Tomas Edison haqqında maraqlı FAKTLAR

CƏMİYYƏT

18.10.2026, 16:10

Xəbərlərimizi Google-da izləyin

Yeniliklərdən dərhal xəbərdar olun

Tomas Edison və komandası 1879-cu ildə lampanın içindəki havanı tam vakuumlaşdıraraq, ilk təhlükəsiz və uzunömürlü közərmə lampasını yaradaraq onu kütləvi istifadəyə hazır hala gətirib.

Yəni başınızı çox ağrıtmadan bildirmək istəyirəm ki, bugünkü gün bütün dünyanın istifadə etdiyi işığın yaranması bu kişinin adı ilə bağlıdır. Onun icad etdiyi istifadə oluna bilən ilk işlək elektrik lampasının kəşfinin dünyanın inkişafına təsiri aşağıdakı kimidir.

Elektrik lampasının kəşfinin dünya düzəninə göstərdiyi əsas müsbət təsirlər bunlardır:

• İqtisadiyyat və sənayedə sıçrayış: Əvvəllər fabriklər və zavodlar yalnız günəş işığına bağlı idi və hava qaralanda iş dayanmalı olurdu. Edisonun kəşfi sayəsində 24 saatlıq iş rejiminə (növbəli iş sistemi) keçid fəaliyyətə başladı. Bu, qlobal istehsalı, səmərəliliyi və iqtisadi artımı görünməmiş dərəcədə sürətləndirdi.

• Şəhərlərin və sosial həyatın canlanması: Küçələrin elektrik enerjisi ilə işıqlandırılması şəhərləri gecələr də təhlükəsiz və aktiv etdi. İnsanlar üçün gecə həyatı, mədəniyyət, teatr, restoran və ticarət anlayışı formalaşdı. Şəhərlər "yatan məkanlar" olmaqdan çıxıb 24 saat yaşayan mərkəzlərə çevrildi.

• Təhlükəsizliyin artması və yanğınların azalması: Elektrikdən əvvəl binaların və küçələrin işıqlandırılmasında qaz lampaları, şamlar və neft çıraqları istifadə olunurdu. Bunlar həm zəif işıq verir, həm də tez-tez kütləvi yanğınlara səbəb olurdu. Elektrik lampası daha təmiz, təhlükəsiz və sabit bir alternativ təqdim etdi.

• Təhsil və elmin inkişafı: İnsanların gün batdıqdan sonra da kitab oxumaq, yazmaq və dərslə məşğul olmaq imkanı yarandı. Bu, savadlılıq səviyyəsinin kəskin artmasına, elmi araşdırmaların gecə saatlarında da davam etdirilməsinə və intellektual inkişafa böyük təkan verdi.

• Məişət inqilabı və rahatlıq: Edisonun lampanı yandırmaq üçün qurduğu elektrik şəbəkəsi infrastrukturu, sonradan digər məişət texnikalarının (paltaryuyan, soyuducu, radio və s.) ixtirasına və evlərdə istifadəsinə zəmin yaratdı. Bu isə insanların gündəlik həyat keyfiyyətini və rahatlığını artırdı.

Tomas Edisonun dini inancına gəldikdə isə o, dinləri qəbul etməmişdir. Onun dini inancı deizm və panteizmə yaxın olmuşdur.

İndi sizlərə belə bir sual ünvanlamaq istəyirəm: Tomas Edisonun, bu inancına görə axirətdə vəziyyəti necə olacaqdır. O, bu inancına görə əbədi dünyada çətin vəziyyətə düşəcəkmidir? Yoxsa planetimiz üçün etdiyi bu böyük yaxşılığa görə sorğu-sualsız cənnət əhlimi olacaqdır?

Həmçinin oxuyun