Dünyanın ən “acgöz” quşu – Qutan haqqında maraqlı FAKTLAR

MARAQLI

19.06.2026, 13:33

Qutan (pelikan) dünyanın ən maraqlı və ən qeyri-adi su quşlarından biri hesab olunur. Onun görünüşü, davranışı və qidalanma üsulu uzun illərdir həm alimlərin, həm də təbiət həvəskarlarının diqqətini çəkir. İlk baxışda “acgöz” və həddindən artıq qida qəbul edən quş təsiri bağışlasa da, əslində bu davranış onun tamamilə təbii instinktinə və anatomik quruluşuna əsaslanır.

Oxu24.com xəbər verir ki, mütəxəssislərin bildirdiyinə görə, qutanların ən fərqli xüsusiyyəti onların nəhəng dimdiyidir. Bu dimdik çox vaxt quşun bədənindən daha böyük təsir bağışlayır və balıq ovu üçün xüsusi uyğunlaşmış təbii “alət” funksiyasını daşıyır. Dimdiyin aşağı hissəsində yerləşən elastik boğaz kisəsi isə qutanın ən mühüm anatomik xüsusiyyətlərindən biridir.Bu boğaz kisəsi təxminən 10–12 litrə qədər su tutmaq qabiliyyətinə malikdir. Qutan ov zamanı suya dalaraq balığı bu kisənin içinə toplayır və daha sonra suyu süzərək yalnız qidanı saxlayır. Bu proses onun qidalanmasını həm sürətli, həm də effektiv edir. Qutanlar çeynəmə qabiliyyətinə malik olmadıqları üçün qidanı bütöv şəkildə udurlar. Bu da onların qidalanma davranışını digər quşlardan tam fərqləndirir.

Alimlər qeyd edirlər ki, qutanın dimdiyi təkcə qida tutmaq üçün deyil, həm də suyu süzmək və ov prosesini idarə etmək üçün çoxfunksiyalı bir strukturdur. Bu xüsusiyyət sayəsində qutanlar su hövzələrində çox uğurlu ovçu hesab olunurlar. Onların əsas qidasını balıqlar təşkil etsə də, bəzən kiçik su canlılarını da qəbul edə bilirlər.Qutanların davranışında müşahidə olunan “həddindən artıq qida qəbul etmə” görüntüsü isə əslində onların enerji ehtiyaclarını qarşılamaq üçün adaptasiya olunmuş təbii mexanizmdir. Böyük dimdik və geniş boğaz kisəsi onlara bir ovda daha çox qida toplama imkanı verir ki, bu da təbiətdə sağ qalma şansını artırır.Qutanlar həm də sosial quşlardır və çox vaxt qrup halında yaşayırlar. Onların birlikdə ov etməsi və eyni su hövzələrində hərəkət etməsi həm təhlükəsizlik, həm də qida tapma baxımından üstünlük yaradır.

Ekoloqlar vurğulayırlar ki, qutanlar ekosistemin tarazlığında mühüm rol oynayır. Onlar su hövzələrində balıq populyasiyasını tənzimləyir və təbiətin qida zəncirinin qorunmasına töhfə verirlər. Buna görə də bu quşlar yalnız maraqlı görünüşləri ilə deyil, ekoloji əhəmiyyəti ilə də seçilirlər.

Nəticə olaraq, qutanlar “acgöz” quş kimi görünsələr də, bu onların təbiətin onlara verdiyi mükəmməl uyğunlaşma qabiliyyətidir. Onların dimdiyi və boğaz kisəsi milyonlarla illik təkamülün nəticəsi olaraq bu günə qədər qorunub saxlanılıb və onları su mühitinin ən uğurlu ovçularından birinə çevirib.

Jalə

Həmçinin oxuyun