Qeydiyyatda olmaq evdən istifadə hüququ yaradır? — Hüquqi AÇIQLAMA

HÜQUQ

695

19.06.2026, 17:23

Xəbərlərimizi Google-da izləyin

Yeniliklərdən dərhal xəbərdar olun

Azərbaycanın hüquq məkanında vətəndaşların ən çox qarşılaşdığı və bəzən ciddi mübahisələrə səbəb olan mövzulardan biri də yaşayış yeri üzrə qeydiyyat (müvəqqəti və ya daimi propiska) və bununla bağlı yaranan istifadə hüquqlarıdır. Bir çox hallarda vətəndaşlar elə hesab edirlər ki, hər hansı bir mənzildə qeydiyyatda olmaq birbaşa həmin əmlak üzərində mülkiyyət və ya toxunulmaz istifadə hüququ yaradır. Lakin qanunvericiliyin bu məsələdəki incəlikləri tam fərqlidir və bəzən hüquqi savadsızlıq mənzil mübahisələrinin məhkəmə müstəvisinə daşınmasına yol açır.

Mövzu ilə bağlı Oxu24.com-a vəkil Könül Yaqubova ətraflı məlumat verib. Vəkil qeydiyyat xarakteri ilə mənzildən istifadə hüququ arasındakı fərqləri, qanunun tələblərini və ailə üzvlərinin qeydiyyatdan çıxarılması ilə bağlı yaranan hüquqi kolliziyaları geniş şəkildə izah edib.

Vəkil Könül Yaqubova qeyd edib ki, yaşayış yeri üzrə qeydiyyat mahiyyət etibarilə yalnız uçot xarakteri daşıyır. Yəni, dövlət orqanları (məsələn, hərbi səfərbərlik, seçki prosesləri, vergi və s. məsələlər üçün) konkret vətəndaşın harada yaşadığını bilməlidir.

“Əgər kiminsə hər hansı bir mənzildə qeydiyyatı varsa, bu, o demək deyil ki, onun mütləq şəkildə həmin mənzildən istifadə hüququ var. Qeydiyyat öz-özlüyündə mülkiyyət hüququ yaratmır”, – deyə vəkil vurğulayıb.

Onun sözlərinə görə, mənzildən qanuni istifadə hüququnun yaranması üçün qanunvericilik iki əsas əsası rəhbər tutur:

“Şəxsin mənzildən istifadə etməsi üçün mülkiyyətçi ilə rəsmi və ya şifahi razılaşması (məsələn, kirayə müqaviləsi) olmalıdır. Qanunvericiliyə əsasən, mülkiyyətçinin dar ailə dairəsinə daxil olan şəxslərin avtomatik olaraq mənzildən istifadə hüququ yaranır. Bura daxildir:

•Ər və arvad

•Valideynlər (ata və ana)

•Övladlar (uşaqlar)

Əgər şəxs bu dar ailə dairəsinə daxildirsə, mülkiyyətçi onu sadə bir istəklə və ya birtərəfli qaydada qeydiyyatdan çıxara və ya mənzildən uzaqlaşdıra bilməz.

Bəs dar ailə dairəsinə daxil olmayan digər qohumların (məsələn: qardaş, bacı, əmi, dayı və s.) vəziyyəti necə tənzimlənir?

Vəkil bu məqamda çox mühüm bir hüquqi nüansa toxunub. O bildirib ki, qanunvericilikdə bu məsələ şəxsin qeydiyyata düşdüyü tarixlə sıx bağlıdır.

Könül Yaqubova sonda vətəndaşlara mənzil alqı-satqısı və ya yaxınlarının qeydiyyatı zamanı mütləq şəkildə qanunun bu tələblərini nəzərə almağı və gələcəkdə yarana biləcək mülkiyyət mübahisələrinin qarşısını almaq üçün hüquqi məsləhətlərdən yararlanmağı tövsiyə edib.

Çimnaz Telmanqızı

Həmçinin oxuyun