Uşaqlarda xərçəng nədən yaranır?—  Onkoloq valideynlərin BİLMƏLİ OLDUĞU FAKTLARI AÇIQLADI

Milli Məclisin ötən gün  keçirilən plenar iclasında Ailə, Qadın və Uşaq Məsələləri Komitəsinin sədri Hicran Hüseynova deyib ki, son 4 ildə uşaqlar arasında onkoloji xəstələrin sayı 2 dəfə artıb. 

Oxu24.com saytına  müsahibəsində  Milli Onkologiya Mərkəzinin həkimi,onkoloq Nurlana  Əliyeva xərçəngə tutulan  uşaqların sayının artmasına səbəb olan amilləri nələr olduğundan danışıb. 

Uşaqlarda xərçəng xəstəliyinin yaranmasında genetikanın rolu nə dərəcədədir?

-Genetik meyillilik və irsi sindromlar hamiləlik dövründə dölə təsir edir. Məhz bu  amillər uşaqlarda xərçəng xəstəliyinin  yaranmasına əsas səbəblərdir. Daha dəqiq, genetik səbəblər bu xəstəliyin artmasında əsas amildir. Əlbəttə ki,  ətraf mühit amilləri, hamiləlik dövründə ananın sağlamlığı, qidalanması və gigiyenası uşaqların sağlamlığındakı risqlərdə böyük rol oynayır. Amma genetik cəhətdən  uşaqlarda xərçəngin əmələ gəlməsinin əsas səbəbi xromosomlarda olan dəyişikliklər və genlərdə olan mutasiyalardır. Yəni, valideynlərin qeyri-sağlam həyat tərzi də, onların hormonal preparatlar qəbul etməsi də, düzgün olmayan qidalanması da  uşaqlarda törəmələrin əmələ gəlməsinə yardımçı olur.

-Əsas səbəb genetik və irsi amildirsə, digər səbəblər nədir?

Həmçinin oxuyun

Trampın iştirak etdiyi tədbirdə atəş açan şəxsin kimliyi məlum olub

Azərbaycan Prezidenti: Vaşinqtonda atışma məni dərindən sarsıtdı, zorakılıq qəti şəkildə pislənməlidir

Azərbaycan və Ukrayna arasında 6 sənəd imzalanıb

Pulunu dollarlarla saxlayanlara şad xəbər 

-Ətraf mühit və ekoloji faktorlar da  genetik səbəblərdən sonra  2-ci əsas amillərdir. Erkən yaşlarda yüksək dozalarda və ya tez-tez aparılan rentgen və KT müayinələri (tibbi göstəriş olmadan) bəzi xərçəng növləri üçün risk faktorudur. Bu da , İmmun sisteminin zəifləməsi,  İrsi immun çatışmazlıqları, bəzi xroniki xəstəliklər və ya immunosupressiv müalicə alan uşaqlarda onkoloji xəstəliklərin yaranma riskinin daha da yüksəlməsinə bir daha səbəb yaradır.

-Uşaqlar da klassik xərçəngə tutulur? Məsələn, mədə xərçəngi, qaraciyər, böyrək ,süd vəzi və yaxud prostat  xərçəngi...

- Xeyr! Uşaqlarda klassik xərçəng baş vermir. Uşaqlarda qanyaradıcı və limfoid toxumaların bədxassəli şişlərinə – hemoblastozlara rast gəlinir.Bildiyiniz kimi leykozlar - ağ qan xərçəngi uşaqlarda ən çox təsadüf edilən onkoloji xəstəlikdir .Bəzən isə uşaqlarda  mərkəzi sinir sisteminin şişlərinə də  rast gəlirik. Bu da ağ qan xərçənginə nisbətdə az rast gəlinən onkoloji xəstəlikdir.Onu da vurğulayaq ki, xəstələrin böyük əksəriyyəti oğlan uşaqlarıdır. Qızlara nisbətən oğlanlar  daha çox onkoloji xəstəliklərə tutulur.

 - Azərbaycanda ümumilikdə bu xəstəliyin son illər  bu həddə çatmasının digər səbəbləri nədir?

-  Qeyri-sağlam həyat tərzi( tütün, alkoqol, energetik içkilərin davamlı qəbulu) qeyri -düzgün qidalanma (fast food, qazlı, şirəli içkilərin, hazır paket şəklində qidaların qəbulu) xroniki stress,  ekoloji problemlər və irsi faktorlar onkoloji xəstəliklərin artmasında göstərilən əsas səbəblərdir. Uşaqlarda xəstəliyin  inkişaf etməsini istəməyən valideynlər skrining müayinələrinin  ( hələ heç bir şikayəti olmayan şəxslərdə xəstəlikləri (xərçəng, genetik anomaliyalar, xroniki xəstəliklər) erkən mərhələdə aşkar etmək üçün aparılan profilaktik yoxlamalardır) mütləq həyata keçirilməsi və xəstəliyin qarşısının  alınması  bu xəstəliyin uşaqlarda görünməməsinə ən yaxşı  təcili tədbirdir.  

 Söhbətləşdi: Əntiqə Rəşid