Tənha qadınların pensiya yaşı azaldıla bilərmi? — İqtisadçıdan AÇIQLAMA

CƏMİYYƏT

216

23.06.2026, 19:04

Azərbaycanda sosial təminat və pensiya qanunvericiliyinin təkmilləşdirilməsi, xüsusilə həssas qruplardan olan vətəndaşların rifahının yaxşılaşdırılması məsələsi hər zaman gündəmdədir. Son dövrlərdə ən çox müzakirə edilən təkliflərdən biri də tənha qadınların pensiyaya daha tez yaşda çıxması ilə bağlıdır. Bəs bu addım iqtisadi baxımdan nə dərəcədə əsaslıdır və mövcud sistem buna imkan verirmi?

Mövzu ilə bağlı Oxu24.com-a özəl verən iqtisadçı-ekspert Pərviz Heydərov ölkədə pensiya-sığorta sisteminin hazırkı vəziyyətini və bu növ güzəştlərin tətbiqinin zəruriliyini şərh edib.

“Həssas qruplar üçün güzəştlərin tətbiq edilməsi vacibdir"

İqtisadçı bildirib ki, dövlətin sosial siyasətində müəyyən kateqoriyadan olan vətəndaşlara xüsusi yanaşmanın nümayiş etdirilməsi təbiidir və bu istiqamətdə güzəştlərin tətbiqi lazımdır:

“Ölkədə pensiya sığorta sistemində bu cür, bu tip müvafiq güzəştlərin təmin olunması, tətbiq edilməsi, əlbəttə ki, lazımdır. O cümlədən tənha qadınlar üçün pensiyaya daha tez yaşda çıxmalarına şərait yaradılması, o cümlədən çoxuşaqlı anaların vaxtından əvvəl pensiya hüququ əldə etmək şanslarının tanınması vacibdir və məqsədəuyğundur".

P.Heydərov vurğulayıb ki, tənha qadınların üzərinə düşən sosial və iqtisadi yük fərqlidir. Onların həm ailəni təkbaşına idarə etməsi, həm də iş həyatını davam etdirməsi yaşlaşdıqca daha da çətinləşir. Bu baxımdan, qanunvericilikdə onlara münasibətdə yaş həddinin aşağı salınması humanist və sosial dövlət prinsiplərinə tamamilə uyğundur.

Çoxuşaqlı analarla bağlı qanunvericilik dəyişməlidirmi?

Ekspert mövcud qanunvericilikdə çoxuşaqlı analarla bağlı olan müddəalara da toxunaraq, bu məsələdə yanaşmanın dəyişdirilməsinin tərəfdarı olduğunu bildirib. O, əvvəlki dövrlərdəki təcrübəni xatırladaraq qeyd edib:

“Əvvəllər bu güzəşt (çoxuşaqlı ana statusu) üç uşaq nəzərdə tutularaq tətbiq olunurdu. Son dövrdə isə bu, beş uşaqlı analar üçün tətbiq olunur. Yəni hazırda çoxuşaqlı ana dedikdə, beş uşağı olan analar hesab olunur".

Pərviz Heydərov bu rəqəmin optimallaşdırılmasının tərəfdarı olduğunu gizlətməyib:

“Mən çox istərdim ki, elə bu, üçuşaqlı analar üçün də tətbiq olunsun. Yəni çoxuşaqlı dedikdə, ikidən çox uşaq nəzərdə tutulanda, ikidən çox uşağı olan analar üçün bu çoxuşaqlı ana hesab olunsun".

Ekspertin sözlərindən belə məlum olur ki, həm çoxuşaqlı anaların (iki və daha artıq uşağı olanların), həm də tənha qadınların sosial müdafiəsini gücləndirmək üçün pensiya yaşının azaldılması təkcə sosial deyil, həm də mənəvi bir zərurətdir. Pensiya-sığorta sistemində aparılan islahatlar çərçivəsində bu kimi humanist addımların atılması və qadınlara vaxtından əvvəl əmək pensiyası hüququnun verilməsi cəmiyyətdə sosial ədalət prinsipini daha da möhkəmləndirə bilər.

Çimnaz Telmanqızı

Həmçinin oxuyun