Hər kəs gündə 8 stəkan su içməlidirmi?

CƏMİYYƏT

05.06.2026, 18:36

“8 stəkan su gündə” qaydası yadda saxlamaq üçün asan olsa da, tibbi baxımdan bu, həddindən artıq sadələşdirilmiş yanaşmadır.

Oxu24.com xəbər verir ki, bu barədə “Medonet Zywienie” yazır.

Nəşrin məlumatına görə, sutkalıq maye ehtiyacı dəyişkəndir. Xüsusilə isti hava, qızdırma, ishal, intensiv fiziki aktivlik, həmçinin hamiləlik və ana südü ilə qidalanma dövründə bu ehtiyac artır.

Qidalanma və dietetika akademiyasının məlumatına əsasən, qadınlar gündə təxminən 9 stəkan maye, kişilər isə təxminən 13 stəkan maye qəbul etməlidir. Lakin bu göstəricilər yalnız orientir xarakteri daşıyır və hər kəs üçün sərt norma deyil.

Maye balansına yalnız təmiz su deyil, həm də digər şəkərsiz içkilər və qidalar vasitəsilə qəbul edilən maye daxildir.

Praktikada oxşar boy və çəkiyə malik iki insanın belə suya tələbatı fərqli ola bilər. Məsələn, isti şəraitdə fiziki iş görən insan kondisionerli ofisdə çalışan şəxsdən daha çox maye itirir.

Buna görə mütəxəssislər hidratasiyaya sabit rəqəmlər kimi deyil, fərdi ehtiyaclara uyğunlaşan dinamik proses kimi yanaşmağı tövsiyə edirlər.

Düzgün hidratasiyanın əhəmiyyəti

Su bədən temperaturunun tənzimlənməsi, qida maddələrinin daşınması, metabolik məhsulların xaric edilməsi və qan həcminin qorunması kimi vacib funksiyaları yerinə yetirir.

Araşdırmalara görə, kifayət qədər maye qəbulu diqqət və idrak qabiliyyətinə də müsbət təsir göstərir. “Nutrition Reviews” jurnalında dərc olunan icmalda qeyd olunur ki, hətta yüngül susuzlaşma belə diqqətin zəifləməsinə, yorğunluğun artmasına və ümumi əhvalın pisləşməsinə səbəb ola bilər.

Bundan əlavə, kifayət qədər maye qəbulu həzm sisteminin normal işləməsi üçün də vacibdir. Su çatışmazlığı qəbizliyə səbəb ola bilər və defekasiyanı çətinləşdirir.

Fiziki aktivlik zamanı düzgün hidratasya iş qabiliyyətini daha uzun müddət qorumağa kömək edir, xüsusilə yüksək temperaturda performansın azalmasını məhdudlaşdırır.

Böyrəklər də qanın filtrasiyası və maddələr mübadiləsi məhsullarının xaric edilməsi üçün kifayət qədər mayeyə ehtiyac duyur.

Susuzlaşmanın əlamətləri

Ən tanınmış əlamət susuzluq hissidir, lakin bu hiss həmişə vaxtında yaranmaya bilər. Məsələn, yaşlı insanlarda susuzluq mexanizmi zəifləyə bilər və susuzlaşma gizli şəkildə inkişaf edə bilər.

Susuzlaşmanın tipik əlamətləri:

– Tünd və konsentrasiyalı sidik

– Ağızda quruluq

– Baş ağrısı

– Yorğunluq və zəiflik hissi

– Başgicəllənmə

– Sidik ifrazının azalması

– Qəbizlik

“StatPearls” icmalında qeyd olunduğu kimi, bu simptomlar qeyri-spesifikdir və müxtəlif xəstəliklərdə də müşahidə oluna bilər.

Buna görə ümumi vəziyyət nəzərə alınmalıdır: hava şəraiti, fiziki aktivlik, xəstəliklər, qəbul edilən mayenin miqdarı və ümumi sağlamlıq vəziyyəti.

Həkimlər xəbərdarlıq edir ki, şüurun qarışması, ciddi yuxululuq, sürətli nəbz, çox az sidik ifrazı və ya maye qəbul edə bilməmək hallarında təcili tibbi yardım tələb olunur.

Hiperhidratasya

Mütəxəssislər bu mövzunun tez-tez diqqətdən kənarda qaldığını bildirirlər. Hər kəsin özbaşına maye qəbulunu artırması düzgün deyil.

Xroniki böyrək xəstəlikləri, ürək çatışmazlığı, qaraciyər sirrozu olan və ya su-duz balansına təsir edən dərmanlar qəbul edən şəxslər xüsusilə diqqətli olmalıdır.

Həddindən artıq maye qəbulu qanda natrium səviyyəsinin pozulmasına, ödemə və əsas xəstəliklərin ağırlaşmasına səbəb ola bilər.

Bəzi hallarda “su zəhərlənməsi” deyilən vəziyyət yarana bilər ki, orqanizm artıq suyu təhlükəsiz şəkildə xaric edə bilmir.

Gündəlik su qəbulu ilə bağlı tövsiyələr

Mayeni gün ərzində bərabər şəkildə qəbul etmək, axşama yığmamaq daha faydalıdır. Yanınızda su butulkası saxlamaq, yemək zamanı su içmək və susuzluq hissini gözləmədən maye qəbul etmək tövsiyə olunur.

Gündəlik maye balansına aşağıdakılar daxil ola bilər:

– Su

– Şəkərsiz çay

– Bitki dəmləmələri

– Qazlı su (orqanizmə uyğundursa)

– Xiyar, pomidor, qarpız kimi yüksək su tərkibli meyvə və tərəvəzlər

Həmçinin oxuyun