Süni intellekt qan xərçəngini həkimlərdən daha dəqiq aşkar EDİR
13 Yanvar 2026, 23:29
Qaynar xətt:
(+99450) 247 90 86
TİBB
691
30.11.2025, 10:06
Sağlam insanda fəaliyyət göstərən trombositar - damar sistemi və koaqulasyon hemostaz damar divarının tamlığını təmin edir. Normalda kiçik damarlar zədələnəndə, qanaxma 1 - 2 dəqiqəyə dayanır. Bu əsasən trombasitlərin çökməsi və aqreqasiyası, az dərəcədə isə damarların spazmı hesabına baş verir. Bu prosesdə aparıcı rolu qan damarı divarının zədələnməsi, subendoteliail toxuma strukturunun, xüsusilə kollagenin aşılanması oynayır. Kollagenin və subendotelin tərkibində olan Villebrand faktorunun təsiri altında trombositlərin cəld aktivləşməsi baş verir. Bu zaman trombositlər öz formasının dəyişir, şişir, tikanabənzər çıxıntı əmələ gətirir, yaranın kənarında birləşdirici toxuma lifinə yapışır. Zədələnmiş damar divarının subendotelinə trombositlərin çökməsi damar trombohemostazının başlanğıc mərhələsi hesab olunur.
Eyni zamanda zədələnmiş hüceyrələrdən ifraz olunan katexolaminlər, serotonon və kallogen trombositlərin aqressiya qabiliyyəti artır. Bu zaman trombositlərdən elektron sıxlıqlı qranullu trombosit tərkibli maddələr əmələ gəlir. Bu maddələr qanın laxtalanma qabiliyyətinin artmasına səbəb olur.
Yada salmaq lazımdır ki, trombositlər tromb əmələ gətirən nahiyədə lokal laxtalanmanın intensivliyinə və sürətinə təsir edir.
Plazma azad olunmuş lövhə faktorları və toxuma trombositlərin qarşılıqlı təsiri nəticəsində qanın laxtalanması baş verir. Birincili hemostaz sahəsində az miqdarda trombin yaranır. Bu bir tərəfdən trombositlərin geridönməz prosesini başa çatdırır, digər tərəfdən fibrin əmələ gəlməsinə səbəb olur.
Koronar aterosklerozlu xəstələrdə trombosit-damar hemostazının aktivləşməsi koronar ürək çatışmazlığının yaranma prosesində aktiv iştirak edir. Endotel örtüyün çoxsaylı qüsuru trombun əmələ gəlməsinin səbəblərindən biridir.
Beləliklə, ürəyin işemik xəstəliyi olan adamların qanında trombun əmələ gəlməsi, həmçinin trombdan qopmuş fraqment emboliyanın formalaşmasına səbəb olur. Bu hal ən çox qeyri-stabil stenokardiya və kəskin infarkt keçirən xəstələrdə bvaş verir.
Trombun əmələ gəlməsində risk faktorları:
ürəyin işemik xəstəlikləri
hiperlipidemiya
şəkərli diabet
yüksək arterial təzyiq
trombögen amillər
Həmçinin oxuyun
siqaret çəkmə
mənfi emosiyalar
piylənmə
az hərəkətli həyat tərzi
irsi faktorlar
qanın laxtalanma sisteminin pozulması.
Qanda trombun əmələ gəlməsi aşağıdakı xəstəliklərə səbəb ola bilir:
stenokardiya
ürək ritminin pozulması
ürək çatışmazlığı
01:51 / 15 Yanvar 2026
41
00:59 / 15 Yanvar 2026
48
23:58 / 14 Yanvar 2026
61
23:54 / 14 Yanvar 2026
81
23:39 / 14 Yanvar 2026
84
23:35 / 14 Yanvar 2026
56
23:30 / 14 Yanvar 2026
94
23:23 / 14 Yanvar 2026
57
23:18 / 14 Yanvar 2026
258
23:10 / 14 Yanvar 2026
834
23:08 / 14 Yanvar 2026
386
23:05 / 14 Yanvar 2026
194
23:02 / 14 Yanvar 2026
681
22:59 / 14 Yanvar 2026
95
22:52 / 14 Yanvar 2026
74
22:48 / 14 Yanvar 2026
352
22:43 / 14 Yanvar 2026
70
22:31 / 14 Yanvar 2026
197
22:26 / 14 Yanvar 2026
213
22:26 / 14 Yanvar 2026
120
22:21 / 14 Yanvar 2026
67
22:13 / 14 Yanvar 2026
95
22:10 / 14 Yanvar 2026
153
22:01 / 14 Yanvar 2026
911
© 2026 Oxu24.com Müəllif hüquqları qorunur.