Qaynar xətt:

(+99450) 247 90 86

 Niyyət nə vaxt cinayət hesab olunmur?  

news/2025_04_15/mehkemeee_1744710768.jpg

HÜQUQ

60

10.02.2026, 22:41

Niyyət cinayətdirmi?

Oxu24.com-un suallarını  vəkil Araz Bağırov  cavablandırıb.

Vəkilin sözlərinə görə,bu, həm hüquqi, həm də fəlsəfi baxımdan ən çox soruşulan suallardan biridir. Qısa cavab belədir: Xeyr, təkcə niyyət cinayət deyil. Amma bu cavabın çox mühüm "amma"ları var.

 Niyyət nə vaxt cinayət hesab olunmur?

Hüququn təməl prinsiplərinə görə, insan yalnız əməlinə (hərəkət və ya hərəkətsizliyinə) görə məsuliyyət daşıyır.

 Əgər bir şəxs kiməsə zərər vurmağı sadəcə beynində canlandırırsa, bu, cinayət deyil.

 Hətta bu niyyətini gündəliyinə yazsa belə, ortada real bir hazırlıq yoxdursa, cəza verilə bilməz. Çünki dövlət insanların düşüncələrini deyil, davranışlarını tənzimləyir.

Niyyət nə vaxt təhlükəli olur? (Cinayətin mərhələləri)

Cinayət hüququnda "Niyyət" və "Cinayət" arasındakı sərhədi müəyyən edən 3 əsas mərhələ var:

Cinayətə hazırlıq: Məsələn, bir şəxs bankı qarət etmək niyyətindədir və bunun üçün silah alır, maska hazırlayır, plan cızır. Burada niyyət artıq hərəkətə çevrilib. Azərbaycan Respublikasının Cinayət Məcəlləsinə görə, ağır və xüsusilə ağır cinayətlərə hazırlıq cinayət məsuliyyəti yaradır.

Cinayətə cəhd: Şəxs niyyətini tam reallaşdırmaq üçün hərəkətə keçir (məsələn, atəş açır), lakin onun iradəsindən asılı olmayan səbəblərdən (məsələn, hədəf yayınır) cinayət başa çatmir. Bu, birbaşa cinayət məsuliyyətidir.

Başa çatmış cinayət: Niyyət tam icra olunur və nəticə baş verir.

 Niyyətin cəza üçün əhəmiyyəti

Niyyət cinayətin özü olmasa da, məhkəmə zamanı cəzanın ağırlığına birbaşa təsir edir.

 Qəsdən törədilən cinayət: Şəxs nəticəni qabaqcadan görür və bunu istəyir (Ağır cəza).

Ehtiyatsızlıqdan törədilən cinayət: Şəxs nəticəni istəmir, amma diqqətsizliyi ucbatından baş verir (Daha yüngül cəza).

Miri Məcidli