Qara dəliyin ilk fotosu və kainatın sirli varlığı

MARAQLI

525

23.03.2026, 20:55

Alimlər kainatdakı ən sirli və müəmmalı varlıqlardan biri olan qara dəlikləri hələ də öyrənməkdədirlər. Quran ayələrində “görünməyənlərə, sürətlə hərəkət edib süpürənlərə” and içilməsi ilə işarə olunan bu varlıqların ilk real fotosu yalnız 2019-cu ildə çəkilmişdir. Həmin foto Event Horizon Teleskop əməkdaşlığı tərəfindən əldə olunub və NASA da həmin il qara dəliyin ilk görüntüsünü təqdim etmişdi.

Oxu24.com xəbər verir ki,qara dəliklər, alimlərin fikrincə, kainatda mövcud olan ən əzəmətli və sirli cisimlərdir.

Onlar önünə çıxan hər şeyi öz cazibə qüvvəsi ilə udur; işıq belə onlardan qaça bilmir. Yerə ən yaxın qara dəlik təxminən 1500 işıq ili uzaqlıqda yerləşir və o qədər sıxlığa malikdir ki, yer kürəsi onun içinə düşsə, öz ölçüsünü itirmədən 1 sm-ə qədər kiçilərdi. Alimlər bu qara dəliyi ulduz qəbirsanlığı da adlandırırlar, çünki o, qarşısına çıxan ulduzları məhv edir.

Qara dəliyin xüsusiyyətləri Quran ayələrində keçən əl-xunnəs, el-cəvari və el-kunnəs kəlmələri ilə təsvir olunur. Bu kəlmələr müasir elm tərəfindən qara dəliyin görünməzliyi, sürətli hərəkəti və qarşısına çıxanı udma xüsusiyyəti ilə uyğunlaşdırılır. Tarixi təfsirlərə görə, 9-cu əsrdən etibarən Məhəmməd ibn Cərir Əttəbəri, İbn Kəsir və digər təfsir alimləri bu ayələri ulduzlar və onların davranışı ilə əlaqələndirmişdilər.

Müasir astronomiya da qara dəliklərin ulduzların ölümündən sonra əmələ gəldiyini təsdiqləyir. Nəhəng bir göy cisminin nüvəsi çökəndə son dərəcə böyük cazibə qüvvəsi yaranır və hərəkət edən cisimlərin yolu kəsilir. Bu gün Quranın 1400 il öncə xəbər verdiyi bu sirli kainat varlığı həm elm, həm də dini baxımdan diqqət çəkir və kainatın yaradılışındakı möcüzələrin nümunəsi kimi göstərilir.

Jalə

Həmçinin oxuyun