Elçin Alıoğlu: “Şirqulaminin “hədəsi” ABŞ-ın hərbi baza qurmaq ehtimalından deyil, daha dərin səbəblər var”  

  Ötən gün Ermənistanın xarici işlər naziri Ararat Mirzoyan və ABŞ dövlət katibi Marko Rubio  Vaşinqtonda görüş keçirərək “Beynəlxalq sülh və rifah naminə Tramp yolu” (TRIPP) layihəsinin icra çərçivəsini açıqlayıblar. Məhz bundan sonra İranın Ermənistandakı səfiri Xəlil Şirqulami “cin atı”na minib və “əbədi qardaşı” Ermənistanı yumuşaqca hədələyib. Deyib ki, Ermənistan İrana düşmən qüvvələrin mərkəzinə çevrilir.

Ortaya maraqlı bir sual çıxır ABŞ-ın gələcəkdə Ermənistanda hərbi baza yaratmaq hədəfi ola bilərmi? İran səfirini bu düşüncələr qəzəbləndirir, yaxud başqa nüanslar var?

 Oxu24.com-un  suallarına  tanınmış siyasi şərhçi, beynəlxalq təhlükəsizlik eksperti Elçin Alıoğlu cavablandırıb .

Ekspert bildirib ki, Ermənistanın xarici işlər naziri Ararat Mirzoyan və ABŞ dövlət katibi Marko Rubio ilə  görüşü  ilk baxışdan İrəvan- Vaşinqton dialoqunun növbəti texniki mərhələsi kimi görünə bilər. Amma  Cənubi Qafqazda “Beynəlxalq Sülh və Rifah naminə Tramp Marşrutu” (TRIPP) təşəbbüsünün  icra çərçivələrinin açıqlanması regionda əsas oyunçularınların  , ilk növbədə də İranın həssaslığını kəskin şəkildə artırır. Odur ki, TRIPP məlumatlarının yayılmasından dərhal sonra İranın Ermənistandakı səfiri Xəlil Şirqulami emosional açıqlaması diqqətləri cəlb edib.Səfir  faktiki olaraq Ermənistannın  İran  əleyhinə mövqe tutan düşmən qüvvələrin fəaliyyət mərkəzinə çevrilməsindən danışıb. Əslində ritorika ilə dolu olan bu çıxış normadan kənara çıxır. Əsas sualda burda yaranır ki, Tehran doğrudanmı  ABŞ-ın Ermənistanda mümkün hərbi baza yaratmaq ehtimalından ehtiyat edir  yoxsa,  məsələ daha dərin struktur  dəyişikliklərdədir? 

Həmçinin oxuyun

Pensiyaya çıxmaq istəyənlərə VACİB XƏBƏR: Staj az olduqda...

Bayrama görə ŞAD XƏBƏR: Bu məbləğdə pullar ayrılacaq 

Avtomobil nömrələri ilə bağlı mühüm MƏLUMAT: 30 manat cəriməsi var 

Maaşlarla bağlı yenilik: Ştat vahidi yaradılarkən...

Əslində TRIPP təşəbbüsü ABŞ-ın regional siyasəti üçün əvvəllər  təklif etdiyi klassik əməkdaşlıq proqramlarından  prinsipial şəkildə fərqlənir.Bu yanaşmanın əsas konturları nədir? 

1-ci. Əvvəllər   geosiyası əyalət hesab olunan məkanlarda ABŞ-ın təsirini legitim şəkildə möhkəmləndirmək.

2-si. Birbaşa hərbi iştirakdan imtina edərək , təhlükəsizlik sektoru islahatları , sərhəd idarəçiliyi, logistika və strateji  kommunikasiyalar  üzərindən təsir mexanizmlərinin qurulmasıdır.

3-cü. ABŞ prezidenti D.Trampın fərdi doktrinasına uyğun olaraq, formal müttəfiqlik öhdəlikləri olmadan, idarə olunan sabitlik zonalarının  formalaşdırılması. Məhz bu konteksdəhakimiyyət və  Ermənistan siyasi elitaları artıq humanitar   yardım obyektləri kimi kimi yox , logistika və strateji  kommunikasiyalar   baxımından dayaq nöqtəsi kimi Vaşinqton tərəfindən nəzərdən keçirilməyə başlayıb. ABŞ-ın Ermənistanda hərbi baza yerləşdirməsi məsələsinə gəldikdə isəyaxın perspektivdə real görünmür. Çünki bunun bir neçə obyektiv səbəbi var, birincisi isə müvafiq status sazişi yoxdur. Daha sonra Ermənistanın məhdud  logistika və strateji  kommunikasiyaları imkan vermir, sonuncusu isə Rusiya və İranla  münasibətlərin eskalasiya  risqinin əməliyyat qazancına risqi nisbətən daha yüksək olmasıdır.

İran üçün təhlükə baza yaranması deyil. Tehranı narahat edən odur ki, konkret təhlükə daha elastic və rəsmi statusu olmayan  iştirak formasıdır. Yəni burda amerikalıların hərbi müşaviri və təlim missiyalarının genişlənməsi,  ikili təyinatlı infrastruktur obyektləri, Ermənistanın Qərb monitorinq, kibertəhlükəsizlik  və sərhəd nəzarət sistemlərinə inteqrasiyası, ABŞ-ın Ermənistanın təhlükəsizlik və analitik institutlarına artan təsiridir.

 İran uzun zamandır ki, Ermənistanı neytral buffer zona sayıb, sanksiyaların təsirini azaldan iqtisadi kanal hesab edib və nəhayət regional balanslaşırma aləti qismində görüb. Artıq Tehranın bu modeli dağılır  və Ermənistanın strateji müəyyənliyi itir. İranı əsasən həyəcanlandıran Ermənistanı itirmək qorxusudur.Elə səfirin çıxışı da hədə deyil, çoxünvanlı  diplomatik  xəbərdarlıqdır.

 TRIPP layihəsi reallaşacaq və Ermənistan isə İrana sərf edən “boz zona” olmaqdan çıxır. İranı narahat edən məhz bu faktdır”. -deyə Elçin Alıoğlu vurgulayıb.

 Əntiqə Rəşid