Bu gün "Oğru çərşənbə"dir – Novruz öncəsi qədim inanclar 

Bu gün Azərbaycanın bir sıra bölgələrində xalq arasında Oğru çərşənbə və ya Yalançı çərşənbə adlanan gün qeyd olunur.

Oxu24.com xəbər verir  ki, bu çərşənbə Novruz bayramına aparan dörd əsas çərşənbədən əvvəl baş verən və daha çox inanclar, müşahidələr və rəmzi mənalarla bağlı olan mərhələ hesab olunur.

Xalq təqviminə görə, Azərbaycanda ümumilikdə 7 çərşənbə mövcuddur. Bu çərşənbələrin 3-ü Kiçik çillə, 4-ü isə Boz ay dövrünə təsadüf edir. Onlardan 3-ü “oğru (yalançı) çərşənbə”, 3-ü isə “doğru çərşənbə” kimi tanınır. Sonuncu və ən önəmlisi isə İlaxır çərşənbədir.

Oğru (Yalançı) çərşənbə nədir?

Oğru çərşənbələr hələ baharın tam gücü ilə gəlmədiyini bildirən mərhələ kimi qəbul olunur. Bu günlərdə hava istiləşsə də, xalq inanclarına görə bu istilik “oğru istilik” sayılır – yəni aldadıcıdır və arxasınca yenidən soyuqlar qayıda bilər. Buna görə də bu çərşənbələr “yalançı” adlandırılır.

Bəzi bölgələrdə bu gün tonqal qalansa da, ona xüsusi mərasim kimi deyil, daha çox müşahidə və niyyət günü kimi yanaşılır. Yaşlı nəslin inancına görə, oğru çərşənbədə təbiət hələ oyanmağa hazır deyil.

Oğru çərşənbələrdən sonra gələn doğru çərşənbələr artıq baharın gerçək əlamətlərini daşıyır. Torpaq isinməyə başlayır, su durulur, külək yumşalır və od güclənir. Məhz bu mərhələdən sonra Novruzun əsas çərşənbələri – Su, Od, Yel və Torpaq çərşənbələri qeyd olunur.

Ən sonda isə İlaxır çərşənbə gəlir. Bu gün Novruz öncəsi son çərşənbə olmaqla yanaşı, ailə birliyi, küsülülərin barışması, ev-eşiyin təmizlənməsi və tonqal ətrafında birləşmə günü hesab olunur.

Oğru və doğru çərşənbələr haqqında inanclar əsrlər boyu formalaşaraq bu günə qədər gəlib çatıb. Hər bölgədə bu çərşənbələrə münasibət fərqli olsa da, hamısını birləşdirən əsas məqam təbiətin oyanışını mərhələli şəkildə anlamaq və Novruza hazırlanmaqdır.

Novruzun gəlişinə sayılı həftələr qalmış bu çərşənbələr xalqımızın zəngin mədəni yaddaşının və təbiətlə harmoniyasının bariz nümunəsidir. 

Nərmin Balacayeva

Həmçinin oxuyun

Azərbaycanın paytaxtı DƏYİŞDİRİLİR? 

Mayın 25-dək dərs olmayacaq  —  DİQQƏT!

18 mayda bizi nələr gözləyir? - ULDUZ FALI

Avtomobildə bunu edənlər yolda saxlanılacaq — 500 manat cəriməsi var