66 milyon illik sirr alimləri heyrətləndirdi

Alimlər 66 milyon illik dinozavr sümüyündə sümük toxumasında əsas zülal olan kollagenin qorunub saxlanılmış molekullarını müəyyən ediblər .

Bu qeyri-adi tapıntı, bütün üzvi molekulların fosilləşmə prosesi zamanı mütləq məhv olduğuna dair elmi baxışların yenidən qiymətləndirilməsinə səbəb olur.

Tədqiqatın nəticələri Analitik Kimya jurnalında dərc edilib .

Sözügedən sümük ABŞ-ın Cənubi Dakota ştatındakı Hell Creek formasiyasında tapılan dinozavrdan gəlir. O, Təbaşir dövrünün sonlarında yaşamış və təxminən 22 kiloqram ağırlığında olan Edmontozavrdan əldə edilib.

Tədqiqat zamanı mütəxəssislər nümunədə kollagenə xas amin turşusu hidroksiprolin aşkar ediblər . Bu, qədim üzvi maddələrin bəzi fraqmentlərinin milyonlarla il qorunub saxlanılan fosillərdə qala biləcəyi fərziyyəsini gücləndirir.

Lakin, alimlər müasir zülallarla təsadüfi çirklənmə ehtimalını da nəzərdən keçirdilər. Buna görə də, onlar bir neçə elmi metoddan istifadə etdilər. Bunlara zülal ardıcıllığı və tandem kütlə spektrometriyası daxil idi.

Analizlər göstərdi ki, aşkar edilmiş üzvi maddələr sonradan xarici mühitdən deyil, birbaşa fosilin özündən əmələ gəlib .

Zülalların on milyonlarla il ərzində öz quruluşunu qoruyub saxlaya bilib-bilməyəcəyi məsələsi təxminən 30 ildir ki, elmi ictimaiyyətdə müzakirə mövzusudur.

Mütəxəssislərin fikrincə, bu tapıntı paleontoloji baxımdan böyük əhəmiyyət kəsb edir. Çünki qədim zülallar bəzi fosillərdə milyonlarla il ərzində qorunub saxlanıla bilsə, alimlər nəsli kəsilmiş heyvanların biologiyası və təkamülü haqqında daha çox məlumat əldə edə bilərlər.

Alimlərin fikrincə, bir əsr ərzində toplanmış və qorunub saxlanılan fosillərin arxiv şəkillərinin arxasında qorunub saxlanılan çoxsaylı araşdırılmamış kollagen nümunələri ola bilər.

Əgər bu sonrakı tədqiqatlarda təsdiqlənərsə, paleontoloqlar gələcəkdə molekulyar səviyyədə öyrəniləcək nəsli kəsilmiş növlərin böyük bir "xəzinəsinə" sahib ola bilərlər .

Bu, həmçinin milyonlarla il əvvəl yaşamış dinozavrlar haqqında biliklərimizi zənginləşdirmək və onların bioloji xüsusiyyətlərini daha dərindən öyrənmək üçün yeni imkanlar açacaq.

Həmçinin oxuyun

Bakıda yaşayanlara mühüm xəbər:Hansı dəyişiklik OLACAQ?

Yüksək vəzifəyə təyinat aldı  —  ƏMR İMZALANDI

Milli Hidrometeorologiya Xidməti xəbərdarlıq yaydı: 40 dərəcə isti olacaq

Elgiz Əkbər açıqladı: Yeni layihə gəlir -VİDEO