Bu halda pensiya almaq mümkün olmayacaq — 220 manat sosial yardım alanlara XƏBƏR

CƏMİYYƏT

18332

05.02.2026, 13:55

Oxu24.com oxuculara hüquqi yardım layihəsini davam etdirir.

Bu dəfə müraciət edən şəxs 220 manat sosial yardım aldığını və hazırda 67 yaşına keçdiyini qeyd edir.

"Bilmək istəyirəm ki, yaşa görə pensiya almaq hüququm varmı? Ancaq heç bir yerdə işləməmişəm.Qeyd etdiyim kimi, 3 uşaq üçün yalnız 220 manat sosial yardım alıram”.

Oxu24.com mövzu ilə bağlı hüquqşünas Ellada Bayramovaya müraciət edib.

Hüquqşünasın sözlərinə görə, yaşa görə əmək pensiyası "Əmək pensiyaları haqqında" Qanunla tənzimlənir.

”Azərbaycanda sosial müavinət alan 67 yaşlı şəxsin əmək pensiyasına keçmək hüququnun hüquqi tənzimlənməsi ümumi hüquqi çərçivə Azərbaycan Respublikasında vətəndaşların pensiya və sosial təminat hüquqları aşağıdakı əsas normativ hüquqi aktlarla tənzimlənir.

Bunlar Azərbaycan Respublikası Konstitusiyası – maddə 38,“Əmək pensiyaları haqqında” AR Qanunu, “Sosial müavinətlər haqqında” AR Qanunu,“Sosial sığorta haqqında” AR Qanunu və Nazirlər Kabinetinin müvafiq qərarlarıdır.Bu aktlara əsasən, dövlət tərəfindən vətəndaşlara: ya əmək pensiyası, ya da yaşa görə sosial müavinət təyin edilir.

Bu iki təminat növü hüquqi mahiyyətinə görə fərqlidir və eyni vaxtda tətbiq edilmir.

Əmək pensiyasının hüquqi şərtləri Yaşa görə əmək pensiyası anlayışı “Əmək pensiyaları haqqında” Qanunun 7-ci maddəsinə əsasən, yaşa görə əmək pensiyası hüququ aşağıdakı şərtlərlə yaranır:

Şəxs qanunla müəyyən edilmiş pensiya yaşına çatmalı (hazırda qadınlar üçün 64+, kişilər üçün 65+), minimum sığorta stajına malik olmalı, və ya minimum pensiya kapitalını toplamalıdır. Minimum sığorta stajı Qanunun 7.1-ci maddəsinə görə, əmək pensiyası almaq üçün: ən azı 25 il sığorta stajı və ya pensiya kapitalı hesabında minimum məbləğ (hazırda 40 320 manat ekvivalenti) olmalıdır.

Hüquqşünas heç vaxt rəsmi işdə işləməyənlər,yəni stajı olmayanlar şəxslərin pensiya alıb-almaması məsələsinə də aydınlıq gətirib.

”Əgər şəxs heç vaxt rəsmi işləməyibsə, onun adına Dövlət Sosial Müdafiə Fonduna (DSMF) sosial sığorta haqqı ödənilməyibsə, onda əmək pensiyası hüququ yaranmır.

Yaşa görə sosial müavinət nədir?

“Sosial müavinətlər haqqında” Qanunun 7-ci maddəsinə əsasən, yaşa görə sosial müavinət: əmək pensiyası hüququ olmayan yaşlı şəxslərə dövlət tərəfindən ödənilən aylıq pul təminatıdır.

Bu müavinət: işləməyən, sığorta stajı olmayan və ya kifayət etməyən, əmək pensiyası hüququ qazanmayan şəxslərə verilir.

Hazırda bu müavinətin məbləği: 220 manatdır. Bu, sizin aldığınız məbləğdir və hüquqi cəhətdən: əmək pensiyası deyil, dövlət sosial müavinətidir.

Uşaqların mövcudluğu pensiya hüququ yaradırmı?

Azərbaycan qanunvericiliyinə görə: 3 uşağın olması avtomatik olaraq əmək pensiyası hüququ yaratmır.

Çünki: “Əmək pensiyaları haqqında” Qanunun 8-ci maddəsində göstərilir ki: pensiya hüququnun əsası: sığorta stajıdır, pensiya kapitalıdır.

Uşaq sayı: yalnız müəyyən hallarda (əlillik, çoxuşaqlılıq, xüsusi status) güzəştli yaş hüququ yarada bilər, lakin sığorta stajı yoxdursa, pensiya hüququ yaranmır.

Əgər, uşaqlara görə vaxtilə sosial sığorta ödənişi aparılmayıbsa, analıq məzuniyyətləri rəsmiləşdirilməyibsə, bu dövr sığorta stajı kimi tanınmır.

Sosial müavinətdən əmək pensiyasına keçmək mümkündürmü?

Əgər şəxs heç vaxt işləməyibsə, adına DSMF-yə sığorta haqqı ödənilməyibsə, əmək pensiyasına keçmək hüququ yoxdur.

Bu halda: “Əmək pensiyaları haqqında” Qanunun 7-ci maddəsinə əsasən, əmək pensiyası hüququ yalnız sosial sığorta sistemində iştirak etmiş şəxslərə verilir.

Sosial müavinət alan şəxs yalnız o halda əmək pensiyasına keçə bilər ki, əvvəllər rəsmi iş stajı olsun, həmin staj sənədlərlə sübuta yetirilsin, və pensiya kapitalı formalaşmış olsun.

Əks halda hüquqi əsas yoxdur.

Əgər şəxs 67 yaşındadır, hazırda 220 manat yaşa görə sosial müavinət alır, heç bir yerdə rəsmi işləməyibsə, sosial sığorta stajı yoxdur, onda onun əmək pensiyasına keçmək hüququ yaranmır, ona yalnız yaşa görə sosial müavinət ödənilir.

3 uşağın olması əmək pensiyası hüququ yaratmır, yalnız sığorta stajı olduqda əmək pensiyası təyin edilə bilər. Bu vəziyyət “Əmək pensiyaları haqqında” Qanunun 7-ci maddəsi və “Sosial müavinətlər haqqında” Qanunun 7-ci maddəsi ilə birbaşa tənzimlənir – deyə hüquqşünas Ellada Bayramova vurğulayıb.

Əntiqə Rəşid

Həmçinin oxuyun