Kələm turşusunun bu faydaları var imiş,hətta dəhşətli xəstəlikdən də qoruyurmuş  —  Əməkdar həkim AÇIQLADI

Payız- qış  mövsümünün  ən populyar məhsulu və süfrənin vazkeçilməzi turşu və yaxud şorabadır. “Duzlu təamlar ziyanlı ola bilər” kimi klassik “məsləhətləri” kökündən dəyişən tibb mütəxəssisləri son illər bunun əksini deyir.

Bu gün mövzu ilə bağlı  Oxu24.com-a Respublikanın Əməkdar Həkimi, tibb üzrə fəlsəfə doktoru,dosenti,həkim-terapevt Taryel Eyvazov danışıb.

- İnsanların “böyrəyin düşməni” adını verdikləri həmin turşu və şorabaların  orqanizmimizə   faydaları, onların  əsl müalicəvi məhsul olduğunu, sağlamlığımız üçün olduqca vacib probiotik,  qidalı liflər, fermentlər və vitaminlərlə zəngin olduğunu bir çox insanlar bilmir. "Duzludur- zərərlidir" demək olmaz. Bəzən orqanizmimizin qışda axtardığı  vacib  elementlər məhz bu "duzlu" məhsulun tərkibində ola bilər.

Mövzu ilə bağlı  həkim-terapevt Taryel Eyvazovla müsahibəni təqdim edirik:

-Şorabaların içərisində ən faydalısı hansıdır və orqanizmə hansı faydaları məlumdur?

Həmçinin oxuyun

Prezident sərəncam İMZALADI: Bu rayonlarda yaşayanlara yeni evlər tikiləcək

Bu ailələrə pul veriləcək -SƏRƏNCAM

Prezidentdən bu rayonlarla bağlı SƏRƏNCAM

Qar və dolu ilə bağlı XƏBƏRDARLIQ

-Ümumi qəbul olunmuş qaydalarla müxtəlif qidalardan hazırlanmış turşuların böyük əksəriyyətində faydalı fermentlər var. Amma bunlardan ən faydalı hesab ediləni kələm  şorabasıdır. Kələm şorabası çox qədimdən,Çinin yarandığı tarixdən mövcuddur.Kələmdən hazırlanan şorabanın saxlanması qaydası  onun əsasən yararlı olmasını  təşkil edir. Yəni, uyğun şəraitdə hazırlanıb, yeyildikdə  turşuların heç biri sağlamlığımız üçün təhlükə deyil, əksinə,  sirkə və duz ilə hazırlanmış, tərkibində konservant olmayan bütün şorabaların faydası var. Sərin yerlərdə saxlayıb gündəlik istifadə edilən kələm şorabası  C vitamini ilə  zəngindir. Şorabanın tərkibindəki, C vitamini  orqanizmidə digər müsbət xüsusiyyətli imunitetin yüksəlməsinə səbəb olmasıdır.

-Bəzi insanlar şorabanı yeməksiz, tək yeməyi xoşlayır. Bu zərəli ola bilərmi?

-Mədəsində, böyrəklərində xəstəliklər olanlar duzlu şorabadan istifadə etməsələr daha yaxşı olar.Şoraba əgər tək yox, yemək ilə birlikdə yeyilirsə, tərkibindəki sirkə sayəsində insulin ifrazını tarazlaşdıraraq qan şəkərini kontrolda saxlayır. Ancaq diabet və qan təzyiqi ilə yanaşı böyrək xəstəliyiniz varsa turşu yemək sizin üçün bir risk yarada bilər. Buna görə istehlak miqdarında nəzarət etməlisiniz. Kələm şorabasının daha bir özəlliyini də sizə deyim: Deməli, son illər   aparılan elmi tədqiqat işlərindən sonra məlum olub ki , hətta şobabalar dieta saxlayanlar üçün xüsusən, faydalıdır. Bu necə baş verir? Şoraba yüksək miqdarda lif tərkibli olduğu üçün yeməklə bərabər yeyildikdə, qidaların mədədə həzm prosesi yavaşlayır, adam özünü tox hiss edir. Şorabanın  tərkibinə vurulan   sirkə isə orqanizmdə yağ depolanmasının qarşısını alır. Amma xüsusi qeyd edirəm ki, kələm şorabası zeytun şorabasından fərqli dərəcədə  az kalorili olmasından başqa,  həm də qəbizliyə qarşı təsirli olduğu üçün arıqlamaq istəyənlərə kömək edir. Yəni,  bağırsaq üçün yararlı bakteriyalar  şorabanın tərkibində var və bu bağırsaq florasının sağlamlığına xidmət göstərə bilir.

-Şorabanın tərkibi tək sirkə və duzdan ibarət deyil, axı, başqa məhsullar da ona vurulur. Bunlar orqanizmə necə təsir edir?

-Onu da vurğulayaq ki, xanımlar adətən  şorabalara sarımsaq, çuğundur, bibər və digər  ərzaqlar vurur. Bu məhsullar  kələm turşularında flavonoidlərin ( Güclü antioksidan, iltihab əleyhinə və antiviral və xərçəng əleyhinə xüsusiyyətləri ilə tanınır) antioksidan tutumunu yüksəkdir. Məhz bu xüsusiyyətinə görə, kələm şorabası "xərçəngdən də qoruyur" deyə bilərik. 

-Gün ərzində şorabanı bir neçə dəfə tükətmək  orqanizmə zərərli ola bilərmi?

-Böyük mütəfəkkir  Nizaminin bir sözü var. Deyir, “artıq içiləndə  dərd verir su da”. İstənilən yeməyi o dərəcədə tükətmək olmaz ki, bu  bədəninində, orqanizmində fəsadlara yol açsın.

Söhbətləşdi: Əntiqə Rəşid