Bakıda Zeytun Festivalının rəsmi açılışı olub
24 Oktyabr 2026, 21:12
Qaynar xətt:
(+99450) 247 90 86
CƏMİYYƏT
200
19.08.2026, 13:06
Dünən Karl Popperin "Açıq cəmiyyət" kitabının ikinci cildini yenidən vərəqləyəndə Aristoteldən gətirilən belə bir sitata rast gəldim:
"Təbiətcə özü-özünə aid olmayıb başqasına aid olan insan təbiətcə kölədir".
Təbiətcə özünə aid olmamaq nə deməkdir? Öz varlığını başqa birinin varlığı ilə təsdiqləmək və öz varlığını onu təsdiqlədiyi digər varlıqdan şüurlu, yaxud şüursuz şəkildə asılı hala gətirmək.
Yəni kölə, sadəcə, ağası olan adam deyil, ağanın özü də öz varlığını başqa birinin varlığıyla təsdiqləyirsə, o da kölədir. "Divin canı şüşədədir" məsəli.
İnsan niyə öz varlığını başqa birinin varlığıyla təsdiqləmək ehtiyacı duyur? Çünki tənbəldir, məsuliyyətdən qaçır. Ona onun yerinə var olan, düşünən, qərarlar qəbul edən biri lazımdır. Başqa birinin varlığı kölə təbiətli insanın "komfort zonası"dır. Başqa biri vasitəsilə var olmaq psixoloji rahatlıq gətirir, məsuliyyət öhdəliyini yox edir.
Ateizm bu mənada insanı başqa birinin varlığının asılılığından qurtarıb özünə bağlayan, ona öz məsuliyyətini dərk etdirən, onun yerinə düşünən, qərarlar qəbul edən birinin olmadığını söyləyən, onu başqasının varlığındakı "komfort zona"dan məhrum edən fəlsəfi bir dünyagörüşüdür.
Ateist bədbindirsə, "imanı" kamil deyil. Gözü hələ də başqasının varlığındadır. Ateistin "yoxdur" kəlməsi inkar deyil, imtinadır. Başqasının varlığı ilə öz varlığını təsdiqləyən kölə təbiətli olmaqdan qaçışdır.
Ateizm özü-özünü yaratma, özü-özünə sığınma, özü-özünə aid olma cəsarətidir.
Aristotel bunu bacarmayanları təbiətcə kölə adlandırırdı.
Aqşin Yenisey
22:05 / 24 Oktyabr 2026
92
21:42 / 24 Oktyabr 2026
505
21:28 / 24 Oktyabr 2026
48
21:12 / 24 Oktyabr 2026
77
21:07 / 24 Oktyabr 2026
73
20:52 / 24 Oktyabr 2026
73
20:34 / 24 Oktyabr 2026
78
20:31 / 24 Oktyabr 2026
585
20:12 / 24 Oktyabr 2026
82
20:05 / 24 Oktyabr 2026
87
19:55 / 24 Oktyabr 2026
81
19:40 / 24 Oktyabr 2026
87
19:09 / 24 Oktyabr 2026
109
18:55 / 24 Oktyabr 2026
85
18:40 / 24 Oktyabr 2026
94
18:27 / 24 Oktyabr 2026
90
18:20 / 24 Oktyabr 2026
280
18:13 / 24 Oktyabr 2026
110
18:07 / 24 Oktyabr 2026
85
18:02 / 24 Oktyabr 2026
634
17:59 / 24 Oktyabr 2026
91
17:59 / 24 Oktyabr 2026
575
17:38 / 24 Oktyabr 2026
2251
© 2026 Oxu24.com Müəllif hüquqları qorunur.