Uşaqlar niyə aqressivləşir? - Psixoloqlar telefonla bağlı xəbərdarlıq edir

Hazırda hətta körpələrin belə əlindən düşməyən planşet və telefonlar, əslində bir əyləncə vasitəsi deyil, uşaq inkişafı üçün risk mənbəyidir.

Oxu24.com  xəbər verir ki, uşaq sağlamlığı və xəstəlikləri üzrə türkiyəli mütəxəssis Dr. Barış Yazarın son açıqlamaları valideynləri ciddi narahat edib. Xüsusilə beyin inkişafının "qızıl dövrü” hesab olunan erkən yaşlarda daha çox ekrana baxmaq, uşaqlarda danışmağın gecikməsi, diqqət pozuntuları və aqressiv davranışlara yol aça bilər.

0-3 yaş dövrü kritikdir

Dr. Yazar bildirib ki, 0-3 yaş dövrü uşaqların beyin inkişafının ən sürətli olduğu dövrdür. Bu yaşda ekran qarşısında çox vaxt keçirən uşaqlarda dil inkişafı gecikir, diqqət müddəti azalır və sosial bacarıqlar zəifləyir. Eyni zamanda belə uşaqlarda aqressiv davranışlar müşahidə oluna bilər.

Çox vaxt tövsiyə olunan ekrana baxma müddəti ötür.

Mütəxəssisin sözlərinə görə, uşaqlar üçün gündəlik ekran müddətləri belədir:

0-2 yaş: ekranla heç tanış olmamalıdır

2-5 yaş: gündə ən çox 1 saat

6-10 yaş: gündə 1 saat

11 yaş və yuxarı: gündə maksimum 2 saat

Amma bu gün ekranla tanış olma yaşı 6 ayın altına qədər enib ki, bu da diqqət pozuntuları, aqressivlik və məktəbdə zəif nəticə kimi problemlərə səbəb ola bilir.

Ekran asılılığının əlamətləri

Dr. Yazar ekrana nəzarətin yoxluğunu göstərən bəzi işarələrdən söz açıb: ekran söndürüldükdə ağlama və əsəb krizləri, digər oyunlara maraq göstərməmək, davamlı ekran istəyi, yuxuya getməkdə çətinlik və ünsiyyətdə azalma.

Ən çox rastlanan problemlər: gec dil açma və diqqət çatışmazlığı

Mütəxəssis bildirib ki, uşaqlar danışmağı ekrandan dinləməklə deyil, qarşılıqlı ünsiyyət vasitəsilə öyrənir. Tez keçidli və intensiv xəbərdaredici ekran məzmunları uşağın ətraf mühitlə əlaqəsini zəiflədə bilər.

Valideynlərin ən çox etdiyi səhvlər

Həmçinin oxuyun

Azərbaycan adının dəyişdirilməsi təklif olunur  

Yüksək vəzifəyə təyinat olub    —   FOTO

Prezident İlham Əliyev bu ailəni sevindirdi    —   VİDEO

Pensiyalarla bağlı mühüm XƏBƏR: BU HALDA SİZƏ STAJ HESABLANACAQ

Uşağın sakit qalması üçün telefon, planşet vermək, televizorun arxa planda daim açıq olması və vaxt məhdudiyyətlərinin olmaması valideynlərin ən çox etdiyi səhvlərdəndir.

Yemək və yuxu zamanı ekran risklidir

Ekran qarşısında yemək yeyən uşaqlarda aclıq-toxluq fərqindəliyi inkişaf etmir, bu isə gələcəkdə piylənmə və qidalanma pozuntularına səbəb ola bilər. Ekran qarşısında yuxuya getmək isə melatonin hormonunun ifrazını pozur.

Hər maarifləndirici videolar güvənli deyil

Dr. Yazar xəbərdarlıq edib ki, sürətli səhnə keçidləri və intensiv uyarıcı məzmun uşaqlar üçün zərərlidir.

Ekran müddətində ardıcıllıq vacibdir

Valideynlər əvvəlcədən ekran müddətlərini müəyyən etməli, sonradan müzakirə etməməli və müddət bitdikdə ekranı mütləq bağlamalıdır. Onlar özü də bu qaydalara əməl etməlidir.

Ekrandan kənar fəaliyyətlər təşviq olunmalıdır

Uşaqların ekran yerinə kitab oxuma, lego və puzzle oyunları, rəsm və xəmir işləri, açıq havada oyun və parklarda vaxt keçirməsi həm diqqət müddətini artırır, həm də sosial bacarıqları inkişaf etdirir.

Tam qadağa doğru deyil

Ekranı tamamilə qadağan etmək də düzgün deyil, çünki bu, uşaqlarda gələcəkdə texnologiya ilə sağlam olmayan bir münasibət yarada bilər. Vacib olan tarazlı, nəzarətli və şüurlu istifadə vərdişlərinin formalaşdırılmasıdır.Qaynarinfo