu24.com xəbər verir ki,Rəsmi Tehran bu açıqlamalarla daxili auditoriyada və tərəfdaşları arasında sabitlik nümayiş etdirməyə çalışsa da, ortada çox ciddi bir sual qalmaqdadır: fevral ayından bəri ictimaiyyət qarşısına çıxmayan ali rəhbər publik olaraq niyə görünmür? Hazırda regionda aktiv hərbi əməliyyatların dayandığı, nisbi atəşkəs dövrünün hökm sürdüyü bir vaxtda onun ən azı qısa bir videomüraciət yayması üçün heç bir texniki problem olmamalıdır. Bu bəhs edilən sükutun arxasında dayanan real səbəblər və Tehran rejiminin gizli taktikası böyük maraq doğurur.

Məsələ ilə bağlı NOCOMMENT.az-a danışan siyasi şərhçi Şəmsəddin Əliyev qeyd edib ki, İran rəsmilərinin bəyanatları ilə real mənzərə arasında ciddi təzadlar var və ali rəhbərin uzunmüddətli sükutu Tehrandakı hakimiyyət böhranından xəbər verir: "İran hakimiyyəti tarixin bütün dövrlərində bu növ böhran və sui-qəsd hadisələrində həqiqətləri gizlətmək və cəmiyyətdə xaosun qarşısını almaq üçün dezinformasiya metoduna əl atıb. Səhiyyə Nazirliyi rəsmisinin 'heç bir amputasiya yoxdur, görünüşü normaldır' bəyanatı daxili sabitliyi qorumaq və rejim tərəfdarlarının ruh düşkünlüyünün qarşısını almaq məqsədi daşıyır. Əgər doğrudan da Müctəba Xameneinin vəziyyəti təqdim olunduğu kimi normaldırsa, atəşkəs şəraitində onun kameralar qarşısına keçməməsi iqtisadi və siyasi məntiqə sığmır. Bu sükut onu göstərir ki, xəsarətlər əslində bəyan ediləndən qat-qat ağırdır və rəhbərin fiziki vəziyyəti, bəlkə də nitq qabiliyyəti və ya psixoloji durumu xalq qarşısına çıxmağa imkan vermir. Tehran hazırda zaman qazanmağa və daxildə hakimiyyət elitası arasında yarana biləcək varislik mübarizəsini qapalı qapılar arxasında həll etməyə çalışır".

Onun sözlərinə görə, ali rəhbərin vizual olaraq ortada olmaması ölkənin hərbi və siyasi institutlarında, o cümlədən İslam İnqilabı Keşikçiləri Korpusunda (SEPAH) ciddi qərar qəbul etmə mexanizmini iflic edib: "İran kimi teokratik və daxili iyerarxiyanın vahid liderə bağlı olduğu dövlətlərdə rəhbərin aylarla görünməməsi legitimlik sualları yaradır. Atəşkəsin elan olunmasına baxmayaraq, Xameneinin xalqa müraciət etməməsi regional proksi qüvvələrdə də böyük bir inamsızlıq formalaşdırıb. Hətta müraciətin audio variantının belə yayılmaması fəsadların miqyasının böyüklüyünü təsdiqləyir. Qərb və İsrail kəşfiyyatı da bu sükutu yaxından təhlil edir və bəzi mənbələr onun komada olması və ya çox ağır reabilitasiya dövrü keçdiyini iddia edirlər. Səhiyyə rəsmisinin açıqlaması isə sadəcə bu beynəlxalq təzyiqləri və fərziyyələri neytrallaşdırmaq üçün ortaya atılmış uğursuz bir diplomatik qalxandır".

Siyasi şərhçi bildirib ki, proseslərin bu şəkildə gizli saxlanılması yaxın gələcəkdə İranda daxili kataklizmlərə və hakimiyyət daxili çevriliş cəhdlərinə rəvac verə bilər: "Əgər yaxın həftələrdə də Müctəba Xameneinin vizual sübutu – canlı yayımı və ya xarici rəsmilərlə görüşü təqdim olunmasa, rejim artıq bu yalanı idarə edə bilməyəcək. Bu vizual yoxluq İranda həm də müxalif və etirazçı qrupların yenidən küçələrə çıxması üçün bir trigger rolu oynaya bilər. Digər tərəfdən, xarici güclər, xüsusilə ABŞ və İsrail bu lider boşluğundan istifadə edərək Tehrana qarşı təzyiqləri daha da sərtləşdirəcəklər. Çünki lideri qeyri-aktiv olan bir dövlət hərbi-siyasi böhran anında operativ qərarlar qəbul etmək qabiliyyətini itirir, bu isə İran dövlətçiliyinin müasir tarixdə qarşılaşdığı ən böyük qeyri-müəyyənlik ssenarisidir".

Həmçinin oxuyun