Bayquşlar gecə qaranlığında necə aydın görür?  

Təbiətdə bəzi canlılar var ki, onların duyğu orqanları yaşadıqları mühitə xüsusi uyğunlaşıb. Bayquş da məhz belə quşlardan biridir. Gecə ovlayan yırtıcı kimi onun görmə qabiliyyəti tamamilə qaranlıq şəraitə uyğun formalaşıb.

Bayquşların göz quruluşu adi quşlardan xeyli fərqlənir. Onların gözləri daha çox “boruvari” (silindrik) formaya malikdir və bu, görüntünü daha uzaqdan və daha dəqiq fokuslamağa imkan verir. Ən əsas fərq isə göz tor qişasında yerləşən hüceyrələrdədir.

İnsan gözündə işıq və rəngi qəbul edən hüceyrələr – çubuqvari və konusvari hüceyrələr müəyyən balansdadır. Lakin bayquşlarda çubuqvari hüceyrələr, yəni zəif işığı qəbul edən hüceyrələr həddindən artıq çoxdur, konusvari hüceyrələr isə daha azdır. Məhz bu səbəbdən onlar rəngləri bizim qədər dəqiq ayırd edə bilməsələr də, qaranlıqda inanılmaz dərəcədə yaxşı görürlər.

Bu bioloji üstünlük bayquşlara gecə saatlarında çox zəif işıq şəraitində belə ovunu asanlıqla aşkar etməyə imkan verir. Ay işığı və ya ulduzlardan gələn minimal işıq belə onların görmə sistemi üçün kifayət edir. Gözlərindəki bəbəklər də çox geniş açıla bilir, bu da mümkün olan maksimum işığı qəbul etmələrini təmin edir.

Bayquşların digər mühüm xüsusiyyəti onların baş hərəkətidir. Onlar gözlərini insanlar kimi sərbəst hərəkət etdirə bilmirlər, buna görə də bu çatışmazlığı boyunlarının inanılmaz elastikliyi ilə kompensasiya edirlər. Bayquş başını təxminən 270 dərəcəyə qədər çevirə bilir. Bu o deməkdir ki, bədənini tərpətmədən ətraf mühiti demək olar ki, tam dairə üzrə müşahidə edə bilir.

Bu xüsusiyyət həm ovlanma zamanı, həm də təhlükədən yayınmaq üçün böyük üstünlük yaradır. Bayquş sakitcə bir budaqda oturaraq ətrafdakı ən kiçik hərəkəti belə hiss edə bilir və ani reaksiya verərək ovunu yaxalaya bilir.

Bundan əlavə, bayquşların səssiz uçuş qabiliyyəti də onların gecə ovçusu kimi uğurunun əsas səbəblərindən biridir. Lələklərinin xüsusi quruluşu sayəsində uçuş zamanı səs demək olar ki, yaranmır və bu, ovun onları vaxtında hiss etməsinin qarşısını alır.

Nəticə etibarilə, bayquşların gecə mühitində bu qədər effektiv görməsi təsadüf deyil, milyon illərlə davam edən təkamülün nəticəsidir. Onların göz quruluşu, sinir sistemi və davranış xüsusiyyətləri tamamilə gecə həyatına uyğunlaşmış bir ovçu modelini formalaşdırır.

Nigar

Həmçinin oxuyun

Nikol Paşinyan İlham Əliyevə zəng etdi 

Azərbaycanda bu tarixdə 40 dərəcə isti OLACAQ

9 avqustda bizi nələr gözləyir? — ULDUZ FALI

Müəllimlərin diqqətinə!8 avqust saat 11:00-dan etibarən BAŞLADI